Hoe gaat het menselijk brein om met symbolen, zoals € of ☮? Daarover blijkt nog maar bijzonder weinig bekend te zijn, maar een nieuw artikel in het tijdschrift Cognition werpt in ieder geval enig licht op de zaak: deze symbolen blijken gemakkelijker te onthouden te zijn dan woorden.

In een zorgvuldig ontworpen verzameling experimenten lieten de onderzoekers mensen bijvoorbeeld een aantal bekende symbolen zien óf een aantal woorden. Daarna moesten de deelnemers opschrijven welke woorden of symbolen ze zich herinnerden. Bij de taak met de symbolen deden mensen het dus beter. ☮ is beter te onthouden dan peace.

De vraag is natuurlijk hoe dat kan. De onderzoekers verwijzen naar eerder onderzoek waaruit blijkt dat mensen plaatjes (laten we zeggen: een tekening van een boom) beter onthouden dan woorden. De verklaring daarbij is dat plaatjes meer van onze znituigen vragen: je ziet een boom en je denkt aan het woord boom, en dus is er meer kans dat minstens een van die sporen in je hoofd komt. Het idee is dan dat symbolen ook zo’n dubbele aandacht vragen. In een van de experimenten vergeleken de onderzoekers ook het geheugen voor plaatjes tegenover het geheugen voor symbolen, en daaruit bleek dat deze inderdaad vergelijkbaar waren.

Eén vraag beantwoorden de onderzoekers niet: de experimenten gingen over geschreven Engelse woorden – waarom kunnen we die zelf niet als symbolen zien? We weten dat lezers niet woord voor woord lezen, maar letten op woordbeelden. Vooral in het Engels, met zijn vrijwel onvoorspelbare spelling (waarom schrijf je peace en niet piece of pies) moet je het hele woord wel voor je zien om er iets mee te kunnen. Maar waarom is peace dan niet net zozeer een symbool als ☮? Het geschreven woord peace is toch ook een plaatje?

Misschien komt het doordat het geschreven woord ondanks alles toch te dicht bij de klanken zit om goed onthouden te worden. Dit schijnt zelfs voor Chinese karakters het geval te zijn, en het zou dus de moeite waard zijn het experiment ook voor zulke abstractere schriftsystemen uit te voeren. Ik ben benieuwd!