Door Marc Kregting Ik heb me altijd verzet tegen de predestinatie van teksten. Dus ook tegen theorie dat een rechtopstaand boek grotere kans maakt ontdekt te worden dan een liggend boek. Toch betrap ik me erop in de bibliotheek geregeld een titel mee te pikken die meer liet zien dan de rug alleen. Zo kwam ik achter het bestaan van Alsof er niet is gebeurd. Een jaar nieuws in … [Lees meer...] overO fonkelende taalfontein
poëzie
‘Iets nieuws, iets nieuws’
C.O. Jellema’s verlangen naar oorspronkelijkheid in poëzie van Menno Wigman Door Louisa van der Pol “Had ik maar iets nieuws, iets nieuws te zeggen.” Met deze regel uit zijn gedicht ‘Tot besluit’, uit: Dit is mijn dag 2004, lijkt Menno Wigman een verlangen naar originaliteit uit te drukken. Een originaliteit die onbereikbaar lijkt want, zo begint en eindigt het gedicht, “Ik … [Lees meer...] over‘Iets nieuws, iets nieuws’
Zonder auteur geen bundel
Door Marc van Oostendorp Wat is een dichtbundel? Volgens de bloemlezers Chrétien Breukers en Dieuwertje Mertens is het iets dat 'dood' is: "poëzie leeft buiten de bundels", schrijven zij in de inleiding van hun bloemlezing Dichters uit de bundel (2016), "online op Facebook en weblog, op straat, in bloemlezingen en bovenal op podia". Jeroen Dera en Carl De Strycker stelden … [Lees meer...] overZonder auteur geen bundel
Menno Wigman, Rien ne va plus
Door Marc van Oostendorp 'Rien ne va plus' is een gedicht van Menno Wigman, uit diens bundel 'Slordig geluk' (2016). Wigman overleed op 1 februari 2018. (Bekijk dit gedicht op YouTube.) … [Lees meer...] overMenno Wigman, Rien ne va plus
Gedichten en getallen
Speciaal voor de Poëzieweek 2018 ging de website Cultuurindex Nederland op onderzoek uit. In De Staat van Cultuur 3 staan namelijk wel veel cijfers over de letterensector, maar cijfers over poëzie zijn er veel minder. Wat weten we precies over poëzie in Nederland? Met toestemming van de Cultuurindex herplaatsen wij deze infographic hieronder. Download hier de infographic … [Lees meer...] overGedichten en getallen
Jeroen Dera: Waarom gedichten lezen?
Omdat het poëzieweek is en omdat hij net een nieuw boek heeft uitgebracht ('Bundels van het nieuwe millennium') sprak ik met mijn collega Jeroen Dera van de Radboud Universiteit Nijmegen over de vraag waarom het juist nu belangrijk is om poëzie te lezen. Bekijk deze video op YouTube. Besproken boek: Bundels van het nieuwe millennium (red. Jeroen Dera en Carl De … [Lees meer...] overJeroen Dera: Waarom gedichten lezen?
Hendrik van Veldeke, Lied 16
Ook vandaag verblijdt de Antwerpse letterkundige Frank Willaert ons met een toelichting op en een voordracht van een lied van Hendrik van Veldeke. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overHendrik van Veldeke, Lied 16
Download de poëzielessen 2018
Ook in de klas kan de liefde voor poëzie overgebracht worden. Met de lestips die zijn uitgebracht door de organisatie van de poëzieweek 2018 bijvoorbeeld. U krijgt ze gratis toegestuurd na het invullen van uw e-mailadres op de website van de poëzieweek. Daar kunt u zich ook aanmelden voor de nieuwsbrief. Er zijn drie bundels met lestips voor poëzieonderwijs: één voor de … [Lees meer...] overDownload de poëzielessen 2018
Pas verschenen: Rob van de Schoor, De koekoek werd beroemd… Dichters overstemd door de Tachtigers
Rob van de Schoor, De koekoek werd beroemd… Dichters overstemd door de Tachtigers. Nijmegen 2018, ISBN 978-94-92380-97-5, 351 p. Poëziebloemlezingen zijn zeer geschikt om dichters in een groep samen te brengen en als zodanig een plaats in de literatuurgeschiedenis te bezorgen. In 1974 verscheen bij Bert Bakker een bundel ‘romantische en opstandige verzen’, getiteld Al bleef … [Lees meer...] overPas verschenen: Rob van de Schoor, De koekoek werd beroemd… Dichters overstemd door de Tachtigers
Gedicht: vsb-prijs 1917 – Jacob Israël de Haan
Wie zou de VSB-poëzieprijs krijgen als het terug 1918 was? Deze week aandacht voor vijf in 1917 verschenen bundels, toegelicht door een vakkundige jury, met aan het eind een publieksverkiezing van de beste bundel. Vandaag als derde de bundel Liederen van Jacob Israël de Haan, ingeleid door taalkundige Marc van Oostendorp, die ook vijf gedichten uit deze bundel … [Lees meer...] overGedicht: vsb-prijs 1917 – Jacob Israël de Haan
“We zijn het immers weer totaal vergeten?”
