Door Marc van Oostendorp
Ik maakte me deze week heel boos over het feit dat voor het centraal eindexamen Nederlands-vwo niemand een 10 heeft gehaald. Niemand! De camera was erbij.
- Door naar de hoofd inhoud
- Skip to secondary menu
- Spring naar de eerste sidebar
- Spring naar de voettekst
Neerlandistiek
Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek
Footer
Schitterend die gedrevenheid en betrokkenheid van u. Ik geniet ervan.
Maar als de wortel van het ‘kwaad’ in het examensysteem zit, waarom wijzigt men het dan niet? En wie bepaalt dat examensysteem? Als dat die uitstekende leraren (en professoren) Nederlands zouden zijn, wat belet hen dan om het anders te doen? Als het paard gebonden zou liggen door het keurslijf waarin de minister van onderwijs hen dwingt, kan die minister dan niet overtuigd worden dat dit niet goed is, dat het ‘meelballen’ onderricht van het schoolvak Nederlands en het erop gesteunde ‘meelballen’ examensysteem uit den boze zijn? En wie zijn die noodzakelijke adviseurs van de minister van onderwijs die hem of haar dit beleid en dit systeem uiteraard voorzeggen en doen voorschrijven? Toch niet die uitstekende leraren (en professoren)……..of gaapt er – zoals in Vlaanderen – ook in Nederland een diepe kloof tussen ‘vakpedagogen’ (Nederlands) enerzijds en ‘vakleraren’ (Nederlands) anderzijds? En wat zou die (eventuele) kloof kunnen verklaren? Zowel ‘vakpedagogen’ (Nederlands) als ‘vakleraren’ (Nederlands) komen toch uit hetzelfde (universitaire) schoolnest?
Dat zijn allemaal goede vragen. We (leraren, hoogleraren, anderen) zijn inmiddels al een jaar of vijf bezig. We hebben ook wel wat oor bij de politiek, maar het blijkt heel taai. De door u gesignaleerde kloof heeft er iets mee te maken, maar mijn indruk is dat zelfs veel vakdidactici inmiddels denken dat het anders moet. Dat het toch niet lukt heeft onder andere te maken met de taaiheid die kennelijk het centraal examen (dat België dat niet heeft is een zegen, geloof me) omgeeft. Iedereen wijst naar een ander: de schoolboekenmakers naar de examenmakers, de examenmakers naar het Commissie voor Toetsen en Examens die dit namens de overheid coördineert, het CvTE naar de politiek, de politiek naar de de schoolboekenmakers. Ik hoop wel dat er langzaam toch bij zoveel mensen besef komt dat er iets niet deugt dat de situatie geforceerd kan worden. De Taalunie kwam eerder dit jaar met een goed rapport en gaat daar hopelijk gevolg aan geven.
De Taalunie pikt, anders als ik daarstraks stelde, de problematiek dus actief op. Dan zijn de komende weken de gelegenheid bij uitstek om dat rapport, dat ik niet ken, nog eens goed onder de aandacht te brengen van de partijen aan de politieke formatietafel in Den Haag. Het ijzer smeden als het heet is.
Herkenbaar, die taaiheid en (financiële) belangen die hier of daar spelen en afremmen maar al met al krijg ik hier toch een vrij chaotisch en ‘conservatief” beeld van de beleidsvorming en beleidsvoering in Nederland. Misschien dan toch maar wat harder en steviger aan de politieke bel trekken? Succes in elk geval!
Ik ging totaal ongepland Nederlands als tweede (eigenlijk derde) studie doen en wat je zegt klopt: het is hartstikke leuk en interessant. Nou herken ik dat truukje niet echt als centraal onderdeel, dus wellicht is er wat veranderd de laatste twaalf jaar, maar ik kan beamen dat de middelbare school een heel ander beeld geeft van de studie. En voornamelijk een minder interessant beeld. Het is zo’n brede en diverse opleiding, en natuurlijk is het niet voor iedereen, maar ik zie veel te veel mensen die denken dat je alleen maar gaat leren wat correct Nederlands is. En dat is toch wel een treurige observatie.
Waarom spreekt Van Oostendorp ‘examen’ uit als ‘ek-zamen’ ? Is hij in Vlaanderen geboren?
Ik neem aan van niet, maar zou er iets mis zijn met die uitspraak en/of geboren zijn Vlaanderen?
(Met mijn zin dus wel:) … geboren zijn IN Vlaanderen …
Dat is e[gz]amen zeg was de wetenschap al opgevallen. Het is mogelijk inderdaad iets zuidelijks, zoals ik in de discussie hierover twee jaar geleden heb gevonden, en het heeft (in mijn Nederlands in ieder geval) iets te maken met klemtoon. Hier leest u er meer over.
Volstrekt helder. Dank u.
Dat er van alles mag verbeteren aan het vak Nederlands op school is mij wel duidelijk, maar ik weet niet of het slechte imago nu de hoofdoorzaak is voor de grote afname van studenten Nederlands. Jongeren hebben tegenwoordig andere interesses en zien andere toekomstperspectieven. Zo halen ze bijvoorbeeld kennis over de wereld van internet en van Netflix en niet meer uit papieren romans. Dat is de realiteit vrees ik.
En het kweken van animo onder jongeren zou al dan niet gedelegeerd een taak mogen zijn van de Taalunie, maar die trekt zich alleen maar verder terug op kerntaken. Laat de Taalunie de politiek en het onderwijs wakker schudden, in plaats van zelf in slaap te vallen.