Verwarwoordenboek vervolg (231)

In het Verwarwoordenboek zijn 600 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Nog steeds worden woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. De aanvullingen worden ook opgenomen in de digitale versie van het Verwarwoordenboek op www.schrijfwijzer.nl.

Wilt u ook een ‘verwarpaar’ behandeld zien? Plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

aureool / nimbus     

De woorden verschillen subtiel in betekenis, en hebben beide ook nog een andere betekenis.

aureool           stralenkrans rond het hoofd op afbeeldingen van Christus of heiligen; uitstraling (figuurlijk)

• Bij de kunstrestauratie in de kerk bleken de gouden aureolen niet origineel te zijn.
• Notarissen hebben altijd zo’n aureool van waardigheid en onkreukbaarheid om zich heen.

nimbus           goudkleurige cirkel rond het hoofd op afbeeldingen van Christus of heiligen; regenwolk

• De nimbus wordt ook al aangetroffen op oude Egyptische wandschilderingen.
• Op de wolkenluchtschilderijen van Jan van Ruisdael zie je vaak de cumulonimbus, oftewel de stapelwolk.

Het woord aureool komt van corona aureola, ‘gouden krans’. En nimbus is het Latijnse woord voor ‘wolk’ of ‘stortbui’.

Bij de overeenkomstige betekenis, ‘afbeelding van licht rond het hoofd’, maken kenners wel onderscheid tussen aureool voor een lichtkrans, en nimbus voor een lichtschijf. Maar dit onderscheid is niet algemeen gangbaar.

Uit aureool als ‘stralenkrans’ kon zich gemakkelijk de figuurlijke betekenis ‘uitstraling’ ontwikkelen: de sfeer van aanzien of roem die om iemand hangt: Door inenting te blijven weigeren verschafte hij zich een aureool van onkwetsbaarheid.

Voor aureool wordt ook het woord halo gebruikt, maar dit woord heeft al een voldoende rijke betekenis als ‘lichtgevende ring rond zon of maan’ of ‘donkere kring rond tepel’. Gelukkig hoef ik de woordenschat niet te beregelen. Anders zou ik zeggen: voor ‘heiligenschijn’ doen we nimbus, voor de algemene ‘uitstraling’ doen we aureool, en halo is voor de kringen. En dan nimbus in de wolk-betekenis? Dat is dan een mooi meteorologisch woord voor het beschrijven van de prachtige diversiteit aan wolkenluchten.

Afbeelding van birgl via Pixabay