De middelste zin uit de speciale Nederland Leest-uitgave van De donkere kamer van Damokles (2012), luidt: ‘Bevrijd ben ik, maar voor hoelang?’. Een zin die meteen allerlei vragen bij me opriep, zoals ‘Zou Peter-Arno zich na 26 september ook bevrijd voelen, en zo ja, hoelang? Maar voor ik mijn eigen gedachten over de zin toeliet, legde ik hem voor aan mijn … [Lees meer...] over“Bevrijd ben ik, maar voor hoelang?”
Willem Frederik Hermans
Wie is wie in Onder professoren? (2)
Terwijl Roef Dingelam in Onder professoren een absurd ogende familienaam kreeg van Willem Frederik Hermans, is prof. K.J. Popma in al zijn kleinheid naar het leven getekend. Popma héette Popma. Misschien heeft de romanschrijver zelfs stencils benut die de hoogleraar Reformatorische wijsbegeerte met zijn lange baard aan de studenten verstrekte. Ik was enkele … [Lees meer...] overWie is wie in Onder professoren? (2)
Wie is wie in Onder professoren?
Waar het in diverse media eigenlijk vanaf de publicatie van Onder professoren over ging, was de vraag Wie is wie? Het royaal-feitelijke Grote Hermans-boek (Amsterdam 2010, redactie Baartse en Polak) bevat een fraaie verzameling van alle mogelijkheden, bijeengebracht door Huib Ludriks (p. 256-265). Het begint met de onuitsprekelijke scheikundige formule waarvoor Roef … [Lees meer...] overWie is wie in Onder professoren?
Het beste van Boekwinkeltjes: W. F. Hermans, Manuscript in een kliniek gevonden.
In: Paranoia (1953) Helge Bonset schrijft iedere maand over Nederlandstalige boeken die je zou moeten (her)lezen Eerst de maan. Niemand mag ’s nachts het bed uit, maar ik….De zusters hebben mij lief. De ene doet of zij het niet ziet, de andere glimlacht vol verering tegen mij onder de groene nachtlampen op de kruispunten van de gangen, wanneer ik voorbijkom, op weg … [Lees meer...] overHet beste van Boekwinkeltjes: W. F. Hermans, Manuscript in een kliniek gevonden.
De wereldkaart van Willem Frederik Hermans
Nieuws! De wereldkaart van Willem Frederik Hermans, www.hermansishiergeweest.nl, is deze week uitgebreid met nog eens honderd punaises. Het aantal locaties is sinds 1 september 2021 dus verdubbeld. Toegevoegd zijn onder (veel) meer: de Rotterdamse Bijenkorf (waar Hermans op 9 november 1959 een lezing hield), het Keats-Shelley-huis in Rome (dat Hermans in juni 1970 … [Lees meer...] overDe wereldkaart van Willem Frederik Hermans
De radeloze helden van Maaike Meijer
Een van de interessantste boeken op het gebied van de neerlandistiek die ik het afgelopen jaar las, is Maaike Meijers Radeloze helden. Verbeelding van mannelijkheid in literatuur en film. In het verleden verdiepte Maaike Meijer zich vooral in de verbeelding van vrouwen. In dit boek buigt zij zich over manier waarop mannen verbeeld worden. Ze herleest werk van Wolkers, … [Lees meer...] overDe radeloze helden van Maaike Meijer
W.F. Hermans over Multatuli (1976)
Gesprek tussen Freddy de Vree en Willem Frederik Hermans over het leven van Multatuli, kort voor het verschijnen van 'De raadselachtige Multatuli' in 1976. … [Lees meer...] overW.F. Hermans over Multatuli (1976)
6-8 oktober 2023: Herneming ‘Paranoia: Een toneelstuk naar de novelle van Willem Frederik Hermans’
Adres: The Merchant House, Herengracht 254, Amsterdam Kaarten online: www.merchanthouse.nl/paranoia Beperkte zitplaatsen. Duur: 1 uur (gespeeld in het Nederlands). Lipsius vatte, kortom, echt de kern van Hermans’ werk. Op meerdere niveaus. – Neerlandistiek Een man, achtervolgd door de oorlog, brengt de oorlog naar zijn huis. Paranoia is de eerste toneelbewerking … [Lees meer...] over6-8 oktober 2023: Herneming ‘Paranoia: Een toneelstuk naar de novelle van Willem Frederik Hermans’
De blinde fotograaf
