Met zijn focus op interactiviteit, interdisciplinariteit en sociale impact was Cees van Woerkum zijn tijd ver vooruit. Nu zijn het modewoorden, maar Cees deed er al aan in een tijd waarin de communicatiediscipline de ontvanger van een boodschap meer zag als willoos slachtoffer dan als gesprekspartner, en waarin wetenschappers soms bijna vereerd werden als popsterren. Cees zag het anders. Hij zag communicatie als een relationeel proces waarin zenders en ontvangers actief betekenis construeren om hun doelen te bereiken. In zijn wereld stond het gesprek centraal.

Het was Cees dus al enkele decennia geleden duidelijk geworden dat het centraal aansturen van communicatie- en veranderingsprocessen zijn beperkingen kent. Hij bestudeerde hoe communicatie als beleidsinstrument ingezet kan worden in interactieve beleidsvorming voor overheden en in het contact tussen organisaties en hun veranderende omgeving. Zijn werkterrein was breed, zijn aandacht ging uit naar alles wat tot het terrein van de levenswetenschappen behoort, in thema’s zoals het milieu, waterbeheer, biotechnologie en gezond gedrag. Hij gaf talloze lezingen op dit gebied.

Genieten

Voor Cees was het vanzelfsprekend dat de wetenschap een positief verschil maakt in het nadenken over actuele, urgente vraagstukken. Societal impact noemen we dat nu. Wetenschappelijke citatiecijfers en impactscores waren niet aan hem besteed. Hij had bijzonder veel impact met zijn onderzoek en onderwijs, maar dat nam niet weg dat hij het ook belangrijk vond om op tijd naar huis te gaan om nog van de avond te genieten, in de natuur of met zijn familie. Die houding was opvallend, in een tijd waar veel wetenschappers leefden voor hun werk en tot diep in de avond of nacht doorwerken aan hun magnum opus.

Cees’ leiderschapsstijl was inclusief en open, hij gaf je zijn vertrouwen en bood de mensen kansen. Volgens Cees was er één persoon overbodig als twee mensen hetzelfde wisten. Liever zocht hij diversiteit in zijn groep. Mensen die elkaar aanvulden. Het is misschien daarom dat zijn groep bestond uit diverse wetenschappers die een hechte band hadden en prachtige verhalen konden vertellen over reizen in Afrika en uitjes op een zeilboot. Als hij zijn mening gaf, was dat duidelijk zonder dwingend te zijn. Hij liet ruimte om de ander zelf de conclusie te laten trekken.

Loslaten

Van zijn vrouw Joke hoorden wij wel eens verhalen over zijn verstrooidheid. Dan had hij in allerijl een pak aangetrokken voor een belangrijke lezing en viel er tijdens de lezing op dat grote podium ineens een losse sok uit zijn broekspijp. Of het echt gebeurd is, dat weten we niet, dat zou je aan Joke moeten vragen. Het tekent de lichtheid waarmee Cees in het leven stond: aandacht voor wat ertoe doet, en de rest mocht je best af en toe een beetje loslaten.

Tijdens zijn afscheid werd nogmaals duidelijk hoezeer hij midden in de wereld stond. Op een spectaculair eensgezinde wijze toonden de herinneringen van de sprekers aan hoezeer hij genoot van een eenvoudig leven met een hoofdrol voor de mensen van wie hij hield, de natuur en de muziek. De wetenschap leek in dit beeld bijna een kanttekening: een mooie bijkomstigheid in een wereld die het verdient om ten volle tot je te nemen.