Verwarwoordenboek vervolg (237)

zinledig / zinloos      

De woorden verschillen in betekenis.

zinledig          zonder betekenis, nietszeggend

• Voor atheïsten blijft de eucharistie een zinledig ritueel.

zinloos                       zonder nut, zonder zin

• Met complotdenkers in discussie gaan, dat is echt zinloos.

De verwarring tussen deze woorden is wel voorstelbaar. Als iets voor jou zonder betekenis is dan kun je er ook het nut of de zin niet van inzien. En als een discussie geen nut heeft, blijft die voor de gesprekspartners zonder betekenis. Toch is het onderscheid wel zinvol. Beide woorden ontkennen namelijk een ander betekenisaspect van ‘zin’ in zinvol. Bij zinledig gaat het om ‘betekenisloos’ en bij zinloos gaat het om ‘nutteloos’.

Maar verwarrend blijft het. Want onze taal kent nog een andere betekenis van zin, zoals in  zinnig (verstandig) en de ontkenning daarvan onzinnig (dwaas). Hier ter verduidelijking vijf zin-woorden in één passage:

• Geen zinnig mens kan volhouden dat al die Kamerdebatten zinvol zijn. Zoveel zinloos gepraat, zonder nut. En dan ook nog zo’n zinledige motie, zo nietszeggend, zo zonder inhoud. Gewoon onzinnig gedoe!

Het blijft wel opmerkelijk dat zinnig meestal met een ontkenning wordt gebruikt. Maar daar valt verder niets zinnigs over te zeggen. Zie voor het onderscheid zinloos – zinneloos elders in het Verwarwoordenboek. Zie voor het onderscheid zinloos – onzinnig ook elders in het Verwarwoordenboek. En tot slot, er is nog een heel ander, ouderwetser woord met zin, namelijk zinnelijk. Maar dit woord heeft vooral een wellustige betekenis.