Verwarwoordenboek Vervolg (16)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen. 

boord / kraag

Er is een betekenisverschil.

boord deel van een kledingstuk: de omgeslagen rand bij de hals

Ik vind het zo eigenwijs staan als de twee kleine knoopjes in de boordpunten van mijn overhemd niet dicht zijn.

kraag deel van een kledingstuk, het deel rond de hals

Frans Hals doet zijn naam wel eer aan met die prachtige kanten kragen op zijn schilderijen.

Het is wel logisch dat boord en kraag vaak verwisseld worden. Maar een boord is eerder een rand, zoals ook in het boord van een schip. Bij een overhemd is het trouwens de boord. Met kraag wordt over het algemeen een groter deel aangeduid. Kraag betekende ook ‘hals’ of het deel met luchtpijp en slokdarm, zoals nog te zien is in de uitdrukking een stuk in zijn kraag hebben voor ‘dronken zijn’. Een kraag bevat doorgaans meer kledingstof of materiaal dan een boord. Daarom spreken we ook niet van ‘matrozenboord’, en ook niet van ‘rietboord’ of ‘schuimboord’. En een boord is doorgaans sterker en strakker dan een kraag, zoals in de overigens los verkrijgbare ‘priesterboord’.

En een col? Dat is geen boord maar een speciale kraag: opstaand en overal even breed. Dus een matroos kan zijn matrozenkraag tot een ‘matrozencol’ ‘opbinden’? Ja, maar dat is strijdig met het ‘protocol’.