“We gaan deze dagen voor kerstmis lekker knallen!”, zei de vrouw met het sluike haar van wie Sophie, de boomlange promovenda, maar niet kon onthouden hoe ze heette. Ze leidde in ieder geval de cursus Jezelf kennen die Sophie namens de universiteit mocht doen. 

Deze cursus was de enige die Sophie nog niet gevolgd had. Management voor promovendi, Timemanagement, Van proefschrift naar accountancy, Assertiviteit: hoe schreeuw ik terug tegen mijn promotor, ze had ze allemaal al met goed gevolg afgelegd.

“Want alle wijsheid begint bij jezelf kennen”, stond er op een dia, tussen aanhalingstekens alsof het een citaat was. Er waren niet veel deelnemers gekomen, misschien omdat ook andere promovendi de voorkeur gaven aan timemanagement boven zelfkennis, of omdat het kersttijd was en voor menigeen de vakantie al begonnen was.

“Ik ben Sam,” zei de eerste vrouw die de beurt krijg. “Ik promoveer bij mediastudies. Mijn proefschrift gaat over mensen die Borgen illegaal downloaden. Ik probeer dat gedrag te analyseren aan de hand van de theorieën van Slavoj Zizek.”

“Mijn naam,” zei een jongen die naast haar zat, “is ook Sam. En ik gebruik ook de theorieën van Slavoj Zizek. Maar ik probeer meer grip te krijgen op de manier waarop in Europese media is gereageerd op de zelfmoord van David Foster Wallace.”

Zo kwamen er nog twee andere mensen aan bod, van wie een toevallig ook Sam heette, en de andere – een scheikundige die nog nooit van Slavoj Zizek had gehoord – Maartje. Ook Femke, de postdoc bij Nederlands die min of meer tegelijk met Sophie in een manager was veranderd, was ‘voor de gezelligheid’ naar de cursus zelfkennis gekomen. “Ik ben Femke,” zei ze, “ik ben eigenlijk wel een beetje klaar met al dat getheoretiseer en heb besloten dat ik wat praktischer dingen wil doen. Daarom ben ik nu bezig met het voorbereiden van de zelfstudie voor onze midterm review.”

“Mooi,” zei de vrouw met het sluike haar, tevreden. “Daar begint al een behoorlijk stukje zelfkennis. Want ik heb het idee dat jullie…” Ze keek de deelnemers enigszins behoorlijk bedroefd aan. “Dat jullie jezelf behoorlijk aan het bedotten bent als je denkt dat die onderwerpen die jullie daar oplepelen ook maar iets interesseren. Jullie zitten alleen de werkeloosheid uit te stellen in de ivoren toren. Waarom hebben jullie eigenlijk niet besloten wat praktischer dingen te doen, zoals Femke hier?”