Omdat de historische Aisopos / Aesopus een slaaf was, mocht hij niet over mensen schrijven, en daarom schreef hij over dieren. Zijn dierenfabels bleven voortleven na zijn dood en werden vooral door redenaars gebruikt als voorbeeldige verhalen. Omdat welsprekendheid systematisch onderwezen werd in de oude wereld werden zij een vast onderdeel binnen het rhetorica onderwijs en kregen zo een plaats binnen de fameuze Zeven Vrije Kunsten. Middeleeuwse leerlingen lazen deze aesopische fabels om Latijn te leren en omdat ze leerzaam en niet aanstootgevend waren. In de loop van de 14e eeuw ging men in Brabant en Vlaanderen deze Latijnse schoolboekjes vertalen in het Middelnederlands om wille van de pedagogische inhoud. Een van die ‘schoolteksten’ was de Esopet (kleine Aesopus). De tweede fabel uit deze bundel is schrijnend actueel:

UB Leiden, LTK 191, fol. 85rb

[2]

Een wolf ende .i. lam goedertieren
quamen drinken tere rivieren.
Si ghinghen drinken in .ij. steden.
Die wolf dranc boven, dlam beneden.
Doe seide die wolf: “Du bevuulst mi al
dwater dat ic drinken sal!”
“Ay, here”, sprac dlam, “wat segdi?
Dwater comt van u te mi!”
“Ja,” seide die wolf, “vloecstu mi toe!?”
Dlam antworde: “Here, in doe!”
“Du doest!”, sprac hi, “Dus dede dijn vader
wilen eer ende dijn gheslachte algader.”
Dlam sprac: “In was doe niet gheboren.
Twi soudicker af hebben toren?”
“Noch,” seide die wolf, “horic di spreken.
Ic wane wel, ic saels mi wreken!”
Die wolf sloech te sticken ende scoert
dlam, nochtan hads niet verboert.
Dus vint .i. quaet man occusoen
als hi den goeden quaet wille doen.

Voor wie het leuk vindt om de Latijnse brontekst (in de editie van Steinhöwel) te lezen:

2. Fabula secunda de lupo et agno.
Esopus de innocente et improbo talem retulit fabulam. Agnus et lupus sicientes ad rivum e diverso venerunt; sursum bibebat lupus, longeque inferior agnus. Lupus ut agnum vidit sic ait: Turbasti mihi aquam bibenti. Agnus patiens dixit: Quomodo aquam turbavi tibi, que ad me de te recurrit? Lupus non erubuit veritatem ac: Maledicis mihi? inquit. Agnus ait: Non maledixi tibi. At lupus: Et ante sex menses ita pater tuus mihi fecit. Agnus ait: Nec ego tunc natus eram. At lupus denuo ait: Agrum mihi pascendo devastasti. Agnus inquit: Cum dentibus caream, quomodo id facere potui? Lupus demum ira concitus ait: Licet tua nequeam solvere argumenta, cenare tamen opipare intendo; agnumque cepit, innocentique vitam eripuit ac manducavit. Fabula significat, quod apud improbos calumniatores ratio et veritas non habent.