Verwarwoordenboek Vervolg (82)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

beleving / belevenis / ervaring        

De woorden verschillen in betekenis.

beleving          manier waarop je iets ervaart

Rembrandt in virtual reality, dat is een heel andere beleving dan door een museum wandelen!

Haar scriptie ging over de wachtbeleving op Schiphol.

belevenis        zintuiglijke ervaring, avontuur

In mijn eentje met drie kinderen een dag naar de Efteling, nou dat is een belevenis!

ervaring         betekenisvolle beleving; vaardigheid

Op mijn eerste bergvakantie had ik een bijzondere ervaring over de nietigheid van het bestaan.

Gezocht: receptioniste met veel ervaring in de detailhandel

Het woord beleving heeft de meest algemene betekenis: hoe je iets waarneemt. Het verschil tussen belevenis en ervaring heeft vooral te maken met reflectie of interpretatie. Als je iets bijzonders meemaakt (een belevenis) en daaraan betekenis geeft, noem je het eerder een ervaring. Een voorbeeld, die ene volwassene met drie kinderen in de Efteling kan die dag gaan inzien dat hij ouder wordt, en kan dan bijvoorbeeld de ervaring krijgen dat het leven doorgaat in de kinderen. Beide woorden in één zin? Die eerste gasboring in Groningen was een hele belevenis, maar inmiddels zijn wij veel trieste ervaringen rijker.

Het woord ervaring heeft ook de betekenis van ‘kundigheid’ of ‘bedrevenheid’, met een speciaal voorzetsel. Je hebt ervaring in iets als je over kundigheid of kennis beschikt, zoals in het voorbeeld van de detailhandel. En je hebt ervaring met iets als het om de belevenis gaat, over dat wat je hebt meegemaakt: Wij hebben hele goede ervaringen met deze receptioniste.

Ach ja, nu nog even de horeca en het toerisme. Daar wordt het algemene beleving gebruikt in de betekenis belevenis: Ons dessertbuffet verrast door een chocoladefonteinbeleving. Fout? Ach, er gaat al zoveel fout in taal. Zullen we dit maar als voorbijgaande reclametaal beschouwen?