Gisteren, op vrijdag 17 november nam de redactie van het Lexicon van Literaire Werken in Utrecht feestelijk afscheid van collega-redacteur Jaap Goedegebuure. 

Jaap stond in januari 1989 aan de wieg van het Lexicon, het naslagwerk waarin Nederlandstalige literaire teksten van na 1900 worden besproken voor een breed publiek. Het Lexicon doorstond vele stormen en wisselde enkele malen van uitgeverij. Redacteuren kwamen en gingen, Jaap bleef. Wat er ook veranderde, het doel bleef gedurende al die decennia gelijk. Het Lexicon wil scholieren, studenten, docenten en andere belangstellenden voorzien van diepgaande analyses van in Nederland en Vlaanderen verschenen romans en dichtbundels. Wat ook gelijk bleef was de formule. Van ieder werk worden het ontstaan en de uiterlijke verschijning zorgvuldig beschreven, waarna de tekst adequaat wordt samengevat en systematisch wordt geanalyseerd, met aandacht voor de context en de ontvangst. Inmiddels is aflevering 136 ter perse en staat de teller op 865 lemma’s. De eerste 104 afleveringen zijn online te raadplegen in DBNL.

Zelf droeg Jaap Goedegebuure meer dan dertig artikelen bij. Meteen al in de eerste aflevering was hij present met een lemma over Het stenen bruidsbed. Er volgden bijdragen over werken van onder meer H. Marsman, Gerard Reve, Oek de Jong, Yves Petry en maar liefst vier artikelen over romans van Van der Heijden [1 2 3 4]. Zijn meest recente bijdrage gaat over De wijde blik van Willem Jan Otten en er zullen er naar verwachting nog wel een aantal volgen. 

Het Lexicon van Literaire Werken is niet de plaats waar per se verslag wordt uitgebracht van de allernieuwste wetenschappelijke inzichten. Dat neemt niet weg dat resultaten van wetenschappelijk onderzoek in het naslagwerk zichtbaar zijn. Zo beleefde Goedegebuures interpretatie van de intertekstualiteit in het gedicht ‘Een Nieuw Paaslied’ van Gerard Reve, eerder gepresenteerd in de eerste aflevering van het tijdschrift Nederlandse Letterkunde (1996), een reprise in het lemma over de Verzamelde gedichten van de volksschrijver. 

Het Lexicon van Literaire Werken groeide mee met de literatuur en de literatuurwetenschap. De selectie van te bespreken boeken werd met de jaren ruimer en vooral inclusiever. Ook herontdekte klassiekers uit de Nederlandse literatuur, veelal verschenen in de jaren tussen de twee wereldoorlogen, kregen een lemma wanneer van die boeken een heruitgave op de markt kwam. 

Door de jaren heen kende het Lexicon veel trouwe medewerkers. Ook kon het telkens ook jonge neerlandici verwelkomen, die vaak hun eigen interesses meebrachten. Nieuwe medewerkers blijven we verwelkomen. Want wat is er nu mooier dan schrijven over boeiende boeken? 

Niets is voor eeuwig, maar dat het Lexicon van Literaire Werken – gesteund door een trouwe en creatieve uitgeverij (Van Gompel & Svacina) – de toekomst met vertrouwen tegemoet mag zien, is voor een heel belangrijk deel te danken aan de loyaliteit, de collegialiteit en de deskundigheid van de neerlandicus die in 2012 afscheid nam als hoogleraar van de Universiteit Leiden met een rede getiteld Het pernicieuze slot. Die rede was “een gesprek over literatuur”, zoals ook zijn meest recente boek, Door de jaren heen lezen dat is. Als redactie spreken wij – Linde De Potter, Mathijs Sanders, Carl De Strycker en Sven Vitse – de hoop uit dat het gesprek over literatuur tussen Jaap en de lezers nog lang mag voortduren.

Het Lexicon van Literaire Werken verschijnt vier keer per jaar. Iedere aflevering telt vijf bijdragen. 
Informatie bij de uitgever: https://gompel-svacina.eu/product/lexicon-van-literaire-werken-abo-2023/