Door Leonie Cornips

Een wens is eindelijk in vervulling gegaan. Zo’n drie jaar geleden spraken Lukas van der Hijden (Bureau Interactieve Communicatie) en ik met elkaar af hoe we een Dialect App zouden kunnen realiseren, een idee dat al langer leefde bij streektaalfunctionaris Ton van de Wijngaard. Het ontwikkelen van zo’n (web)App door een bureau kost geld, er is technische kennis voor nodig en het moet zich lenen voor wetenschappelijk onderzoek. Het lukte niet om het benodigde budget bij elkaar te krijgen.
Na drie jaar overleg met veel diverse wisselende mensen, verzinnen van plannen en bureaucratische hobbels is de Dialect App er toch gekomen! De (web)App voor smartphones en computers komt eind augustus uit en is bedoeld voor iedereen die dialect wil leren, zijn/haar dialect wil laten horen en plezier wil beleven aan dialect. De App bevat zo’n vijftig zinnen in het Eèsjdes en Mestreechs (aangeboden in dialect, Nederlands en Engels) die handig zijn voor iedere toerist of bezoeker. Met hulp van de App kan iedereen de weg vragen in het Eèsjdes en Mestreechs, een biertje bestellen in het café, naar de menukaart in het restaurant vragen en informeren waar een geldautomaat te vinden is. De zinnetjes zijn zo gekozen dat ze niet alleen handig zijn voor de toerist, maar ook dat ze een aantal taalkundige eigenschappen bevatten die interessant zijn voor onderzoek. Hoe meer mensen de zinnetjes inspreken in hun vorm van het Maastrichts en Eijsdens, hoe meer individuele verschillen er zijn om te onderzoeken. Zo krijgen we een schat aan taalkundige informatie hoe het huidige Maastrichts en Eijsdens gesproken wordt: door mannen en vrouwen, door ouderen en kinderen, door oudkomers en nieuwkomers, door sprekers van wie de ouders al dan niet een ander dialect of taal spreken. Ik vind het belangrijk dat iedereen kan meedoen ongeacht hoe hij/zij het Eèsjdes en Mestreechs spreekt.

De Dialect App heeft drie doelen. Inspreken: iedereen die Maastrichts of Eijsdens dialect spreekt, in welke vorm dan ook, kan de dialectzinnetjes inspreken en opnemen voor anderen. Leren spreken: toeristen, nieuwkomers, (im)migranten en andere lang- of kortblijvers kunnen via deze App horen hoe het dialect klinkt en kunnen daardoor zelf het dialect proberen te spreken en opnemen. Onderzoek: de App verzamelt zo veel mogelijk uitspraken van hopelijk heel veel sprekers van dezelfde zinnetjes in Eèsjdes en Mestreechs voor taalkundig onderzoek.

Mijn wens is dat veel meer dialecten en veel meer zinnen in de App terechtkomen maar daarvoor is natuurlijk een groter budget nodig. Het is gelukt om deze App te realiseren door goede wil, excellente samenwerking en kwaliteit. Huub Hamers van de Faculteit Psychologie en Neurowetenschappen van de Universiteit Maastricht wist een excellente BA student (Programmeur en ICT Ontwikkelaar) genaamd Somtochukwu (Somto) Enendu. Somto is afkomstig uit Nigeria, verstaat en leest een beetje Nederlands en nu ook dialect. Hij begrijpt alles van meertaligheid want hij spreekt van huis uit Engels, Igbo en Frans. De gemeente Eijsden-Margraten bood aan om te sponsoren, het Meertens Instituut heeft Somto een stageplek aangeboden met coaching van Antal van den Bosch en mijzelf en vooral Henk van den Heuvel en Wessel Stoop van de Radboud Universiteit (Centrum voor Taal en Spraaktechnologie) hebben Somto begeleid. Veel vrijwilligers hebben de App ingesproken en Laurent Rutten en Roger Weijenberg hebben de zinnen vertaald in het Eijsdens en Maastrichts. En bovenal, Somto’s inzet en kunde maakte dit project tot een succes.

Het dialect is nu digitaal: het Limburgs als taal bij Microsoft en een heuse Dialect App!        1 september wordt de Dialect App feestelijk gepresenteerd in de raadzaal van Eijsden-Margraten (welkom!), is daarna op het web te vinden onder Maasgeluide.nl. Nu maar hopen dat zoveel mogelijk Eijsdenaren en Maastrichtenaren Maasgeluide.nl willen inspreken zodat onderzoek mogelijk wordt.