Ik heb een taalverandering bij mezelf waargenomen. Een taalnuance die ik vroeger snapte maar nu niet meer. Toen ik midden jaren zestig van de vorige eeuw op de kleuterschool aan de Julianalaan (hoek Nicasiusstraat-Marijkelaan-Molenstraat) het lied over Joepie Joepie leerde – heel de wereld zong All you need is love, heel Nederland zong Waarom heb je mij laten staan? en heel de … [Lees meer...] overJoepie Joepie
taalbeschouwing
De taal van depressie – met Aafke Romeijn
Hoe breng je een depressie onder woorden? Is een term als suicide beter dan zelfmoord? Hoe kan AI een depressie herkennen en waarom zie je zoveel therapietaal op social media? We praten erover met schrijver, muzikant en ervaringsdeskundige Aafke Romeijn. Lees ook het interview met Aafke Romeijn in het januarinummer van het tijdschrift Onze Taal. … [Lees meer...] overDe taal van depressie – met Aafke Romeijn
Let goed op waar je de slingers ophangt
Het lijkt wel alsof je aantrekkelijk moet kunnen schrijven om aangenomen te worden op het Instituut voor de Nederlandse taal. Er is op het gebied van de taal geloof ik geen instituut dat een zo levendige website heeft als het INT, met wekelijks lezenswaardige stukjes die door medewerkers van het instituut geschreven zijn. Het jubileumboek (het instituut bestond in deze vorm … [Lees meer...] overLet goed op waar je de slingers ophangt
Taal ontdekken en beleven
Vernieuwingen in het vak Nederlands Het vak Nederlands staat aan de vooravond van een grote vernieuwing. Vanaf 2026 worden de herziene kerndoelen en eindtermen ingevoerd. Waar de focus lange tijd lag op losse onderdelen zoals begrijpend lezen, spelling en grammatica, staat straks het samenhangend gebruiken van taal centraal. Lezen, schrijven en taalbeschouwing worden … [Lees meer...] overTaal ontdekken en beleven
Vlaams Woordenboek 2.0
Meer dan 18 jaar lang was ik de eindredacteur en beheerder van vlaamswoordenboek.be. Dat hoofdstuk sluit ik vandaag af, met een vers begin voor het Vlaams Woordenboek. Als je dat wil, kan je het verhaal van dat woordenboek hieronder lezen. Mijn fascinatie met taal in België en Nederland begon toen ik in Eindhoven woonde en werkte. Dagelijks ontdekte ik verrassende … [Lees meer...] overVlaams Woordenboek 2.0
De woorden van 2025 – met Vivien Waszink
De laatste aflevering van 2025 gaat over 'woorden van het jaar'. Welke woorden zijn er in de Lage Landen en in de rest van de wereld uitverkoren, en waarom? We praten erover met woordenboekmaker en nieuwewoordenkenner Vivien Waszink van het Instituut voor de Nederlandse Taal. Hallucineren, manosfeer, sneukelspijt, ragebait, parasocial, vibe coding en natuurlijk … 6—7! Wat … [Lees meer...] overDe woorden van 2025 – met Vivien Waszink
Oprecht nieuwsgierig
Wat was er eerder, de Avondspits van Frits Spits of de avondspits op de Nederlandse wegen? Het antwoord lijkt voor de hand te liggen: eerst die verkeersopstoppingen. Die zullen na de Tweede Wereldoorlog zijn ontstaan, toen de welvaart in Nederland langzaam toenam. Zeg: ergens in de jaren zeventig. Eerste uitzending van Frits’ Avondspits: 1978. Maar nee, het zit een beetje … [Lees meer...] overOprecht nieuwsgierig
Manosfeer en graaiflatie
verschijnwoord en verdwijnwoord van 2025 Het Instituut voor de Nederlandse Taal (INT) volgt continu hoe het Nederlands zich ontwikkelt. Welke nieuwe woorden komen erbij, welke bestaande woorden winnen aan populariteit en welke woorden verdwijnen stilaan? De website woordpeiler.ivdnt.org brengt dit soort woordtrends in beeld. Op basis daarvan heeft het INT manosfeer gekozen … [Lees meer...] overManosfeer en graaiflatie
Dan kiezen we wel ons eigen woord van het jaar!
