Ja, volgende week maandag (25 november, 13 uur, Malieveld in Den Haag) protesteren we tegen de bezuinigingen op het hoger onderwijs. Af en toe moet je daarvoor even slikken, want de regering die eigenhandig de wetenschap en het onderwijs in Nederland aan het slopen is, blijkt ook op andere vlakken tot weerzinwekkende dingen in staat. Toen er bij het Forum voor Democratie avondjes werden gehouden waarin mensen racistische dingen bralden, stapte er nog weleens iemand op. Nu laat een raad van ministers de enige Marokkaanse Nederlander in het gezelschap, die niet tegen geschreeuw over Marokkanen kan, gewoon gaan. Alleen.

We hebben met elkaar afgesproken dat we één boodschap hebben tijdens onze demonstratie: geen bezuinigingen op het hoger onderwijs. Mensen mogen hun gedachten hebben over bijvoorbeeld conflicten elders in de wereld, maar samen staan we alleen voor die ene boodschap.

Daar zal ik me ook aan houden, maar voor mij maken gebeurtenissen zoals die van gisteren duidelijk dat dit echt niet gaat om een simpele, zij het keiharde, bezuiniging. Hier staan mensen aan het roer die niet alleen geen fatsoen hebben, maar die zelfs tegen beschaving zijn.

Schandvlek

De enige voorstanders van deze bezuinigingen die ik soms tref op de sociale media, gebruiken het argument dat de universiteiten in de greep zijn van ‘neomarxisme’ en dat hier paal en perk aan moet worden gesteld. Ah, neomarxisme, ja, daarom moet natuurlijk de studie van het Aramees worden afgeschaft, zodat we niet meer de Babylonische Talmoed in de oorspronkelijke taal kunnen bestuderen. Of Keltisch. Of Italiaans. Of Frans en Duits. Allemaal neomarxistische hobby’s.

Ik schrijf hier niet vaak over mijn politieke voorkeuren, maar met marxisme, neo- of paleo-, heb ik niets. Er is naar mijn idee iets heel anders nodig om een samenleving op een goede manier in te richten. En dat begint met fatsoen, simpelweg: elkaar respecteren. Wat er deze week in de ministerraad is gebeurd, is een niet weg te poetsen schandvlek op de Nederlandse democratie. Ja, de zoveelste. Maar wel de meest recente.

Ideaal

Een talenstudie zoals Nederlands is ook een opleiding in beschaving: leren andere perspectieven te zien, de mens op een wetenschappelijke manier leren begrijpen, de ander proberen te lezen. Dat is voor mij de waarde van een klassieke humanistische opleiding en alle vakgroepen Nederlands proberen dat ook mensen bij te brengen. Met politieke overtuiging op bijvoorbeeld economisch gebied heeft dat niet veel te maken, en ook kun je heel wel een heel goede neerlandicus zijn zonder meteen de ideeën van wat men ‘woke’ noemt te onderschrijven.

Maar met een wereld waarin wordt beweerd dat antisemitisme genetisch bepaald is, heeft de wetenschap geen contact. Op een kabinet waarin na allerlei racistische praatjes alleen de Marokkaanse Nederlander opstapt en niet bijvoorbeeld degene die deze praatjes uit, kun je niet vertrouwen.

Ja, volgende week maandag staan we in eerste instantie te strijden tegen de afbraak van de universiteiten. Maar in mijn hart kom ik daar ook een beetje op voor een wereld waarin beschaving nog een ideaal is.

Teken de petitie (over het hoger onderwijs)