Als de fotostripblogger Ype het zegt, tijgt de redactie van Neder-L aan het werk. En afgelopen woensdag zei hij het: hij verklaarde de uitspraak ’twintig zestien’ tot hip.
Nu hadden wij vier jaar geleden al voorspeld dat “twintig twaalf” de dominante uitspraak zou worden <hier> . Daar is het toen niet van gekomen. Zou het nu dan eindelijk?
Dus toog ik naar mijn Amstelveense nichtje uit de brugklas, maar die keek me alleen maar vreemd aan. ‘Niemand’ zegt zoiets, beweerde ze. Maar misschien heeft de brugklas in Amstelveen een ander idee van hip dan een Amsterdamse dertiger.
Google lijkt Ype in eerste instantie wel gelijk te geven:
| jaar | twintig x | tweeduizendx | tweeduizend x | totaal | % twintig x |
| 2016 | 3780 | 2670 | 1060 | 7510 | 50% |
| 2015 | 789 | 5380 | 6200 | 12369 | 6% |
| 2014 | 479 | 3470 | 6510 | 10459 | 5% |
| 2013 | 2710 | 11500 | 5650 | 19860 | 14% |
| 2012 | 1120 | 10200 | 4160 | 15480 | 7% |
| 2011 | 410 | 8540 | 4490 | 13440 | 3% |
Ik heb alle zoekopdrachten “twintig zestien”, “tweeduizendzestien”, “tweeduizendvijftien” in deze tabel gezet. In de uiterst rechtse kolom staat steeds het percentage “twintig x” over het getal. En in 2016 zien we daar een enorme sprong; een gigantische sprong, iets anders valt er niet te zeggen.
Tegelijkertijd is die sprong zo groot dat ze verdacht is. Bovendien zat er ook in 2013 ook al een vreemd sprongetje terwijl het percentage “twintig-x” verder in de afgelopen zes jaar nauwelijks gefluctueerd heeft. We zullen dus nog even moeten afwachten hoe het allemaal gaat verlopen. Wanneer er beweging komt in de Google-cijfers of de Amstelveense brugklas laat ik het natuurlijk weten.
Mijn ervaring met corpusonderzoek doen via Google is dat die duizendtallen op de 1e pagine hele ruwe schattingen zijn. Klik je bij 'twintig zestien' door, blijken er maar 78 resultaten te zijn. Met 'show omitted results' krijg je een paar 100 keer dezelfde Fok-pagina. Bovendien heb je ook hits als 'het is vier, tien, twintig, zestien, vijfentwintig'. Voor 'tweeduizend zestien' krijg ik 340 resultaten, waaronder vooral statuten en andere overeenkomsten, dat zegt dus niks over hipheid. En tenslotte had je zelf waarschijnlijk ook bedacht dat de meeste mensen gewoon 2016 schrijven.
Google is inderdaad tamelijk waardeloos voor dit soort onderzoek. Lang geleden gaven ze programmeurs de mogelijkheid om resultaten automatisch op te slaan,maar die dagen zijn lang voorbij. Omdat dit gaat over een héél recent fenomeen, is het wel moeilijk een alternatieve bron te vinden.
Eigenlijk is het zoiets als het Bielefeldcomplot (zie Wikipedia). Je kunt jezelf de volgende vragen stellen:
1. Zeg je zelf "twintigzestien"?
2. Ken je iemand die "twintigzestien" zegt?
3. Ken je mensen die mensen kennen die "twintigzestien" zeggen?
Op de eerste twee vragen kan ik vrij veilig "nee" beantwoorden. Op de derde vraag wordt het "ja", omdat ik mensen ken die Ype kennen. Maar buiten Ype heb ik nog nooit iemand horen verkondigen dat 'ie "twintigzestien" zegt. We zeggen nu eenmaal ook geen "twintighonderd" terwijl we wel "negentienhonderd" en "eenentwintighonderd" zeggen (mijn spellingcontrole geeft me meteen gelijk).
Volgens mij zit Ype gewoon in het twintigzestiencomplot. Voor Google zijn er in ieder geval met deze reactie weer hits voor "twintigzestien" bijgekomen.
Op 7 januari hoorde ik tot mijn verbazing voor de eerste keer iemand het huidige jaar met 'twintigzestien' aanduiden en wel in het NOS-journaal.