Poëzie en de Tweede Wereldoorlog Door Marc van Oostendorp Adorno zei dat je na de Tweede Wereldoorlog geen gedichten meer kon schrijven. Die uitspraak heeft verschillende interpretaties gekregen, maar hij kan in ieder geval niet betekenen dat het onmogelijk was om zulke gedichten nog te schrijven. Alleen al in de Nederlanse literatuur vond Liesbeth Vonhögen, die onlangs aan … [Lees meer...] over“We zijn het immers weer totaal vergeten?”
Ach, toen brak mijn hart natuurlijk niet
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (152) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Een lentemorgen trad je uit ons huis, In een dun bloesje, zonnig en tevreden En geen van beiden hoorde 't zacht geruisch Of zag de vale schaduw neergegleden Van 't noodlot wiekend boven 't jonge … [Lees meer...] overAch, toen brak mijn hart natuurlijk niet
Stijl en taal, dichterlijke vrijheid en grenzen
De poëzie van Mustafa Kör Door Fabian R.W. Stolk Tot de plaatsen waartegen zich onze bezwaren richten en waarvan de overdenking uitwijst, dat de dichter er niet in geslaagd is precies onder woorden te brengen hetgeen hij bedoelde, kan men afwijkingen van de grammaticale vormen alleen dan rekenen, wanneer zij niet een kennelijk plastische of muzikale werking beoogen en ook … [Lees meer...] overStijl en taal, dichterlijke vrijheid en grenzen
Gedichten zijn gedachten
Door Marc van Oostendorp Gedichten: het is een raadsel wat de mensen eraan vinden. Ze bestaan uiteindelijk gewoon uit taal: woorden en klanken die iedereen kan zeggen. De allergoedkoopste zaken – een woord kost niets – en ook de meest alledaagse – wiens leven gaat voorbij zonder minstens een paar duizend woorden gehoord of gelezen te hebben. En dan doe je met die woorden iets … [Lees meer...] overGedichten zijn gedachten
Nawoord bij de editie van Palmerijn van Olijve
Door Willem Kuiper Ooit heb ik ervoor gepleit dat bibliotheken een klein deel van hun digitaliseringsbudget zouden reserveren voor aanvragen van individuele onderzoekers. Een jaar of twee later kreeg ik een formulier onder ogen, waarin de KB Den Haag persoonlijke wensen voor digitalisering inventariseerde. Je mocht er vijf opgeven. Heb ik gedaan. Vier van mijn verzoeknummers … [Lees meer...] overNawoord bij de editie van Palmerijn van Olijve
Website: Ars poëtica
Ars poetica is een website waarop sinds 2013 iedere week een Nederlandstalig gedicht wordt gepubliceerd en toegelicht door Bert Mostert. Deze week bespreekt hij bijvoorbeeld het gedicht 'Herfst-vlagen' van Albert Verwey. … [Lees meer...] overWebsite: Ars poëtica
2 november: lezing Alfred Schaffer, Leiden
Dit jaar is Alfred Schaffer gastschrijver aan de Universiteit Leiden. Vast onderdeel van het gastschrijverschap is de jaarlijkse Albert Verwey-lezing, die Schaffer op donderdag 2 november a.s. zal houden in het Groot Auditorium van het Academiegebouw, onder de titel: Gedicht, vertel me een verhaal. Over poëzie en engagement. … [Lees meer...] over2 november: lezing Alfred Schaffer, Leiden
Ieder gedicht een klacht over de onmacht van de taal
Door Marc van Oostendorp Als willekeurig wie in 1933 een gedicht had geschreven dat eindigde op de regels 'O jeugd! O tijd van smarten! / Van vreugd en wilde harten!', dan waren we dat gedicht inmiddels wel vergeten, vooral als het ook nog eens begonnen was met de regels 'Waar heb ik toch de kracht gehaald / die zo mijn ziele heeft gestaald'. Maar het was niet willekeurig … [Lees meer...] overIeder gedicht een klacht over de onmacht van de taal
Pas verschenen: Willem Elsschot. Dichter
Wie Elsschot zegt, denkt niet meteen aan poëzie. Toch zijn het juist enkele van zijn dichtregels die iedereen zal herkennen: ‘tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren’, bijvoorbeeld. Willem Elsschot. Dichter bevat alle gedichten uit Elsschots enige bundel. Een select gezelschap van vijfentwintig scherpzinnige lezers geeft er commentaar bij, … [Lees meer...] overPas verschenen: Willem Elsschot. Dichter
Iedereen houdt al van gedichten!
