Het kan even lastig zijn, maar wanneer je moet luisteren naar iemand die een taal spreekt met een buitenlands accent, gaat dat eigenlijk vrij snel goed. Ons perceptuele systeem past zich snel en automatisch aan het accent aan, concludeert taalwetenschapper Marijt Witteman in haar proefschrift. Ze promoveert op 22 februari aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Meer dan de helft van de wereldbevolking spreekt ten minste twee talen. We luisteren dus regelmatig naar spraak die niet onze moedertaal is. Hoe slagen we erin om spraak met een buitenlands accent te verstaan? Dat gaat eigenlijk heel goed. Ook als luisteraars in eerste instantie niet goed verstaan wat iemand zegt, hebben ze die ‘achterstand’ al binnen vijf minuten weggewerkt en verstaan ze beter wat er gezegd wordt, constateert Witteman.

Aangepast luisteren
Hoe moedertaalsprekers buitenlandse accenten verwerken, daar is tot op heden weinig onderzoek naar gedaan. Die kennis kan wel van belang zijn, bijvoorbeeld voor de verbetering van spraakherkenningssystemen. Marijt Witteman deed haar promotieonderzoek binnen de ‘Adaptive listening’-groep binnen het Max Planck Institute for Psycholinguistics in Nijmegen. Daar onderzocht zij welke omstandigheden helpen of juist hinderen bij het aanpassen aan spraak aan een buitenlands accent – in dit onderzoek: Nederlandse woorden die werden uitgesproken met een accent.

Oefenen op luisteren
Wittemans constatering dat spraak-met-een-accent snel redelijk goed te verstaan is, kan implicaties hebben voor tweedetaalonderwijs. In plaats van enorm te oefenen op het wegwerken van een accent, kunnen tweedetaalleerders beter werken aan hun luistervaardigheden. Moedertaalsprekers begrijpen hen toch wel; beter kunnen ze zorgen dat ze zelf ook goed kunnen volgen wat de ander probeert te zeggen.

Marijt Witteman (1984, Rotterdam) studeerde psychologie en taalwetenschap aan University College Utrecht (bachelor) en rondde in 2008 de researchmaster Behavioural Science aan de Radboud Universiteit af. In datzelfde jaar kreeg zij beurzen van het Prins Bernhard Cultuurfonds en het VSB fonds voor zes maanden onderzoek aan de Pennsylvania State University (USA). In 2009 kreeg zij een onderzoeksbeurs van het Max Planck Gesellschaft en begon zij aan haar promotieonderzoek bij de Adaptive Listening groep van het Max Planck Institute for Psycholinguistics in Nijmegen. Ze promoveert binnen het Centre for Language Studies van de Radboud Universiteit.
Zie ook Marijt Wittemans persoonspagina: http://www.mpi.nl/people/witteman-marijt.

—–

Bron: persbericht Radboud Universiteit Nijmegen, 12 februari 2013.