Wie nog wil weten waarom de universiteiten én de vakbonden én WO in Actie vandaag een alarmdag hebben uitgeroepen, leze deze tweet van Yoeri Albrecht, directeur van De Balie:
Hier zitten zo’n beetje alle problemen in waarmee het wetenschappelijk onderwijs kampt. De ouders die zich met de opleiding van hun volwassen kinderen bemoeien (‘Meld dit maar op de ouderavond’, reageerde iemand op Twitter gevat), de gedachte dat er in het hoger onderwijs sprake is van ‘om iedere aanleiding vrij nemen’, de euvele moed om zelfs de pandemie de universiteiten in de schoenen te schuiven. Het idee dat online-onderwijs geven wel érg gemakkelijk is. De consumentenhouding van die ‘oudste dochter’.
Er is een oude mop over een universitair docent die een ouder van een student tegenkomt en zich beklaagt over het onbehouwen gedrag van die oudste dochter, waarop de ouder zegt: “Wat gek, thuis kan ze altijd uitstekend overweg met het personeel.”
Het Nederlandse academisch jaar telt meer weken dan dat in de meeste andere landen. De ‘meivakantie’ was een idee dat ook studenten aan de UvA beviel, naar ik begrepen heb. Academisch onderwijs volgen bestaat namelijk niet alleen maar uit geëntertaind worden in colleges, maar ook uit allerlei werkvormen waarin de studenten zich verdiepen (bijvoorbeeld: ‘studeren’). De taak van iemand die aan de universiteit werkt is ook niet alleen maar om ‘les’ te geven aan de oudste dochter van deze of gene directeur. Ik ken echt letterlijk geen enkele docent in het hoger onderwijs die niet in het afgelopen jaar alles op alles heeft gezet om het onderwijs online zo goed mogelijk doorgang te laten vinden. Ik heb trouwens ook nog nooit een student ontmoet die dat niet erkent; het soort verwendheid van oudste dochter Albrecht komt gelukkig niet veel voor. Het overwerk is structureel en gigantisch in vergelijking met vrijwel iedere andere sector.
Het systeem kraakt in zijn voegen. Overal waar ik kan kijken slaat de oververmoeidheid toe. Dat was voor de pandemie al zo, het is niet beter geworden. Met name juniormedewerkers hebben het zwaar – weinig ondersteuning, geen enkele garantie op wat dan ook, en een groot gevoel van verantwoordelijkheid voor de studenten.
Ja, helemaal aan de topje van de rots – waar ik ongeveer zit –, is het nog redelijk toeven, in ieder geval in termen van salaris. Je moet dat ook weer niet overdrijven, maar je kunt er goed van leven. Maar dat is slechts een heel klein gezelschap en de grootste zorg gaat ook op deze alarmdag dan ook uit naar de volgende generatie. Die met alle onzekerheden in het eigen bestaan ook nauwelijks een goede opleiding meer zullen kunnen garanderen voor de directeursdochters.
De dag van vandaag is nog heel vriendelijk en bescheiden. Er moesten zo veel mogelijk partijen meedoen, om de aandacht van de onderhandelaars te richten op de problemen die er zijn. Bij de vakbonden en WO in Actie leven feitelijk veel radicalere ideeën. Dat lijkt me nodig ook. Als er in de komende jaren geen oplossing komt, zal er een staking komen die er weleens voor kan zorgen dat er een tijdje geen fysiek onderwijs is, maar ook niet online meer.
Dit stukje verdient wat mij betreft een groter bereik dan dit mooie blog – vermoed ik – haalt. Ik ben zelf werkzaam in de sector waar er voorbereid moet worden op waar het hierboven over gaat. Daar zijn ook (en vergelijkbare) problemen maar dat die van de universiteiten er niet om liegen, daar ben ik inmiddels wel van overtuigd. Daarom: succes!