Antiquariaat Fokas Holthuis in Den Haag verzendt wekelijks nieuwsbrieven met een rijke variatie aan aanbiedingen. De redactie van Neerlandistiek werd getroffen door Nieuwsbrief nr. 1181: Nader Inzien. Daarin wordt een bijzonder boek vermeld dat is gemaakt voor dichter/schrijver/cineast/beeld kunstenaar Hugo Claus (1929-2008), bij de gelegenheid van diens 65^ste verjaardag. De uitvoerige toelichting maakt duidelijk dat ook dit soort bronnen relevant zijn voor Neerlandici en andere literatuurliefhebbers en -onderzoekers.   

Het aanbod: Hugo Claus 65. (Met een Verantwoording en een Nadien door Gert Jan Hemmink). Amstelveen, AMO, [1994]. Verguld karton (Binderij Phoenix). 34,6 x 24,5 cm. Met de hand gezet en gedrukt in rood en zwart (door Hein Elferink) en in offset (door Jan de Jong) in een oplage van 65 op de pers genummerde danwel op naam gedrukte en door de jubilaris gesigneerde exemplaren. 1e druk.

De toelichting: Dit exemplaar werd op naam gedrukt van Gerrit Kouwenaar, met handgeschreven opdracht van de jubilaris onder het colofon: ‘voor Gerrit,/ vriend,/ Hugo Claus’.

De majestueuze uitgave Hugo Claus 65 kent een lange voorgeschiedenis. Aanvankelijk had uitgever Gert Jan Hemmink het plan opgevat om voor Claus’ zestigste verjaardag op 5 april 1989 een huldeboek uit te brengen. Oplage: zestig exemplaren, uiteraard. Alles leek in kannen en kruiken: het papier was al gekocht, en zetter, drukker en binder waren er klaar voor, totdat bleek dat Freddy de Vree óók een liber amicorum aan het voorbereiden was. Een huldeblijk in één exemplaar weliswaar, maar toch. Hemmink zette zijn plannen in de ijskast en bracht later dat jaar, afgezien van nog zeven andere titels van Claus, Perte totale. Ter gelegenheid van zijn 60e verjaardag 60 schetsen en 60 nota’s (AMO 89) uit.

Vijf jaar later kwam het in 1989 gekochte papier alsnog van pas en was daar Hugo Claus 65, een groot en groots boek waarin twintig vrienden Hugo Claus feliciteerden met diens 65e verjaardag, ieder op zijn of haar eigen, persoonlijke wijze. In volgorde van opkomst: Charlotte [Barbara Hemmink], Remco Campert, Pierre Alechinsky, Herman de Coninck, Lucebert, Simon Vinkenoog, Chris Yperman, Freddy de Vree, Reinhoud (originele, gesigneerde ets), Gert Jan (Hemmink), Corneille, Cees Nooteboom, Tajiri (gesigneerd & genummerd (52/65)), Gerrit Kouwenaar, Roger Raveel (originele litho in kleuren, gesigneerd), Sylvia Kristel, Joost Veerkamp (naar De zeven kristallen bollen van Hergé), Kees van Kooten en Henny Riemens (originele portretfoto; Henny Riemens overleed in 1992, de foto is afkomstig uit het Cobra-archief van Nico Koster).

Lucebert leverde zijn tekening vlak voor zijn overlijden op 10 mei 1994 en zijn bijdrage is wellicht de laatst gepubliceerde tekening die hij maakte. De verschijning van Hugo Claus 65 mocht hij niet meer meemaken.

Hemmink verzocht Reinhoud om een ets als bijdrage. In zijn enthousiasme maakte de kunstenaar er drie, waardoor er drie verschillende edities van Hugo Claus 65 bestaan, elk met een eigen ets, in respectievelijk 25, 20 en 20 exemplaren. In die drie edities verschillen de foto’s van Henny Riemens ook. De ware Clausverzamelaar streeft er natuurlijk naar de drie verschillende edities te bezitten!

Hemmink besloot de uitgave niet alleen met een Verantwoording en een kort Nadien, ook schreef hij korte, maar soms noodzakelijk toelichtingen bij alle bijdragen. Het colofon werd nog gevolgd door een afsluitende annonce, waarin Hemmink onder het motto ‘Hugo, laten we eens een boekje maken!’ een overzicht gaf van wat AMO allemaal van Claus had uitgegeven of waaraan Claus zijn medewerking had verleend.

Kortom: allesbehalve een gewoon boek, en aansprekende boek- en literatuurgeschiedenis.