Wij van Neerlandistiek staan pal voor onze tradities en die laten we niet zomaar verkwanselen. Nu is het weer het Woord van het jaar! Ooit, in de goede oude tijd, toen erwtensoep nog van echte erwten werd gemaakt, waren er in het Nederlandse taalgebied maar liefst twee organisaties die woorden van het jaar kozen: het Genootschap Onze Taal, en woordenboekuitgever Van Dale. Maar … [Lees meer...] overDan kiezen we wel ons eigen woord van het jaar!
Schemerengels
In mijn werk heb ik veel te maken met wat ik ‘Schemerengels’ noem: Nederlands waar het Engels nog doorheen schemert. Ik weet meteen waar ik aan toe ben als er kritisch staat waar het kritiek (critical) moet zijn en opwindend voor spannend (exciting). Onlangs kon ik het niet laten om bij een redactionele ingreep waarin … [Lees meer...] overSchemerengels
Waarom ik Jaap of Jacqueline toch ‘professor’ noem
Ik probeerde mijn professor eens professor te noemen. Je zou denken, appeltje-eitje, je stapt met je braafste glimlach een collegezaal binnen en zegt ‘Goedemorgen professor!’ Desnoods schud je daarbij nog een hand, als je per se voor maltentige streber wilt spelen (laat die glanzende Elstar alsjeblieft wel in je aktetas), maar veel moeilijker dan dat zal het toch niet … [Lees meer...] overWaarom ik Jaap of Jacqueline toch ‘professor’ noem
‘Zijn tropenjaren, die de tropenkolder had veroorzaakt’
Kleine veranderingen in het algemene taalgebruik, onopvallend eerst, maar zich geleidelijk duidelijker manifesterend en verder verspreidend – ik zal zeker niet de enige zijn bij wie een zekere gevoeligheid leeft voor het waarnemen daarvan. In 2008 schreef ik op mijn blog iets over het betrekkelijk voornaamwoord dat, dat op duidelijk waarneembare wijze het veld begon te ruimen … [Lees meer...] over‘Zijn tropenjaren, die de tropenkolder had veroorzaakt’
30 januari 2026: Symposium Hof van Friesland ‘Schrobbers en schelmen!’
Het symposium richt zich op belediging in de vroegmoderne tijd vanuit verschillende rechtshistorische en taalkundige invalshoeken. Aan bod komen onder meer een computationele analyse van beledigingszaken bij het Hof van Friesland en de ontwikkeling en het gebruik van scheldwoorden in vroegmoderne notariële akten. De Vrije Universiteit Amsterdam en Tresoar organiseren … [Lees meer...] over30 januari 2026: Symposium Hof van Friesland ‘Schrobbers en schelmen!’
Verschenen: Het Nederlands: één taal, veel verschillende smaken
Taaltaart: Het Nederlands in vier smaken In 2026 is het tien jaar geleden dat het Instituut voor de Nederlandse Taal het levenslicht zag. Het Instituut voor Nederlandse Lexicologie werd omgevormd tot een plek met een bredere blik op taal. Om dit jubileum te vieren bakten we Taaltaart, een boekje met vier ingrediënten. Het Nederlands: één taal, veel verschillende smaken. … [Lees meer...] overVerschenen: Het Nederlands: één taal, veel verschillende smaken
Mag je trots zijn op een ander?
Is het een cultureel verschil? Dat dacht mijn Duitse collega toen we praatten over de Britse collega die onlangs, min of meer gedwongen, afscheid nam van ons beider universiteit. Die Britse collega had van alles gezegd, maar ook dat hij 'trots was op de studenten die in opstand waren gekomen'. Dat nu was een voorbeeld van hoe de Brit grensoverschrijvend was geweest, vond de … [Lees meer...] overMag je trots zijn op een ander?
