President Tsaar op Obama Beach op de voet gevolgd (37/60)

Door Marc van Oostendorp

Deze zomer publiceren nrc.next en NRC Handelsblad fragmenten uit de roman President Tsaar op Obama Beach van A.F.Th. van der Heijden als feuilleton. De afleveringen verschijnen ’s ochtends <op de website van de krant>. In de loop van de dag blog ik een bespreking. Vandaag: aflevering 37. <blendle>

Het hier genoemde Azov-bataljon is een bestaande groep (inmiddels opgenomen in het Oekraïense leger), die ook in de wereld buiten de fictie beschuldigd is van martelpraktijken, zoals in dit recente rapport van de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN dat leest als een voorafschaduwing van wat Natan overkomt:

A resident of Mariupol was detained by three servicemen of the ‘Azov’ battalion on 28 January 2015 for supporting the ‘Donetsk people’s republic’. He was taken to the basement of Athletic School No. 61 in Mariupol, where he was held until 6 February 2015. He was continuously interrogated and tortured. He complained about being handcuffed to a metal rod and left hanging on it, he was reportedly tortured with electricity, gas mask and subjected to waterboarding and he was also beaten in his genitals.

Uit eerdere rapporten weten we dat buitenlandse journalisten soms ook in elkaar geslagen zijn en bedreigd zijn door aan Azov verwante groeperingen. Ik heb zo snel geen documenten kunnen vinden waaruit blijkt dat Azov zelf erbij betrokken was, maar dat betekent natuurlijk niet dat die er niet zijn.
Besneden

Journalisten hebben bovendien bewijzen gevonden dat Azov op zijn minst nazistische tendenzen heeft. Op het banier van het bataljon prijkt bijvoorbeeld de wolfsangel, ook een geliefd symbool bij de nationaal-socialisten. De commandant van het bataljon schijnt er bovendien ideeën over blanke suprematie op na te houden en de noodzaak beschreven te hebben van een opstand tegen ‘door semieten geleide Untermenschen’.

Het bataljon trekt zelfs buitenlandse strijders die dit soort ideeën aantrekkelijk vinden: Azov is een soort ISIS voor extreemrechts op kleine schaal.  Gegeven die oriëntatie mag je voor Natan hopen dat hij niet besneden is.

Stelletje

Ik vermoed dat Van der Heijden subtiel naar deze politieke oriëntatie verwijst door de commandant van de groep Aleksander Skoropadsky te noemen – een naam die doet denken aan de Oekraïense leider Pavlo Skoropadsky die in april 1918 met goedkeuring van Duitsland een staatsgreep pleegde, na de Eerste  Wereldoorlog naar Duitsland vluchtte en daar tot het eind van de Tweede Wereldoorlog bleef wonen. Hij stierf in 1945, op de vlucht voor het Rode Leger.

In januari van dit jaar kwam het Azov-bataljon ook in het Nederlandse nieuws, omdat enkele (veronderstelde) leden ervan in een YouTube-filmpje Nederland bedreigden: bij een stem tegen het referendum zouden er aanslagen volgen. Dat werd al snel afgedaan als Russische propaganda, en waarschijnlijk ook terecht. Er is geen reden om te veronderstellen dat dit stelletje fascisten erg gehecht is aan een handelsakkoord met de Europese Unie.

Schorem

Een belangrijke vraag bij dit alles lijkt me waarom de Azovs in President Tsaar bij hun werkelijke naam genoemd worden, als verder vrijwel alles en iedereen – van het joodse bejaardenhuis in Buitenveldert tot en met de minister van Donetsk – een net wat andere naam krijgt, inclusief de leider van die club en wat er over Azov gezegd wordt naar de geest misschien wel, maar naar de letter niet klopt (ze hebben nooit een Nederlandse fotojournalist verkracht). Wat betekent dat?

Misschien is het wel alleen maar om de aandacht op deze groep te vestigen die afgezien van dat incident in januari, in Nederland nog nauwelijks in het nieuws zijn terwijl zij behoren tot het grootste schorem dat er momenteel in Europa rondloopt. Ook dat kan de functie zijn van een feuilleton: zorgen dat zo’n groepje in een tijd die zo gemakkelijk vergeet toch weer eens in de krant komt.

De A-index van vandaag is 7,2 (benedengemiddeld)
De algehele A-index is 8,01 (stabiel).