Over de schrijver Willem Frederik Hermans (1921-1995) en zijn werk zijn al talloze boeken geschreven. Literatuur als noodzaak van Gerard Raat is echter de eerste studie die de verschillende aspecten van zijn schrijverschap in hun onderlinge samenhang belicht. Aan de hand van zijn verhalende en beschouwende proza laat G.F.H. Raat zien hoe Hermans’ poëtica, thematiek en techniek wortelen in zijn visie op het bestaan. Hermans ziet de literatuur als het ultieme wapen om zijn persoonlijke waarheid in de geest van zijn onwillige medemensen te branden. Literatuur is voor hem een bestaansvoorwaarde en bittere noodzaak. Deze werkelijkheidsconceptie komt tot uitdrukking in zijn thematiek; vruchteloos proberen de personages van Hermans de buitenwereld te overtuigen van hun gelijk in een universum dat geen waarheid kent. Tot slot plaatst Raat het werk van Hermans in een literair-historisch kader.

De achterflap verstrekt de volgende informatie over deze studie van Raat:

Een ongemakkelijk heerschap dat permanent verwikkeld was in conflicten. Dat is het beeld dat opdoemt uit de necrologieën die verschenen na het overlijden van Willem Frederik Hermans op 27 april 1995. Dat hij bovenal een groot schrijver was, leek van minder belang. In Literatuur als noodzaak gaat het om de auteur Hermans en zijn werk. Een aantal facetten van zijn schrijverschap wordt belicht, zoals zijn plastische, nachtmerrieachtige poëzie. Literatuur was voor Hermans van levensbelang. Net als de door hem bewonderde Multatuli zag hij daarin de enige mogelijkheid om met zijn waarheid door te dringen tot zijn medemensen. Hermans’ opvattingen over literatuur hangen nauw samen met zijn thematiek en verteltechniek. Dit blijkt reeds uit zijn eerste roman, Conserve (1947). Maar poëtica, thematiek en techniek krijgen ook afzonderlijk aandacht in deze studie, die wordt afgerond met een poging tot literair-historische situering van een markant oeuvre.

Citaat G.F.H. Raat: “Wie van literatuur meer verwacht dan amusement, is bij Willem Frederik Hermans aan het juiste adres. Elke bladzijde van zijn hand verraadt dat er voor deze auteur iets op het spel stond.”

Gegevens over de auteur:
G.F.H. Raat is als universitair hoofddocent Moderne Nederlandse Literatuur verbonden aan de studierichting Nederlands van de Universiteit van Amsterdam. Hij promoveerde op een dissertatie over Hermans’ verhalenbundel Paranoia, getiteld De vervalste wereld van Willem Frederik Hermans.

Gegevens over het boek:
G.F.H. Raat. Literatuur als noodzaak. Willem Frederik Hermans: Facetten van schrijverschap. Amsterdam: Amsterdam University Press (Vossiuspers UvA), 2010. Isbn 978-90-5629-632-2; 15,6 x 23,4 cm.; 196 pagina’s; paperback; Nederlands; € 39,50
Het boek is o.a. te bestellen via de website Amsterdam University Press. Op de AUP-website is ook nadere informatie over boek en auteur te vinden: http://www.aup.nl/do.php?a=show_visitor_book&isbn;=9789056296322.