• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst
Neerlandistiek. Online tijdschrift voor taal- en letterkunde

Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

  • Over Neerlandistiek
  • Contact
  • Homepage
  • Categorie
    • Neerlandistiek voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal

Jan Renkema

collectieve sector / publieke sector

15 september 2021 door Jan Renkema Reageer

Verwarwoordenboek vervolg (234) collectieve sector / publieke sector De woorden overlappen in betekenis, maar er is een belangrijk verschil. collectieve sector      overheid plus instellingen en regelingen voor sociale zekerheid De Participatiewet is bedoeld om meer mensen aan een baan te helpen, maar is het ook niet een verkapte … [Lees meer...] overcollectieve sector / publieke sector

selderie / selderij

8 september 2021 door Jan Renkema 3 Reacties

Verwarwoordenboek vervolg (233) selderie  / selderij     Dit zijn nevenvormen. selderie          moesplant (apium graveolens) waarvan blad, stengel en knol worden gegeten. Ik vind selderiezout net iets beter geschikt voor dit … [Lees meer...] overselderie / selderij

authenticiteit / authentiekheid

1 september 2021 door Jan Renkema 1 Reactie

Verwarwoordenboek vervolg (232) authenciteit / authentiekheid         De woorden hebben dezelfde betekenis. Dus een van de twee lijkt overbodig. Maar een van de twee woorden heeft ook nog een andere betekenis. authenciteit               echtheid Politici … [Lees meer...] overauthenticiteit / authentiekheid

Zeven kenmerken van een dialoog

30 augustus 2021 door Jan Renkema 3 Reacties

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 40) -    Laten we deze serie besluiten met een verkenning van het woord dialoog. Ik heb zeven mogelijke kenmerken verzameld. -    Dus jij gaat tot slot een monoloog houden over een dialoog? -    Onderbreek me, of zie het als toegift. Ik begin met … [Lees meer...] overZeven kenmerken van een dialoog

Debat, discussie, dialoog

28 augustus 2021 door Jan Renkema 1 Reactie

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 39) -    In een van onze eerste gesprekken gaf jij een hedendaagse versie van de Toren van Babel, en die eindigde je als volgt: Na zoveel woede kreeg de provider medelijden met de mensheid, en hij sprak: ‘Vroeger leefden de mensen in de verwarring van Babel, en heb ik vanuit Babel de … [Lees meer...] overDebat, discussie, dialoog

Communiceren

26 augustus 2021 door Jan Renkema 1 Reactie

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 38) -    Ik heb zo’n prachtig citaat over poëzie, en het geeft zo mooi het verschil tussen begrijpen en communiceren weer, dat ik graag hiermee wil beginnen. En ik kan het niet helpen dat ook deze uitspraak afkomstig is van een dichter die al twee keer eerder in onze gesprekken heeft … [Lees meer...] overCommuniceren

aureool / nimbus

25 augustus 2021 door Jan Renkema 1 Reactie

Verwarwoordenboek vervolg (231) aureool / nimbus      De woorden verschillen subtiel in betekenis, en hebben beide ook nog een andere betekenis. aureool           stralenkrans rond het hoofd op afbeeldingen van Christus of heiligen; uitstraling (figuurlijk) Bij de kunstrestauratie in de kerk … [Lees meer...] overaureool / nimbus

Begrijpen

23 augustus 2021 door Jan Renkema 2 Reacties

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 37) -    Eindelijk een concreet woord, begrijpen, met ook veel synoniemen. -    Denk jij dan dat je ‘grijpt’ naar data of informatie? Dat er zo’n proces in je hoofd plaatsvindt? -    Dat kan ik niet achterhalen. Maar er zijn ook synoniemen, zoals … [Lees meer...] overBegrijpen

Informatie en data

21 augustus 2021 door Jan Renkema Reageer

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 36) -    Hoe langer ik over het woord informatie nadenk, hoe minder ik ervan begrijp. -    Ja, dit woord past prachtig in het nadenken over taal en communicatie. Het is zo’n kaal, leeg woord, met zo weinig ‘informatieve’ betekenis. Er is een beroemd citaat over wijsheid … [Lees meer...] overInformatie en data

Verstandhouding

19 augustus 2021 door Jan Renkema 1 Reactie

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 35) -    Jij wilt ‘dieper kijken’ naar woorden die we gebruiken voor ‘taal en communicatie’, woorden zoals informatie, begrijpen enzovoort, omdat je denkt dat we daarmee meer zicht krijgen op de relatie tussen taal en communicatie. Hoe moet ik me dat precies … [Lees meer...] overVerstandhouding

mutant / variant

18 augustus 2021 door Jan Renkema Reageer

Verwarwoordenboek vervolg (230) mutant / variant       De woorden worden door elkaar gebruikt maar verschillen in betekenis. mutant           een organisme met een genetische verandering Ken je die X-Men strips waar mensen en mutanten proberen samen te … [Lees meer...] overmutant / variant

‘Taal’ en ‘communicatie’?

