Afgelopen november vormde Leeuwarden het bruisende middelpunt van de derde en laatste uitwisseling van bovenbouwleerlingen uit minderheidstaalregio’s in het kader van het project WikiWomen. Leerlingen en docenten uit Ierland en Baskenland kwamen naar Fryslân om gedurende drie dagen te leren over de Friese taal en cultuur en om met elkaar samen te werken op het gebied van betekenisvol (moedertaal)onderwijs en het gebruik van Wikipedia.

Een absoluut hoogtepunt van de week was een Fries lied met de titel Ien foar allen. Het lied is speciaal voor dit project geschreven door bandleden van de Friese bands Sjoerd ensa en Baldrs Draumar, voor de gelegenheid verenigd onder de artiestennaam As ien. Het lied is geschreven in het Fries, maar ook het Iers en het Baskisch zijn in de tekst vertegenwoordigd. Ien foar allen vormde de rode draad van de uitwisseling: op dag één gingen de leerlingen op interactieve wijze aan de slag met het vertalen van de teksten uit het Fries naar het Iers en het Baskisch. Welmoed Sjoerdstra, projectmedewerker bij Afûk: “Het lied hebben we tijdens de uitwisseling steeds terug laten komen. Onderweg in de bus, of na afloop van een activiteit. Als afsluiter van de uitwisseling, en daarmee ook het WikiWomen-project, traden de artiesten op de slotavond op en iedereen zong mee. Dat was een prachtig moment, waarvan ik zeker weet dat het de leerlingen voor altijd bij zal blijven, en precies wat we voor ogen hadden tijdens de voorbereidingen.”

De week bood een divers programma gericht op de Friese taal en cultuur en de rol van de vrouw in de regionale geschiedenis. De groep leerlingen bezocht Havotop in Burgum, waar de leerlingen een kijkje konden nemen op een middelbare school in Fryslân en samen regionale hapjes maakten, zoals wentelteefjes van suikerbrood en haring op roggebrood. Met bezoeken aan Tresoar, Museum Dokkum en Scherjon’s Klompen- en fierljepmuseum werden de Ierse en Baskische gasten ondergedompeld in een authentieke Friese culturele ervaring. Daarnaast zorgden inspirerende lezingen voor nog meer verdieping. Na de lezing van Jessica Merkens over vrouwen en de Elfstedentocht mochten de leerlingen en docenten het schaatsen zelf ervaren tijdens een schaatsclinic. Na de lezing van Sippy Tigchelaar over de rol van de vrouw aan boord van skûtsjes en vrachtschepen bezochten de gasten een skûtsje om te ervaren hoe het er daar destijds aan toe ging. “Vooral de Baskische leerlingen sloegen erg aan op de verhalen over de scheepvaart in Fryslân,” vertelt Welmoed. “Dat hadden we van tevoren niet op die manier verwacht. Zulke momenten waren erg leuk tijdens de uitwisseling: terwijl je van tevoren denkt dat we uit zulke verschillende regio’s komen, kom je er op zo’n manier achter dat er eigenlijk toch ook weer zoveel overeenkomsten tussen ons zijn.”

WikiWomen is een Erasmus+project en een samenwerking van organisaties uit Ierland, Baskenland en Fryslân. In het kader van het project is over de afgelopen drie jaar lesmateriaal ontwikkeld waarin leerlingen leren over de ‘gender gap’, de kloof tussen man en vrouw, op Wikipedia en in de geschiedschrijving, en over de rol van minderheidstalen. Vervolgens doen de leerlingen onderzoek naar een zelfgekozen vrouw uit de regio en schrijven ze een Wikipediaartikel over haar. Op die manier doen de leerlingen digitale, onderzoeks- en schrijfvaardigheden op in hun eigen minderheidstaal. Het lesmateriaal is voor alle middelbare scholen in Fryslân beschikbaar en te gebruiken via de gratis lesmethode Searje 36.

Meer informatie: www.wikiwomen.eu.

De aftermovie van de uitwisseling en het lied met de titel Ien foar allen is te vinden op: