Een van de intrigerende aspecten van de opmars van het Engels is hoe de taal langzamerhand zijn bijzondere relatie met de angelsaksische cultuur verliest. Dat er een Nederlands tijdschrift heet dat Foodies heet, is op zich nog niet zo opmerkelijk. Engeland of Amerika staan weliswaar niet bekend om hun bekende cultuur, maar er is wel een duidelijke relatie tussen het fenomeen foodie – iemand die geen eigen eetcultuur heeft, maar wel enorm veel kennis van ingrediënten en bereidingswijzen – en de Verenigde Staten.
Maar het laatste nummer van Foodies is ‘het grote Italië-nummer’ en ook daar glorieert het Engels. Neem alleen al de voorpagina:
- Nonna knows best. Leer pasta maken van The Pasta Granneis
- Streetfood uit Sicilië
- Organiseer je eigen pizzaparty
Waarom Engels gebruiken als het zo overduidelijk over Amerikaanse gerechten gaat? Dat kan alleen maar gebeuren doordat de taal alle associaties met een specifieke cultuur verloren heeft. Het Engels is de taal van de grote wereld.
Nu ja, je kunt eventueel nog zeggen dat pizza en mogelijk pasta hun opmars door de wereld zijn gaan maken vanwege de Amerikaanse Italianen, hoewel ik geloof dat in Nederland de Italianen al in de jaren vijftig en zestig met borden spaghetti aan kwamen zetten die in ieder geval in het begin al dente was (en pas gaandeweg tot de kauwgom werd die nu voor pasta moet doorgaan). Maar streetfood uit Sicilië? Dat kun je echt alleen zeggen in een cultuur waarin het Engels inmiddels volkomen neutraal is geworden. Het valt niemand op, mensen waarderen de woordspelingen (Nonna knows best klinkt ook echt lekker, al is het natuurlijk ook wat seksistisch.)
Ook de rest van het nummer staat vol achteloos Engels, van pasta masters tot hotspots, en voor mijn gevoel is ook de term chef voor chefkok eerder Engels dan Nederlands. De Italiaanse culinaire traditie wordt gevierd, maar is kennelijk alleen verteerbaar voor de Nederlandse foodie als hij hier en daar herkenbaar wordt gemaakt met wat Engels.
Pasta Grannies is een YouTube-kanaal waarop een Engelstalige vrouw in Italië op bezoek gaat bij oma’s (en andere vrouwen op leeftijd en een paar mannen) die al decennia lang hun eigen pasta maken. Kan ik heel erg aanraden, er is elke vrijdagavond een nieuwe aflevering. Er is ook een kookboek van uitgegeven. Het is bijna een merknaam, niet zomaar een modieus Engels woord in een Nederlandse publicatie over Italiaans eten.
Het woord ‘modieus’ zou ik niet in de mond nemen (ik vind dat in het algemeen een weinig inzichtelijk soort kwalificatie). En het is in mijn ogen precies op dezelfde manier topmerkelijk (in de letterlijke zin van de moeite van het opmerken waard) dat Nederlandse ‘foodies’ kennelijk kennis nemen van de Italiaanse eetcultuur via een Brits YouTube-kanaal. Het doet denken aan het feit dat Elena Ferrante in Nederland pas een succes werd nadat er in (ik meen) de New Yorker een hartstochtelijke aanprijzing van haar werk had gestaan.