16 augustus 2021 door Jan Renkema Reageer

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 34) -    Jij hebt veel uitspraken over taal verzameld, uit romans, uit filosofische essays of zomaar uit ingezonden brieven in kranten. Ben jij weleens uitspraken tegengekomen die je niet begreep? -    Jazeker. Wat dacht je van deze? Gelezen in een roman van Karl Ove … [Lees meer...] over‘Taal’ en ‘communicatie’?

Taal als communicatiemiddel?

14 augustus 2021 door Jan Renkema 2 Reacties

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 33) -    Waar staan we nu na zoveel gesprekken over taal en miscommunicatie? Jij blijft vooral spreken over de grenzen van de taal, en zoekt daarin ook zelf de grenzen op met wat je vertelt over non-dualiteit, relativiteit, de onzekerheidsrelatie en entropie, of je houdt een verhandeling … [Lees meer...] overTaal als communicatiemiddel?

Wat bedoel je?

12 augustus 2021 door Jan Renkema Reageer

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 32) -    De vorige keer kwamen we erop uit dat eenzelfde uiting, afhankelijk van de situatie, verschillende bedoelingen kan hebben. En nu ga jij voor het laatst nog een paar voorbeelden inbrengen? -    Zeker! Ik maakte een gesprek mee tussen twee vriendinnen A en B, en … [Lees meer...] overWat bedoel je?

bakje / doosje

11 augustus 2021 door Jan Renkema 2 Reacties

Verwarwoordenboek vervolg (229) bakje / doosje                     Deze woorden kunnen nauwelijks verward worden. bakje             klein doorgaans rechthoekig opberg- of bewaarmateriaal met platte bodem, … [Lees meer...] overbakje / doosje

Je kunt niet niet communiceren

9 augustus 2021 door Jan Renkema Reageer

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 31) -    In een gesprek kun je dingen horen, waarvan de ander kan zeggen: ‘Dat heb je mij niet horen zeggen.’ Maar dan is de communicatie al verstoord, en komt het niet zo gauw meer goed. Vat ik ons vorige gesprek zo goed samen? -    Ja, en dat lijkt een sombere … [Lees meer...] overJe kunt niet niet communiceren

Heb je me dat horen zeggen?

7 augustus 2021 door Jan Renkema Reageer

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 30) -    De vorige keer spraken we over wat er fout kan gaan bij de ‘overkomst’ van woorden: een associatie of een connotatie waar we geen weet van hebben. Maar er is nog veel meer aan de hand. Soms kunnen we ons door onze eigen houding, onze attitude, heel moeilijk voorstellen dat … [Lees meer...] overHeb je me dat horen zeggen?

De ‘overkomst’ van woorden

5 augustus 2021 door Jan Renkema Reageer

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 29) -    Jouw voorbeelden over miscommunicatie gaven al aan dat we ons vaak niet kunnen voorstellen dat we heel anders overkomen dan we denken. Als je begrepen wilt worden, moet je weten hoe iets overkomt. En als je iets wilt begrijpen, moet je soms afstand nemen van hoe het bij jou … [Lees meer...] overDe ‘overkomst’ van woorden

verlangen / wensen

4 augustus 2021 door Jan Renkema 2 Reacties

Verwarwoordenboek vervolg (228) verlangen / wensen           De woorden worden door elkaar gebruikt maar verschillen wel in intensiteit, en soms ook subtiel in betekenis. verlangen       heel graag willen, een grote behoefte aan iets hebben; eisen Ik verlang zo naar een paar dagen rust!U kunt inzage verlangen in de justitiële … [Lees meer...] oververlangen / wensen

Woorden verwijzen, maar waarnaar?

2 augustus 2021 door Jan Renkema Reageer

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 28) -    Ik heb nog twee voorbeelden van alledaagse miscommunicatie. En ik blijf benieuwd wie nu de miscommunicatie veroorzaakt. -    We zullen zien. Kom maar op. -    Mijn eerste voorbeeld gaat weer over een conversatie in de auto, dit keer met bijna … [Lees meer...] overWoorden verwijzen, maar waarnaar?

Iedereen een beetje taalautist?

31 juli 2021 door Jan Renkema 2 Reacties

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 27) -    Nu dan eindelijk jouw voorbeelden van miscommunicatie in alledaags taalgebruik. -    Ja, ik heb wat verzameld! Ze lijken heel gezocht. Maar ze zijn mij allemaal echt overkomen. Ik heb ze steeds direct na de gesprekjes zo goed mogelijk genoteerd of … [Lees meer...] overIedereen een beetje taalautist?

