Natuurlijk gun ik alle lezer van harte een extra toastje met jam bij het ontbijt, zo dadelijk, om te vieren dat de eenmanspartij van Wilders niet langer aan de knoppen zit. Maar intussen liggen de bezuinigingen op het onderwijs onverminderd op tafel.

Een deel van het draconische pakket is al maanden geleden beklonken, toen onder meer het CDA en de ChristenUnie in de Eerste Kamer instemden met bezuinigingen waarvoor rechters, grote bedrijven en talloze maatschappelijke organisaties hadden gewaarschuwd. Over een nieuwe forse tranche van 400 miljoen euro – die het kabinet-Wilders een paar weken geleden op een doordeweekse nacht haastig wegkapte, op zoek naar geld – wordt volgende week beslist.

En dat nog los van het feit dat de universiteiten nu al in zwaar weer verkeren, door teruglopende studentenaantallen en stijgende loonkosten — beide naar mijn idee deels het gevolg van gebrekkig bestuur binnen de instellingen zelf.

Investeren

Er is dus geen enkele reden voor opluchting in het hoger onderwijs. Ook zonder de PVV is er in de Kamer nog altijd een meerderheid bereid om te kiezen voor de korte termijn – en om diepe happen uit het hogeronderwijsbudget te nemen. We hebben dit najaar gezien dat D66 best bereid bleek om in ieder geval na te denken over een compromis op de bezuinigingen. Vooral PvdA/GL en de SP waren veel te zien tijdens de protesten – we weten natuurlijk niet wat ervan in stand blijft als ze zelf keuzes moeten maken. En sowieso zal de huidige begroting, mét de al voorgenomen bezuinigingen, gelden als de basislijn. De begroting terugbrengen naar die van de afgelopen jaren zal gelden als ‘een flinke investering’.

En zelfs als dat wordt voorkomen, blijft één ding duidelijk: het bestuur van de instellingen moet dringend verbeteren, zodat de financiële huishouding eindelijk op orde komt.

De eerstvolgende stap is de voorjaarsnota. Op woensdag 11 juni buigt de Eerste Kamer zich daarover. Het is cruciaal dat de geplande bezuiniging van 400 miljoen van tafel gaat. Daarom komen we op 10 juni in Amsterdam in actie. Maar dit najaar zullen we moeten proberen de politiek en de samenleving tijdens de campagne zoveel mogelijk moeten bestoken. Laten zien hoe ingrijpend de bezuinigingen op het onderwijs zijn, en wat dit betekent voor de maatschappij. Hoe belangrijk het is om te stemmen op partijen die het onderwijs belangrijk vinden, die er in willen en durven investeren.

Lange weg

En er zal duurzaam geïnvesteerd moeten worden in een band met de samenleving. Als wij ons de afgelopen tijden erop hebben laten voorstaan dat we bolwerken van democratie zijn, moeten we dat nu ook wel gaan waarmaken. De universiteit zal haar band met de samenleving, en daarmee eigenlijk haar hele wezen, opnieuw moeten uitvinden. Ook de ontwikkelingen in Amerika laten zien dat er geen enkele manier is om met je gezicht naar de samenleving te gaan staan: die komt toch wel binnen.

Het wordt een lange weg. Dat Wilders vertrekt, maakt het politieke klimaat iets minder onaangenaam. Maar het hoger onderwijs is daarmee nog allerminst gered.