Verwarwoordenboek vervolg (227)
In het Verwarwoordenboek zijn 600 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Nog steeds worden woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. De aanvullingen worden ook opgenomen in de digitale versie van het Verwarwoordenboek op www.schrijfwijzer.nl.
Wilt u ook een ‘verwarpaar’ behandeld zien? Plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.
techneut / technicus
De woorden verschillen subtiel in betekenis en in gevoelswaarde.
technicus iemand die technisch werk doet op een bepaald gebied, monteur
- Gezocht: theatertechnicus met specialisatie licht en geluid.
techneut technicus, iemand die technisch is aangelegd, iemand die alleen maar oog heeft voor technische aspecten
- Het is belangrijk om ook op de verkoopafdeling ten minste één techneut aan te stellen.
- Hoezo kan een vrouw geen aantrekkelijk ogend techneut zijn!
- We moeten de debatten over klimaat en milieu niet overlaten aan techneuten.
Een technicus ben je voor een bepaald vakgebied: elektrotechniek, installatietechniek, mechatronica, tandtechnicus, enz. Voor technicus wordt in Vlaanderen ook technieker gebruikt. Bij het woord techneut ligt het accent niet op een bepaald vakgebied, maar gaat het eerder om technische vaardigheden of technische aanleg. Het kan ook denigrerend gebruikt worden voor iemand die alles alleen maar van de technische kant bekijkt. De technische aanleg is dan allesbepalend geworden. Opmerkelijk is de mogelijk denigrerende of peioratieve betekenis van het achtervoegsel -eut. Onze taal kent wel peioratieve woordvariatie op basis van woordkeus: bekend-berucht, vrijheidsstrijder-terrorist, enz. Maar een achtervoegsel is een uitzondering. De enige andere, mij bekende, uitzondering komt voor bij -erig: ‘aanhalig-aanhalerig’. En het achtervoegsel -eut is ook niet productief. Nee, het gaat niet om woorden als ‘therapeut’ of ‘farmaceut’; daar heeft -eut (ook) de ‘ui’-uitspraak. Is ‘zielepeut’ dan minachtend voor ‘zielepiet’? Benieuwd naar uw voorbeelden.
Afbeelding van David Mark via Pixabay
Eindelijk iemand die dit onderwerp kraakhelder uiteen zet. Ik heb bij IT-consultancy’s gewerkt waar de staf de technisch bekwame medewerker bij voorkeur aanduidde als “Techneut”. Ik snapte meteen dat daarmee een contactgestoorde technicus werd bedoeld. Men zei dat techneut een compliment was aan iemands technische inzicht, maar dit was een doorzichtige leugen. Er werd door administratieve staf neerbuigend over techneuten gesproken. Ten positieve is het hooguit een aanduiding voor iemand die nodig is om een oplossing te realiseren. Als er dan werd gezegd “heb jij wel een techneut in je team?’ dan werd daar mee bedoeld, fijn, die leuke teamleden, maar je hebt ook iemand nodig die het probleem kan oplossen. Iemand die technisch onderlegd is. Maar in principe blijft ook in die context het woord techneut een pejoratief. Het normale woord “vrouw” kun je pejoratief gebruiken als in “die vrouw”, maar techneut is in feite uitsluitend pejoratief.