Humor over misverstand

29 juli 2021 door Jan Renkema 1 Reactie

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 26) -    In taalgebruik gaat het om woorden en zinnen. Maar beter is het misschien om die uitingen te zien als blauwdruk voor het geven van betekenis aan woorden en zinnen. Hoe werkt dat concreet, zo’n blauwdruk, een ‘nog niet uitgevoerd ontwerp’? -    Huh? We zouden … [Lees meer...] overHumor over misverstand

techneut / technicus

28 juli 2021 door Jan Renkema 1 Reactie

Verwarwoordenboek vervolg (227) techneut / technicus      De woorden verschillen subtiel in betekenis en in gevoelswaarde. technicus       iemand die technisch werk doet op een bepaald gebied, monteur Gezocht: theatertechnicus met specialisatie licht en geluid. techneut         technicus, … [Lees meer...] overtechneut / technicus

Taal en entropie

26 juli 2021 door Jan Renkema Reageer

Onbegrip begrepen40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 25) -    In ons vorig gesprek hadden we het over het verval van betekenis in stopwoordjes en clichés. En toen ging jij door over ‘slijtage van woorden’ en ‘waardevermindering van betekenis’, en kwam je met het begrip entropie. Leg uit! -    Ik beschreef die slijtage als … [Lees meer...] overTaal en entropie

Taal in gebruik

24 juli 2021 door Jan Renkema 1 Reactie

Onbegrip begrepen 40 taalfilosofische gesprekken over communicatie (deel 24) -    Onze drie vorige gesprekken gingen over woorden en betekenissen. En wat ik daaruit in elk geval overhoud, is dat woorden betekenis krijgen in het gebruik. Niet omdat ik er mijn betekenis in stop, maar omdat die betekenis gedeeld wordt met een ander. -    Ja, … [Lees meer...] overTaal in gebruik

« Vorige
Volgende »

Primaire Sidebar

Gedicht van de dag

Johan van Heemskerck • Liedeke

Terwijl uw oog nog somtijds vriendelijk stond,
En ik een kus mocht krijgen van uw mond,
Was niemand zo gelukkig hier in ’t land,
Als ik mij zelve vand.

➔ Lees meer

Bekijk alle gedichten

  • Facebook
  • YouTube

Chris van Geel

TWEEËRLEI LINNEN

Ik ben veel liever een
bevroren laken buiten
dan een beschilderd doek
warm aan de wand onthaald.

Bron: Hollands Maandblad, maart 1969

➔ Bekijk hier alle citaten

Agenda

11 maart 2026: ‘Tussen oorlog en cultuur. Ede, 1600-1800’ 

11 maart 2026: ‘Tussen oorlog en cultuur. Ede, 1600-1800’ 

31 januari 2026

➔ Lees meer
13 februari 2026: Proefcollege Nederlandse Taal en Cultuur

13 februari 2026: Proefcollege Nederlandse Taal en Cultuur

28 januari 2026

➔ Lees meer
23 febrewaris 2026: Nordfriesland in Kiel III: Wissenschaftliche Perspektiven auf eine vielfältige Region

23 febrewaris 2026: Nordfriesland in Kiel III: Wissenschaftliche Perspektiven auf eine vielfältige Region

28 januari 2026

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle agendapunten

Neerlandici vandaag

geboortedag
1929 Piet Verkuyl
1944 Bas Hesselink
sterfdag
1904 Paul Alberdingk Thijm
➔ Neerlandicikalender

Media

Waar komen spreekwoorden vandaan?

Waar komen spreekwoorden vandaan?

1 februari 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
Maud Vanhauwaert en Nina Geerdink over Johanna Hobius

Maud Vanhauwaert en Nina Geerdink over Johanna Hobius

31 januari 2026 Door Fleur Speet Reageer

➔ Lees meer
In gesprek met auteur Daan Heerma van Voss

In gesprek met auteur Daan Heerma van Voss

29 januari 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle video’s en podcasts

Footer

Elektronisch tijdschrift voor de Nederlandse taal en cultuur sinds 1992.

ISSN 0929-6514
Bijdragen zijn welkom op
redactie@neerlandistiek.nl
  • Homepage
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Over Neerlandistiek
  • De archieven
  • Contact
  • Facebook
  • YouTube

Inschrijven voor de Dagpost

Controleer je inbox of spammap om je abonnement te bevestigen.

Copyright © 2026 · Magazine Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in

  • Homepage
  • Categorie
    • Voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal Neerlandistiek
  • Over Neerlandistiek
  • Contact