Voornamendrift 50
door Gerrit Bloothooft
(met startjaar j, imitatie snelheid v, en totaal aantal naamgevingen n in de golf), boven op een basisaantal (30 per jaar).
Het blijft een onuitroeibare gedachte dat bekende (media)persoonlijkheden een dominante invloed hebben op de voornaamgeving. Zelfs een woordvoerder van de Sociale Verzekeringsbank, die jaarlijks de top-voornamen publiceert, meldde dat de huidige populariteit van de naam Max (nou ja, plaats 17) vrijwel zeker aan de autocoureur Max Verstappen is toe te schrijven en dat Max tot enkele jaren geleden niet in de toplijsten voorkwam. Dat is veel te veel eer.
Hierboven staat de populariteitsontwikkeling van Max. Voor 1990 werd de naam zo’n 30 keer per jaar gegeven, daarna zette een spectaculaire stijging in waarbij de naam in 2000 tot nummer 2 reikte. Rond 2012 zat Max op een stabiel niveau maar viel net buiten de top-20. Er kwam herstel, met inderdaad in 2015 een piekje, niet toevallig in het jaar dat Max Verstappen in de schijnwerpers kwam te staan.
Als ik de onderliggende ontwikkelingen in de populariteit van Max modelleer, dan is die vrij complex. Er zijn drie onafhankelijke grote golven nodig van ouders die Max een mooie naam vinden. De eerste golf waren de aanjagers, gevolgd door een omvangrijke groep die Max aan de top bracht, en dan nog een niet onaanzienlijke nabrander. Omdat die golven zich onafhankelijk ontwikkelen is de verleiding groot om te denken dat ze naar onderscheiden sociale lagen verwijzen, maar dat is lastig aan te tonen. Tijdens die laatste golf kwam Max Verstappen in het nieuws (zelf een kind van de tweede golf) en modelmatig hebben 650 Max’jes hun naam aan hem te danken (sommigen moeten nog geboren worden). In die tilden inderdaad Max tot in de top-20. Maar die vallen in het niet bij de 16.800 Max’en die geboren zijn omdat de ouders het gewoon een mooie naam vonden. En zo is het meestal met namen van celebrities.
Media persoonlijkheden hebben zeker enige invloed op de naamgeving (zoals Anne van Herman van Veen, Sem van Wendy van Dijk, Britney Spears, Bram geboren in GTST), maar die invloed wordt vaak schromelijk overschat. En ze initiëren vrijwel nooit een naammode (Britney uitgezonderd). Mogelijk denken velen van wel omdat we meestal geen idee hebben waarom een naam populair wordt.
Omgekeerd kan ook, de naam Joran (en varianten Yoran, Joram, Yoram) was tot begin deze eeuw een naam met een stijgende populariteit, van die populariteit is weinig meer over na die ene beroemde Joran die in het nieuws kwam.