Het thema van de eerste aflevering is Verzet: van de Friezen die vechten voor een eigen taal, de jeugd in de Bijlmer die zich met straattaal afzet, tot Bennie Jolink die het woord ‘boerenlul’ heeft omarmd als geuzennaam en de kloof tussen stad en platteland al in 1981 constateerde. Maar wie goed luistert, ziet vooral veel overeenkomsten tussen deze dialectsprekers.
De dialectsprekers in de eerste aflevering zijn: zanger van de streektaalrockband Normaal: Bennie Jolink (Nedersaksisch), columnist van NRC en schrijver van het straattaalwoordenboek Smibanese: Professort Soortkill (Straattaal), én onderzoeker aan de Fryske Akademie: Liuwe Westra (Frys).
Lu evenpies sikkom 50 joar weerom in de tied (1975)
Over t Grunneger Verzet
Postzegel van de Grönneger Bond
(op t heden n echt gezöchte collector’s item)
Meschain zol Joe’t ontgoan. Om doarveur te wezen schrief wie Joe dizze braif. Waorom? Bloots om Joe dr aan t’herinnern, dat wie vandoage ’n joar bestoan, aldus een brief van de Grönneger Bond, getekend door drs. H. H. Meijer, veurzitter en E. J. Gernaat, siktoares. Wie mainen, mor wie maggen aigenwies wezen, wie mainen, dat gainain poletieke pertij in ain joar tied zoveul lös vröt het in Grönnerlaand as onz’ Grönneger Bond. Grönnegers binnen zok ter deur de GB weer van bewust worren, dat ze Grönnegers binnen. Grönnegers hebben deur de GB begrepen, dat ze bestolen worren deur d’Hollaanders. Grönnegers hebben deur de GB begrip kregen veur de weerde van heur ruumte, ’t ainegste wat d’Hollaanders heur overloaten hebben.
Wie maggen aigenwies wezen, mor wie mainen, dat dij ons besturen as z’op heur slag verdochd binnen deur de Grönneger Bond makkelker wat lös kriegen kinnen oet de griepklaauwen van d’Hoagse machthebbers, zo gaat de brief verder. Wie maggen aigenwies wezen, mor wie mainen, dat ast Grönnegers op schoul komt — en ’t is ja ’n schandoal, dat dat nog nait zo is — dat dat den deur de Grönneger Bond komt. Wie maggen aigenwies wezen, mor wie mainen, dat as der domt d’haile dag ’n radioprogram in ’t Grönnegers komt, dat dat den aan de Grönneger Bond te daanken is.
Bij de brief was dit PS:
Heb ie de postzegel op dizze braif al goud bekeken? ’t is ’n oareghaidje bie gelegenhaid van ons ainjoareg bestoan. Wie hopen, dat ie der ook joen oareghaid aan hebben.
Er zijn toentertijd 600 brieven met postzegels met de opdruk „Grönnen” bestemd voor de verzamelmarkt verstuurd. Daarvan kwamen 300 terug, om de campagne voor de Staten verkiezing van 1978 te financieren. Ik an de postzegel helaas niet als bijlage meesturen.
Op mijn scherm zie ik onder de kop (Het dialectenbureau: Dialect en verzet
18 april 2023 door Marc van Oostendorp 1 Reactie) deze melding: “upstream connect error or disconnect/reset before headers. reset reason: overflow”.