Met de moed der wanhoop proberen de personages in de romans van Willem Frederik Hermans zich toegang te verschaffen tot de waarheid. Maar in het sadistische universum wordt die toegang hun steevast ontzegd. Bovendien: waarheid? Wat wij voor waarheid houden is hier niets anders dan de projectie van onze particuliere paranoïa. Gisteren lazen promovenda Sasha Richman en ik … [Lees meer...] overDe blinde fotograaf
“Pfeffer im Hintern”
W.F. Hermans’ Onder Professoren soms leesbaarder met behulp van Unter Professoren Het is de moeite waard (ja zelfs léuk) om een roman als Onder Professoren te leggen naast de Duitse overzetting Unter Professoren (Diogenes, Zürich van de hand van Helga van Beuningen en Barbara Heller). Het verscheen overigens pas in 1986, elf jaar na het Nederlandse … [Lees meer...] over“Pfeffer im Hintern”
Verloren tijd
Een avond in Amsterdam op uitnodiging van uitgeverij De Harmonie voor de presentatie van het bijzondere boek Het universum van Willem Frederik Hermans van Max Pam, Hans Renders en Piet Schreuders. Het rijk geïllustreerde boek laat de speelse, vrolijke kanten van Hermans zien en is vormgegeven in het formaat van diens Mandarijnen op zwavelzuur, dat al evenzeer van een grimlach … [Lees meer...] overVerloren tijd
13 april 2023: lezing Het universum van Willem Frederik Hermans
Max Pam, Hans Renders en Piet Schreuders geven een lezing over hun nieuwe boek 'Het universum van Willem Frederik Hermans' op 13 april in de Senaatskamer in het Academiegebouw. Het eerste exemplaar van het boek wordt uitgereikt aan prof. dr. Jouke de Vries, voorzitter College van Bestuur. Meld je aan voor de lezing Het programma van de lezing 15.00Piet … [Lees meer...] over13 april 2023: lezing Het universum van Willem Frederik Hermans
Hermans’ verkleinwoorden
Als Onder Professoren begint met een telegram – de blijde mare die de Rijksuniversiteit in rep en roer en Hermans’ roman direct op toeren brengt, een Nobelprijs! – komen direct in de eerste 6,7 regels drie verkleinwoorden voor: boerderijtje, buitenhuisje, huisje. Veel stelt dat buitentje van prof. Dingelam dus niet voor en we zijn tegen het eind van datzelfde eerste hoofdstuk … [Lees meer...] overHermans’ verkleinwoorden
Hoe noordelijk schreef Willem Frederik Hermans?
Hermans moet zich geërgerd hebben aan de hoeveelheid Engels in het dagelijkse leven, in het midden van de jaren ‘70. Toen al! Maar ook nieuwer, eigentijds Nederlands trof hem blijkbaar, zoals bijvoorbeeld het gebruik van ergens (dat vage en nuancerende woordje in de betekenis ‘in zeker opzicht’) (zie bv. bladzijde 149 en 154 van Onder … [Lees meer...] overHoe noordelijk schreef Willem Frederik Hermans?
Het overgrote deel van het heelal is niet voor ons bestemd
Aan het eind van zijn boek Erosie (1960) liet Willem Frederik Hermans zich kennen als iemand die zich zorgen maakte over het antropoceen: De plaats die het fysiek niet zo sterke mensdier in de wereld heeft weten te veroveren is indrukwekkend, maar de menselijke individuen moeten er met verlies van alerlei vrijheden voor betalen als zij er prijs op blijven stellen in zo … [Lees meer...] overHet overgrote deel van het heelal is niet voor ons bestemd
Willem Frederik Hermans als observator van eigentijdse taal
Het kunnen kleinigheidjes zijn (de telegrambesteller die op blz. 12 Goeiemorrege zegt) maar ook dingen die door de auteur veel breder uitgemeten worden in Onder Professoren. W.F. Hermans moet wel geïrriteerd geweest zijn over het frequente en daarmee irrelevante gebruik van het voegwoordje dus, hij voegt het bij herhaling en herhaling in bij wat hij mensen laat zeggen. Dat … [Lees meer...] overWillem Frederik Hermans als observator van eigentijdse taal
W.F. Hermans en ’tenslotte’ of ’ten slotte’
Van een van m’n studenten leerde ik een keer een onderscheid dat ik had behoren te kennen: het verschil tussen ten slotte en tenslotte. Ten slotte is ‘als laatste’ – tenslotte is ‘welbeschouwd’. Ten slotte zou ik, vooruit, een bijwoord van tijd kunnen noemen, tenslotte een modaal bijwoord (waarin iemand welbeschouwd een … [Lees meer...] overW.F. Hermans en ’tenslotte’ of ’ten slotte’
