Gisteren vond de grootste demonstratie plaats voor het hoger onderwijs in de 21e eeuw: van heinde en ver kwamen 20.000 mensen naar het Malieveld in Den Haag om te demonstreren tegen de draconische bezuinigingen: medewerkers van de universiteiten én studenten. Heel velen van hen demonstreerden voor het eerst van hun leven. Sommigen van hen waren tevoren bang, want je hoort zoveel over ongeregeldheden. Maar het was een vreedzame en beschaafde stoet die zich uiteindelijk langs het ministerie van OCW bewoog.

Het protest is ook volkomen redelijk. Er zijn eigenlijk geen argumenten voor de bezuinigingen – het is bijvoorbeeld niet het geval dat er in het algemeen bezuinigd moet worden – en er zijn een heleboel argumenten tegen: het onderwijs kampt al met genoeg problemen terwijl het tegelijkertijd dé plek is waar een nieuwe generatie moet worden opgeleid om onze toekomst een beetje minder ellendig te maken. De afgelopen week kwamen er dan adhesiebetuigingen van rechters, ingenieurs, allerlei bedrijven en andere instellingen.

Binnen in dat gebouw zat waarschijnlijk Eppo Bruins. Toen iedereen weer thuis was, plaatste hij het volgende bericht:

Een normale manier van werken in een democratie is dat je als degene die het besluit moet nemen af en toe in contact treedt met degene over wie je het besluit neemt. En dat je af en toe een argument geeft voor wat je doet. Dat je verantwoordelijkheid neemt.

Eppo Bruins doet dat geen van alle. Anders dan alle eerdere ministers van OCW verwaardigt hij zich niet om te praten met degenen die bezwaren maken. Die bezwaren zijn met argumenten omkleed, maar het enige argument dat Bruins geeft: het is nu eenmaal zo afgesproken. Hij is de Minister van Nu Eenmaal.Waarom het is afgesproken, of waarom hij met die afspraak heeft ingestemd, zegt hij niet. Dat er meer geld voor defensie en de koopkracht nodig zou zijn, is sowieso al geen argument, want de rijksbegroting kent nog veel meer posten. Dus waarom moet het uitgerekend allemaal bij het onderwijs worden weggehaald? Over dat waarom is niet gestemd (deze bezuinigingen stonden in geen enkel verkiezingsprogramma) en ook nooit gepraat.

Eppo Bruins stelt het graag voor alsof het allemaal een voldongen feit is, maar in een volwassen democratie bestaan er geen voldongen feiten, kun je altijd overal over discussiëren. Waarna uiteindelijk natuurlijk iemand een beslissing neemt, maar wel nadat hij de ander heeft gehoord.

Verantwoordelijkheid

Toen in de jaren tachtig honderdduizenden tegen atoomwapens demonstreerden, wat deed toen de verantwoordelijke politicus, premier Lubbers? Zette die een laf bericht op LinkedIn om te melden dat het nu eenmaal zo was afgesproken? Nee, hij ging naar het hol van de leeuw en sprak de mensen toe. Eppo Bruins had alleen uit zijn torentje hoeven komen, naar al die beleefde en aardige mensen.

Uit het bericht van Bruins blijkt op geen enkele manier dat hij de duizenden mensen die langs zijn kantoor zijn komen lopen gehoord heeft. Hij zegt dat ze ”gefrustreerd’ zijn, maar dat betekent alleen maar dat hij de argumenten aanziet voor emoties.

Ik hoorde gisteren dat hij het heel vervelend vindt dat WOinActie het allemaal zo ‘persoonlijk’ maakt met kreten als de Eppocalyps en zo. Volgens mij is dat indicatief voor hoe hij denkt: hij ziet zichzelf als iemand die ‘nu eenmaal’ uitvoert wat om volkomen onbekende redenen ‘nu eenmaal’ besloten is.

Maar zo is het niet! Eppo Bruins voert deze sloop van de hem toevertrouwde sector uit, en dus is hij verantwoordelijk. Eppo Bruins is degene die bezig is om dingen kapot te maken die in de loop van eeuwen zijn opgebouwd, ten behoeve van de VVD-afkeer van de publieke sector en de anti-intellectuele woede van de PVV. Dan kan Eppo Bruins zich niet achter ‘nu eenmaal’ verstoppen en ons geen praatjes verkopen dat de wetenschap en het onderwijs hem zo lief zijn. Dan moet Eppo Bruins die verantwoordelijkheid door de eppocalyps die hij aanricht, ook nemen.

En zolang hij dat niet doet kan Eppo Bruins heel veel weerstand verwachten – gericht op zijn beleid én op zijn persoon.