Is er al wetenschappelijk onderzoek naar de poëzie op Facebook? Ik kan op Google Scholar wel van alles en nog wat vinden over poëzie die gebruik maakt van interactiviteit en filmpjes en multimedia, maar eigenlijk niets dat gaat over het gebruik van Facebook als dichtbundel.

En dat terwijl voor zover ik kan zien heel veel dichters op Facebook zitten, en daar hun werk publiceren. Het medium is daar ook heel geschikt voor: het is wat wurmen om een gedicht in een tweet te krijgen, maar in een status update op Facebook past er best een. De gemiddelde dichter heeft al snel meer vrienden dan kopers van een bundel.

Van de dichters die ik volg, is Martijn Benders het beste voorbeeld van een typische Facebook-dichter.
Zijn Facebook-pagina is een permanente literaire avond, zij het dan wel een van het soort waar Lucebert vieze woorden uit een rood handwoordenboekje voorleest. Leven en werk zijn nauw ineen verweven. In zijn status updates polemiseert hij, becommentarieert hij het wereldnieuws en de muziek, en bericht hij in grote lijnen wat er gebeurt in zijn privé-leven.

Daarnaast publiceert hij gedichten: eerste versies, nieuwe versies, veranderde versies. Zijn vrienden kunnen reageren en soms reageert Benders daar weer op. Facebook wordt zo een permanent poëzie-avondje op papier.

Het nieuwe bundeltje De essentiële Martinus Benders (met elf nieuwe gedichten) bevat er een voorbeeld van. Op de linkerpagina staat

Sommige gedichten
doen aan onthoofde kippen denken,
allang dood
rennen ze nog kakelend rond
en rond
en rond
fanatiek met vleugeltjes
flappend
dan denk je
ga verdomme eens dood
stom stuk tok.

Een Facebook-vriend wees Benders erop dat het gedicht sterker zou worden wanneer alles na de tweede regel zou worden weggelaten. Ook die versie staat in de bundel:

Sommige gedichten
doen aan onthoofde kippen denken,

In het bundeltje ontbreekt deze contekst wel; de gedichten staan hier nu zonder commentaar bij elkaar. Dat is jammer: deze twee gedichten zijn allebei in zo’n bundeltje een beetje flauw, vind ik. Op deze manier ontbreekt naar mijn smaak aan ‘de essentiële Benders’ juist het essentiële: de totale verwevenheid van poëzie en het dagelijks leven.

Wat dat betreft paste de vorm Benders vorige volledige bundel, Wôld, wôld, wôld, beter. Dat boek werd printing on demand uitgegeven, zodat details aan de koper konden worden aangepast. Mijn exemplaar bevat bijvoorbeeld een Facebook-status update van mijn vrouw.

Ik ben bevriend met meer dichters, maar zij gebruiken de sociale media vooral als een uithangbord, om af en toe een gedicht te plaatsen dat hun vrienden dan mogen liken. De totale verwevenheid van buitenwereld en privé-beslommeringen en werk die Facebook biedt, zie je bij hen niet. Nog niet, denk ik.