Gegroet, vrienden van de verscheiden neerlandici! We naderen de koude wintermaanden, waarin meerdere neerlandici in het verleden ons ontvallen zijn. Gelukkig bieden de lange winteravonden en uitgebreide vakanties ampele gelegenheden om ons te verdiepen in de bloemrijke geschiedenis van de neerlandistiek.
Ik ga het deze week allemachtig moeilijk maken, dat beloof ik u. Ik ga ten eerste een beetje vals spelen, omdat ik de sterfdagen van twee neerlandici naar voren wil halen die niet eens helemaal in de komende week vallen, en ten tweede ga ik een publicatie noemen die u vast niet kunt vinden, maar die echt bestaat (want ik heb hem in bezit).
Het gaat om twee neerlandici die, weliswaar in totaal verschillende jaren, op twee opeenvolgende data gestorven zijn. De eerste schreef een bekende grammatica (waarover latere taalkundigen oordeelden dat er achteraf geen enkele taalkundige verdienste in zat), en de ander schreef daar een uitvoerig commentaar op (in de categorie ‘fileren’).
Over welke twee neerlandici heb ik het, en om welke publicaties gaat het?
Wellicht: op 18 december 1831 overleed Willem Bilderdijk, auteur van de ‘Nederlandsche spraakleer’ (1826). Daarop verscheen in 1827 een commentaar van Gerbrand Bruining, overleden op 20 december 1835, ‘Ook iets over de Nederlandsche Spraakleer van Mr. W. Bilderdijk; over zeker Kort Begrip van het zamenstel onzer Taal, en over meer ander geschrijf.’ Delft, Wed. J. Allart.
Bilderdijk en de spraakleer is goed, maar Bruining is niet degene die ik bedoel.
Ik heb vele critici van Bilderdijks taalkundige werk gevonden, maar geen van hen overleed op 19 december. Ik moet dus helaas passen.
Hij was niet echt wat je noemt een tijdgenoot, maar hij overleed wel op 19 december. Het verbaast me niet dat je het niet vindt, want hoewel ik het bedoelde werk in bezit heb, zie ik het nergens vermeld op het internet. Maar ik dacht: jullie weten alles…
Allemachtig moeilijk, als je het van een papieren boek moet hebben. Kunt u ons niet de beginletter geven van deze geletterde werknemer uit de visverwerkende industrie?
Kom op, Marc, pas niet!
Jan, jij weet het. Stuur je antwoord! 🙂
Zou het kunnen gaan om Jan Beckering Vinckers, overleden 19 december 1891?
Die had ik inderdaad op het oog, maar nu ik op mijn werk de betreffende publicatie erop nasla (die had ik in het weekend niet bij de hand), zie ik dat ik een vergissing heb gemaakt: Beckering Vinckers was degene die de lezingencyclus Taal en Taalstudie van de linguist Whitney heeft vertaald en becommentarieerd, terwijl het commentaar op Bilderdijk van J. Kinker was (die niet eens in de verzameling zat, maar nu wel).
Mea culpa dus!
In de onvolprezen DBNL:
Whitney in editie Beckering Vinckers: http://www.dbnl.org/tekst/whit011taal01_01/
Kinker over Bilderdijk: http://www.dbnl.org/tekst/_vad003183001_01/_vad003183001_01_0040.php
De tekst van Gerbrand Bruining is via Google Books beschikbaar:
https://books.google.nl/books?id=yauR1wRj9fcC&pg=PA51&lpg=PA51&dq=Ook+iets+over+de+Nederlandsche+Spraakleer+van+Mr.+W.+Bilderdijk;+over+zeker+Kort+Begrip+van+het+zamenstel+onzer+Taal,+en+over+meer+ander+geschrijf.&source=bl&ots=JesF4YwIOk&sig=W73kbtgH64n0_R92Z2yZGNeNslA&hl=nl&sa=X&ved=0ahUKEwi10rWix-7QAhXWNlAKHWi-AOgQ6AEIJjAC#v=onepage&q=Ook%20iets%20over%20de%20Nederlandsche%20Spraakleer%20van%20Mr.%20W.%20Bilderdijk%3B%20over%20zeker%20Kort%20Begrip%20van%20het%20zamenstel%20onzer%20Taal%2C%20en%20over%20meer%20ander%20geschrijf.&f=false
Kinker zou overigens, na het belangrijke werk over hem van de betreurde André Hanou (overleden 8 februari 2011), een biografie verdienen. Eventuele kandidaten mogen zich altijd bij mij melden. Wie nog wil lezen over de relatie tussen Bilderdijk en Kinker, kan ook op de DBNL terecht: http://www.dbnl.org/tekst/hano001kink01_01/hano001kink01_01_0001.php