Dit boek is een belangrijke bijdrage tot de geschiedenis van de Nederlandstalige literatuur en dramaturgie in Europese context en het werpt nieuw licht op de veel omstreden figuur van Willem Bilderdijk (1756-1831) als meest geprezen maar waarschijnlijk ook meest verguisde auteur in onze literatuurgeschiedenis.

Juist in Bilderdijks tijd vonden er ingrijpende veranderingen plaats in de Europese toneelgeschiedenis. Ze leidden ertoe dat het sedert eeuwen belangrijkste genre, namelijk de tragedie, of het klassieke treurspel in verzen, geleidelijk en letterlijk van het toneel ging verdwijnen ten voordele van nieuwe genres. De rol van Bilderdijk blijkt in deze ontwikkeling veel gecompliceerder dan gewoonlijk wordt aangenomen. Bilderdijk staat in de toneel- en literatuurgeschiedenis geboekstaafd als een veelzijdig auteur die, alleen bij uitzondering, in het jaar 1808 ook een drietal treurspelen publiceerde in Frans-classicistische trant. De werkelijkheid is anders. Uit deze studie blijkt dat Bilderdijk zich bijna zijn gehele leven heeft bezig gehouden met toneeltheorie en zelf de auteur is van een vijftigtal goeddeels ongepubliceerd gebleven toneelteksten, waaronder voltooide originele treurspelen en vertalingen, toneelontwerpen en toneelfragmenten in poëzie en proza. Zijn bedrijvigheid beperkte zich geenszins tot het klassieke treurspel . Hij schreef ook blijspelen, beoefende het (in zijn eigen theorie bestreden) moderne genre van het zedelijk toneelspel of drama en liet zelfs een onvoltooid spektakelstuk of ‘opera’ na. De reden van deze onvoltooide veelzijdigheid brengt Martien de Jong in verband met Bilderdijks positie als ‘orthodox’ maar ‘dissident’ calvinist en anti-revolutionair in het culturele leven van zijn tijd op de breuklijn van classicisme en romantiek. Daarbij worden zowel overgeleverde als recente karakteristieken genuanceerd of rechtstreeks bestreden.

Dit omvangrijke werk -een ware Fundgrube voor literatuur- en toneelhistorici- is op tweeërlei wijze toegankelijk. Er is enerzijds de boekuitgave met de studie van Martien de Jong (614 p.) en er is anderzijds de daarbij gevoegde cd-rom, met daarenboven de zeer uitgebreide bibliografie en de tot dusver nog niet eerder gepubliceerde praktische en theoretische toneelteksten van Bilderdijk (164 p).

Martien J.G. de Jong is emeritus-hoogleraar aan de Faculteit der Letteren en Wijsbegeerte van de Franstalige Université de Namur. Hij is de auteur van ruim een vijftigtal boeken en enkele honderden artikelen over Nederlandstalige en Vergelijkende Literatuur. Tot zijn recente publicaties behoort de vijfdelige reeks ‘Geloven in gedichten’ met interpretaties en vertalingen van poëzie uit de belangrijkste Europese talen. Zijn ‘Verzamelde Gedichten’ (1949-2010) verschenen in 2012 onder de titel Verborgen camera. Bij de Koninklijke Academie zijn thans nog verkrijgbaar: Een klauwende muze. De tussenwereld van Maurice Gilliams (138 p.) en Een verre vrouw van taal. Over Gerrit Achterberg, zijn dichterschap, zijn leven en zijn interpreten (162 p.).