Door Marc van Oostendorp Kila van der Starre (Universiteit Utrecht) onderzocht hoe vaak en op welke manieren volwassen Nederlanders in aanraking komen met poëzie. Ze ontdekte: poëzie staat misschien bekend als een klein genre, maar ondertussen grijpt bijna iedereen bij bijzondere gelegenheden naar een gedicht en leest of hoort 97% van de Nederlanders weleens poëzie. Wat is … [Lees meer...] overIedereen houdt al van gedichten!
Uitvaart van mijn dochterken
Door Marc van Oostendorp Uit onderzoek dat Kila van der Starre (Universiteit Utrecht) deze week presenteerde blijkt dat de poëzie in Nederland nog heel sterk een mondeling genre is: terwijl gedichtenbundels nauwelijks gekocht of gelezen worden, komen mensen regelmatig gedichten tegen in gesproken vorm. En dat vinden ze prettig. Vooral gedichten bij bijzondere gelegenheden doen … [Lees meer...] overUitvaart van mijn dochterken
Poëzie in Nederland: wijdverspreid genre & gedeelde ervaring
(Persbericht Letterenfonds) Kila van der Starre (Universiteit Utrecht) onderzocht hoe volwassenen in Nederland met poëzie in aanraking komen. Poëzie wordt vaak gezien als een niche-binnen-een-niche, maar het blijkt een zeer wijdverspreid genre: 97% van de volwassen Nederlanders komt weleens in aanraking met poëzie. Dat gebeurt bijvoorbeeld in de openbare ruimte, bij speciale … [Lees meer...] overPoëzie in Nederland: wijdverspreid genre & gedeelde ervaring
Waar ontmoeten wetenschap en literatuur elkaar? Tweegesprek dichter Micha Hamel en letterkundige Lotte Jensen
We heten u van harte welkom bij dit tweegesprek op het snijvlak van kunst en wetenschap tussen Micha Hamel en Lotte Jensen. Aan de hand van enkele gedichten van Micha Hamel gaan zij in gesprek over onderwerpen als: hoe kijkt een dichter naar de wetenschap die hem/haar probeert te verklaren en is het maatschappelijk engagement van dichters in de 19e eeuw anders dan van … [Lees meer...] overWaar ontmoeten wetenschap en literatuur elkaar? Tweegesprek dichter Micha Hamel en letterkundige Lotte Jensen
Wat betekent een belofte van een dichter?
Door Marc van Oostendorp Er gaapt, zeggen ze, een diepe kloof tussen de filosofie en de dichtkunst. Dat is allemaal bij Plato begonnen, die vond dat dichters geen plaats hadden in de ideale staat, omdat dichters op hun best een schijnbeeld gaven van de schijnwereld waarin wij leven. Ook de Angelsaskische ('analytische') taalfilosofen van de twintigste en eenentwintigste … [Lees meer...] overWat betekent een belofte van een dichter?
Ilja Pfeijffer als romantischer Grieche
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (25) Door Marc van Oostendorp Het mooiste essay in Ilja Leonard Pfeijffers geruchtmakende bundel Het geheim van het vermoorde geneuzel is zonder enige twijfel dat over "Pindarus, Horatius en 'der romantische Grieche'". Anders dan de meeste andere opstellen in de bundel is het oorspronkelijk verschenen in een geleerd boek en … [Lees meer...] overIlja Pfeijffer als romantischer Grieche