26 oktober 2022: Hermans helemaal
DATUM: Woensdag 26 okt 2022 17.00 – 18.30LOCATIE: SPUI25 Het wereldbeeld en de werken van Willem Frederik Hermans spreken vandaag, een kwart eeuw na zijn dood, nog altijd aan, en inspireren nieuwe kunstenaars en liefhebbers van de letteren tot nieuwe creaties. Wat verklaart die wonderlijke aantrekkingskracht van een moeilijk man, die zijn talenten in de volle breedte – … [Lees meer...] over26 oktober 2022: Hermans helemaal
Een buitenstaander in Parijs
In de sporen van Willem Frederik Hermans Parijs is mooi als het regent. Door de regen verdwijnen de kleuren uit het straatbeeld. Het decor is grijs, zwart-wit als op foto’s en in films uit de jaren vijftig. Af en toe duikt er iemand met een paraplu op uit het trapgat van een metrostation. Een buitenstaander. Op de stoep liggen plassen. Auto’s passeren met slissende banden … [Lees meer...] overEen buitenstaander in Parijs
Verschenen: La camera obscura di Damocle, vertaald door Claudia Di Palermo
Considerato un capolavoro della narrativa olandese del Novecento, La camera oscura di Damocle è un thriller potente, che si nutre del baratro esistenziale e morale in cui è gettato un paese in guerra. Viso sproporzionato e glabro, vocetta acuta, statura appena troppo bassa per l’arruolamento nell’esercito, poca istruzione, la madre folle a carico che … [Lees meer...] overVerschenen: La camera obscura di Damocle, vertaald door Claudia Di Palermo
Wat Arie Mout over literatuur dacht
Wat een fijn blad is Nederlandse Letterkunde geworden! Terwijl universiteiten hun best doen om de woorden Nederlandse Letterkunde zoveel mogelijk te verdoezelen – bijvoorbeeld in de namen van leerstoelen – laat het blad van dezelfde naam zien hoe fris, veelzijdig en interessant het onderzoek naar de Nederlandse literatuur nog is. Een van de aandachtspunten is de lezer: hoe … [Lees meer...] overWat Arie Mout over literatuur dacht
Scholierenverhaal: Foto’s en vroomheid
Dit jaar organiseerden de vereniging Levende Talen Nederlands, de Schrijfakademie van de Universiteit Utrecht, het Willem Frederik Hermans Instituut en de redactie van Neerlandistiek een schrijfwedstrijd voor scholieren, geïnspireerd door citaten van Willem Frederik Hermans zoals die het afgelopen jaar op Neerlandistiek verschenen. De komende drie dagen publiceren we de … [Lees meer...] overScholierenverhaal: Foto’s en vroomheid
Scholierenverhaal: Onder duiven
Dit jaar organiseerden de vereniging Levende Talen Nederlands, de Schrijfakademie van de Universiteit Utrecht, het Willem Frederik Hermans Instituut en de redactie van Neerlandistiek een schrijfwedstrijd voor scholieren, geïnspireerd door citaten van Willem Frederik Hermans zoals die het afgelopen jaar op Neerlandistiek verschenen. De komende drie dagen publiceren we de … [Lees meer...] overScholierenverhaal: Onder duiven
Scholierenverhaal: De brug
Dit jaar organiseerden de vereniging Levende Talen Nederlands, de Schrijfakademie van de Universiteit Utrecht, het Willem Frederik Hermans Instituut en de redactie van Neerlandistiek een schrijfwedstrijd voor scholieren, geïnspireerd door citaten van Willem Frederik Hermans zoals die het afgelopen jaar op Neerlandistiek verschenen. De komende drie dagen publiceren we de … [Lees meer...] overScholierenverhaal: De brug
Raymond Benders kiest Willem Frederik Hermans
Ter afsluiting van het W.F. Hermans-jaar kiest Raymond Benders een citaat uit het werk van Willem Frederik Hermans. Benders is oprichter, voorzitter en honorair voorzitter van het Willem Frederik Hermans instituut (1998-2022). Hij was bevriend met Hermans vanaf april 1979 tot aan zijn dood op 27 april 1995. Benders behaalde de masters Europese Algemene en Vergelijkende … [Lees meer...] overRaymond Benders kiest Willem Frederik Hermans
