Door Willem Kuiper

Toen ik honderd weken geleden begon aan de feuilleton-editie van de Nederlandse vertaling van de Franse vertaling van de Spaanse roman Palmerin de Olivia (Salamanca 1511),  was het exemplaar dat ik gebruikte [ KB Den Haag 3116 E 47 ] enkel en alleen visueel toegankelijk voor mensen die aangesloten waren op een digitaal universitair of vergelijkbaar netwerk. Bij een routinecontrole zag ik tot mijn verrassing en vreugde dat ProQuest, het bedrijf dat de druk van Palmerijn van Olijve gedigitaliseerd heeft, de scans nu vrij on-line gezet heeft op de website Early European Books, gedrukte bronnen tot 1700. Omdat het om een boek gaat dat in de KB Den Haag bewaard wordt, moet dit voor Nederlandse bezoekers van de website probleemloos zijn. Of dit ook het geval is voor onze Vlaamse lezers lees ik graag in een reactie.

Om Palmerijn van Olijve op uw beeldscherm te krijgen hoeft u slechts deze titel in het zoekscherm in te voeren en voila! Klik op Documentafbeelding en u kunt elke bladzijde tot in detail bekijken, maar niet kopiëren of downloaden. Dat kon (nog) wel als mijn geheugen mij niet in de steek laat, toen ik aan deze editie begon. Want hoe ben ik anders aan een pdf van deze druk gekomen? U kunt hem vinden in mijn Bibliotheek van Middelnederlandse Letterkunde (BML).

Een gegeven paard mag men niet in de bek kijken, maar voor de onderzoeker en gebruiker is het zeer irritant en ergerniswekkend als een afbeelding niet van het scherm geplukt kan worden. Wat dat betreft zou elke digitale bibliotheek een voorbeeld moeten nemen aan Gallica, de arc de triomphe van de Franse cultuur, die haar schatten niet alleen tentoonstelt maar ook downloadbaar maakt.

Als u Palmerijn van Olijve doorbladert, zult u zien dat het boek zo zuinig gezet en zo stijf gebonden is dat op heel veel bladzijden de eerste letters van de recto a kolom onzichtbaar zijn. Ik heb daar ooit over geklaagd bij dr. Marieke van Delft, conservator oude drukken KB Den Haag, maar die verzekerde mij dat het boek niet zorgvuldiger of beter gescand had kunnen worden dan gedaan is. Vandaar al die rechte haken in de feuilleton-editie. In de uiteindelijke cumulatieve editie zullen die haken verdwenen zijn dankzij autopsie van de druk door dr. Ingrid Biesheuvel, die niet alleen geholpen heeft, wat heet geholpen, met het afschrijven van de tekst, maar die tijdens haar bezoeken aan de KB tijd weet te vinden om die onzichtbare letters via autopsie alsnog te editeren.