Verwarwoordenboek Vervolg (48)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

gom / gum

De betekenis van gom is ruimer dan die van gum.

gom gestold, kleverig boomvocht; soort lijm; gum.

Deze wierook bestaat uit Arabische gom van de acaciaboom en diverse aromatische oliën uit de cederboom.

Je kunt zien dat deze oude postzegel is vervalst, want de gom is opnieuw aangebracht.

gum stukje rubber of kunststof om (potlood)strepen uit te vegen.

Dit gummetje is te zacht voor het weghalen van inktstrepen.

Gum is verhard gom. Waarom is zo’n vorm ontstaan? Een mogelijke verklaring is het grote betekenisverschil tussen vlakgum voor ‘weggummen’ en gom als ‘boomsap’ of ‘lijm’.

Toch worden de o-vorm en de u-vorm wel door elkaar gebruikt: u kunt best om een gommetje vragen. Wel komt de u-vom meer voor. Bij kauwgom is dat trouwens andersom: meer kauwgom dan kauwgum. Even een proef? Heeft u voorkeur voor de ‘o’ of de ‘u’ in de volgende zinnen:

Sommige soorten kauwg?m zijn goed voor je tanden, zeggen de reclamemakers.

Ook het kauwg?m onder de tafelranden moet worden verwijderd.

Als u in de eerste zin de o-vorm kiest en in de tweede de u-vorm, volgt u het onderscheid zacht-hard. Maar nogmaals, u hebt het niet fout, als u het andersom doet of geen voorkeur hebt. Want elk gum is ook gom (maar niet elk gom is gum).

O ja, is het de of het gom/gum. Het mag beide. Jammer, dat was nou mooi geweest: de gom en het gum. Het zachtere ‘de’ bij gom en het hardere ‘het’ bij gum. Misschien komt dat nog eens.