Lesbrief Nieuwe woorden in het Nederlands
Nieuw! Met dit lesmateriaal Van Dale Woord van het Jaar 2025 ontdek je samen met je leerlingen hoe we aan nieuwe woorden komen in onze taal en hoe ze verband houden met de actualiteit. Ga samen met je klas op onderzoek uit, maak zelf nieuwe woorden in de Woorddatingshow en kies jullie eigen Woord van de Klas 2025. Je kunt deze lesbrief op alle niveaus van het middelbaar … [Lees meer...] overLesbrief Nieuwe woorden in het Nederlands
Spelling – de belangrijkste bijzaak in het leven
Met Roos de Bruyn Het Groot Dictee der Nederlandse Taal komt er weer aan! Een goed moment om eens stil te staan bij onze spelling. Hoe is de spelling eigenlijk ontstaan en waarom precies? Welke spelfouten worden er het meest gemaakt? En, zijn Vlamingen echt beter in spelling dan Nederlanders? Verder komt de beruchte pannenkoek-spelling aan bod en proberen we een antwoord … [Lees meer...] overSpelling – de belangrijkste bijzaak in het leven
Taalkundige bronnen in grammaticaonderwijs
Het stimuleren van reflectief denken over taal Een van de doelen van taalonderwijs op scholen is dat we leerlingen leren foutloos het Nederlands te gebruiken. Zo leren leerlingen hoe de werkwoordspelling voor het Nederlands in elkaar zit en dat in een zin als ‘ik denk dat het niet gebeurt’ het werkwoord ‘gebeuren’ een -t als uitgang krijgt en geen -d. In hogere klassen van … [Lees meer...] overTaalkundige bronnen in grammaticaonderwijs
Feeksnieuws
Nederlanders hebben een sterke, nog niet door de wetenschap verklaarde neiging om zowel de aanleiding als de oplossing van maatschappelijke problemen te zoeken in woordkeus. Het gaat al snel over de ‘toon’, bleek ook uit de affairette rond informateur Wijers en zijn ‘feeks’. Als er in de Nederlandse politiek wordt gesproken over taal, gaat het helaas zelden om de definitie … [Lees meer...] overFeeksnieuws
De man met de hamer
Al m’n hele leven heb ik een tamelijk moeizame relatie met een man. Het gaat om de Man met de hamer. Het probleem is dat hij mij vaker bezoekt dan me lief is. Aan het eind van de dag ben ik blij met zijn gezelschap, maar al vanaf mijn tienerjaren komt hij ook ’s middags even langs. Een half uurtje slechts, maar dat komt vaak slecht uit. Toen hij ook na het ontbijt begon aan te … [Lees meer...] overDe man met de hamer
Leven zonder lezen
Een goede manier om iets alledaags te begrijpen is: situaties zoeken waar dat alledaagse ontbreekt. Hoe anders ziet de wereld er dan uit? Wat is het leven zonder water, hoe leven mensen die geen emoties uiten in het openbaar, wat gebeurt er in relaties waarin de partners elkaar niet aanraken? Dat lijkt de gedachte te zijn die de schrijfster en journaliste Rineke van Houten … [Lees meer...] overLeven zonder lezen
Unruhig wandern, wenn die Blätter treiben
Samenstellingen vind ik al jaren leuk, zelfs al voor ik me had gerealiseerd dat ‘samenstelling’ zelf een samenstelling is. Zeker bezien in combinaties zijn samenstellingen leuk, zoals het woord voor worst-voor-op-brood en het woord voor worst-gemaakt-van-ossenvlees en dat voor worst-die-gemaakt-is-door-middel-van-roken en dat voor een worstje-dat-kennelijk-geluid-maakt; heel … [Lees meer...] overUnruhig wandern, wenn die Blätter treiben
Wiskie met Bordo
Nederland heeft een bijzonder ontspannen taalcultuur. Wanneer het begonnen is, weet ik niet precies, maar inmiddels verschijnen er bij ons voor zover ik kan zien – en anders dan in andere culturen – eigenlijk geen boeken waarin eindeloos gemopperd wordt over de teloorgang van de taal. J.L. Heldring (1917-2013) was misschien wel de laatste columnist die een hele rubriek kon … [Lees meer...] overWiskie met Bordo
Tijdelijk (niet) in gebruik
Wat viel er te lezen op een plastic zak over het haltebord Bedumerbos. Deze halte (Qbuzz lijn 61) was bijna heel 2025 buiten gebruik als gevolg van een lange omleiding in Bedum. Die begon vroeg in januari en zal nu in november wel bijna voorbij zijn. Tweemaal was die tijdelijke omleiding een beetje aangepast en dat waren momentjes dat deze halte weer in gebruik kon worden … [Lees meer...] overTijdelijk (niet) in gebruik
Pittig goes Flanders
Als je maar lang genoeg doorschrijft, komen onderwerpen vanzelf weer terug in een nieuwe gedaante. Van de week sprak ik met een bekende en taalgevoelige Vlaming die ineens losbarstte in een klaagzang over het woord pittig. Van alles en nog wat was volgens hem in zijn vaderland maar pittig: gesprekken, opgaven, werkzaamheden, een en al pittigheden die de klok slaat in … [Lees meer...] overPittig goes Flanders
