Afgelopen zondag 31 januari 2016 publiceerde ik in Neder-L een door Herman Mulder (KB Brussel) ingezonden foto van een laat-middeleeuwse fibula met daarop een grotendeels afgesleten opschrift,
in de hoop dat Neder-L lezers in een gezamenlijke inspanning deze tekst zouden kunnen ontletteren. Zelf kon hij MON CEVR A VOS lezen, wat Frans is voor: Mijn hart voor u.
Dankzij een fraai staaltje Phototshop van Weia Reinboud
werden de volgende twee woorden zichtbaar: MON CEVR A VOS A QVI […] Oftewel: Mijn hart voor u, voor wie […]
Ingevoerd in Google leverden deze woorden tussen “dubbele aanhalingstekens” geplaatst welgeteld één treffer op: een veilingcatalogus die van 20 mei tot 7 juni 1860 gehouden werd in het stadhuis van Amiens in Frankrijk. Op bladzijde 214 wordt als nommer 1370 aangeboden een: “boucle de ceinture de femme du XVe siècle”: MON CEVR A VOS A QVI IL DOY.
Met deze kennis gewapend waagde Weia Reinboud een nieuwe poging:
Maar deze foto was nog niet geplaatst of er rees twijfel bij Weia. Stond er geen ‘E’ onder de ‘L’ van ‘IL’? Zij stuurde een nieuwe reconstruerende foto op:
Ondertussen trachtte ik mijn weliswaar ‘alwetende’ maar niet altijd even snel reagerende UvA collega Jelle Koopmans te consulteren over wat goed en wat beter Frans is.
Zojuist heb ik het bevrijdende telefoongesprek gevoerd, en is de definitieve lezing vastgesteld. Er staat: MON CEVR A VOS A QVI LE DOY oftewel: Mijn hart voor u, aan wie het toebehoort.
Blijft de vraag: Is dit dezelfde fibula als die in de veilingcatalogus van 1860 uit Amiens en heeft men de tekst toen en daar niet goed gelezen, of is dit een andere fibula met een alternatief slot? Wie het denkt te weten, dele het ons mee!
Proficiat, Willem, in het bijzonder ook aan Weia Reinboud
Jeetje, wat knap, Weia!
😉 De streep boven de A, is dat een vroege vorm van accent?
Dat zal de circonflex zijn geweest, die toen al aan het verdwijnen was…
Volgens mij staat er helemaal geen streepje op de A. Ik neem aan dat je de tweede A (van A qui) bedoelt. Die is vooral zwaar beschadigd. Je moet bedenken dat het een bodemvondst is en dat de kwaliteit van de belettering hoger was toen de gesp gemaakt is. Beide A's lijken mij van een vorm die lijkt op onze kapitale A (de A die ik hier tijp). Die kan aan de bovenkant een horizontale dekstreep hebben.Bedoel je dat?
Nog eens goed gekeken, beide A's hebben een dekstreep (en zijn zeer verweerd). Ook weer opgelost! Leuk om hier iets aan te hebben kunnen bijdragen, meestal gebruik ik photoshop voor het zichtbaar maken van minidetails van minibeestjes.
Dit soort broches werden gegoten, dus er waren ooit meerdere exemplaren. Het zou dus kunnen dat beide sieraden uit dezelfde mal afkomstig zijn. Dat hoeft overigens niet per se zo te zijn, want zowel de vorm als de tekst waren erg gangbaar. Ik schat het geval rond 1400. Meer over dit thema in het boek 'Geloof en geluk' van Jos Koldewij en de catalogus van de Gruuthuse tentoonstelling, 'Liefde en Devotie'.