Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

Marc van Oostendorp

Waarom zeggen alle kinderen ter wereld ‘mama’?

door 1 Reactie

Door Marc van OostendorpVoor de Universiteit van Nederland gaf ik een serie colleges over taal en vooral wat taal betekent voor ons mens-zijn. In het eerste minicollege ga ik in vogelvlucht door de taalontwikkeling van een kind heen: van het uit elkaar houden van klanken tot het vertellen van een verhaal. En wat hebben een mama-pop en scrabble-letters daarmee te maken? … [Lees meer...] overWaarom zeggen alle kinderen ter wereld ‘mama’?

Waarom is het voor Russen zo fijn om Russisch te praten?

door 5 Reacties

Door Marc van OostendorpHoe verhouden taal en cultuur zich tot elkaar? Over die kwestie is nu eindelijk een heus  handboek verschenen, het Routledge Handbook of Language and Culture. Wat is bijvoorbeeld de relatie van de Nederlandse taal tot de Nederlandse cultuur? Wij schelden bijvoorbeeld in vergelijking met anderen veel met namen die naar ziektes … [Lees meer...] overWaarom is het voor Russen zo fijn om Russisch te praten?

Uw gouden grif

door 3 Reacties

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (48) Het Nederlandse sonnet bestaat 450 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?   Door Marc van Oostendorp Hoe het Nederlands langer dan zo'n honderd jaar geleden geklonken heeft, kunnen we alleen maar construeren. Bij gebrek aan geluidsopnamen moeten we het doen met de schaarse keren dat … [Lees meer...] overUw gouden grif

Talen maken in een ideale wereld

door 6 Reacties

Door Marc van OostendorpIn mijn ideale wereld zou er natuurlijk veel meer aandacht zijn voor taal. De radio en de tv zouden iedere dag enkele programma's hebben over taal: een uur op prime time voor de nieuwste taalwetenschappelijke ontdekkingen – want daarvan waren er in de ideale wereld iedere dag een paar –, een half uur voor de nieuwste gedichten en korte verhalen, een … [Lees meer...] overTalen maken in een ideale wereld

Gespogen

door 9 Reacties

Door Marc van OostendorpGroot was de opschudding toen wij hier in ons uitgewoonde redactiekantoor onlangs vernamen dat de criticus Arjan Peters in de Volkskrant Frans Kellendonk "te veel gentleman [vond] om zich de straatvechtersmentaliteit van gespogen polemist eigen te maken".Wat betekent dat? Het blijkt inderdaad heel moeilijk te zijn om daar antwoord op te vinden, maar … [Lees meer...] overGespogen

Is een lachende drol een woord?

door 6 Reacties

Aan terminologische discussies heb ik meestal een broertje dood. Is een walvis een vis? Is Mark Rutte een liberaal? Mag je om vijf over twaalf nog 'goedenavond' zeggen? Wat maakt mij het uit; zolang we mekaar maar begrijpen, zeg ik dan. Maar in de wetenschap is het handig om goede, helder afgebakende definities te hebben. Vandaar dat ik met verbazing de blogpost gelezen heb … [Lees meer...] overIs een lachende drol een woord?

Valentiemorfeem in het Afrikaans

door Reageer

Benito Trollip van de Noord-Wes Universiteit Potchefstroom onderzoekt de tussenklank in het Afrikaans (het zogenoemde valentiemorfeem). Een voorbeeld is de -s- in koningsfamilie. Voor het empirische onderdeel van zijn studie zoekt hij Nederlandstaligen die vreemdetaalsprekers van het Afrikaans zijn en ook Nederlandstaligen die geïnteresseerd zijn in het Afrikaans … [Lees meer...] overValentiemorfeem in het Afrikaans

Het heeft geen zin als de country branding niet goed is

door Reageer

Een nieuwe slogan in ons gruwelijke managersfeuilleton De verleden tijd van lijken.Door Marc van Oostendorp"Joop!" riep Wouter, de voormalige hoogleraar Financiële Letterkunde, die inmiddels tot HR Director geworden was, maar het hart nog altijd op de juiste plaats was en daarom naar zijn voormalige vakgroeplid was gelopen.Die haalde zijn ogen van een scherm waarop bij wijze … [Lees meer...] overHet heeft geen zin als de country branding niet goed is

de zon is mosterd

door 7 Reacties

Door Marc van OostendorpIn mijn zondagochtendminicollege van deze week bespreek ik de regel de zon is mosterd in het gedicht op het gors van Lucebert, en wat H.U. Jessurun d'Oliveira erover te zeggen heeft in zijn nieuwe boek Luceberts zoekend oog.Bestelinformatie over H.U. Jessurun d'Oliveira, Luceberts zoekend oog. Prometheus, 2015.Het oorspronkelijke essay … [Lees meer...] overde zon is mosterd

Meer dan ghij sijt gewoon

door 2 Reacties

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (47)Het Nederlandse sonnet bestaat 450 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpMetriek betekent, zou je zeggen, regelmaat. In een metrisch gedicht wisselen beklemtoonde en onbeklemtoonde lettergrepen elkaar regelmatig af. Fans van dit weblog – ze bestaan! althans, ze zullen ooit bestaan (over … [Lees meer...] overMeer dan ghij sijt gewoon

Teleurstellende biografie zonder grip

door 2 Reacties

Door Marc van Oostendorp   Andreas Burnier was waarschijnlijk een van de slimste Nederlanders van de vorige eeuw: scherp, geestig en zeer geleerd.  Voor mij was ze – toegegeven – een van de eerste literaire auteurs die ik ontdekte: Het jongensuur stond in de schoolbibliotheek. Maar ook als ik het nu herlees zie ik de gloed van dat boek. Het kan niet makkelijk zijn om van zo … [Lees meer...] overTeleurstellende biografie zonder grip

Smurfentaal

door 5 Reacties

Door Marc van OostendorpIk herinner me smurfentaal. Aan het eind van de jaren negentig kwam er ineens aandacht – in eerste instantie in Het Parool – voor het feit dat jongeren, vooral jongeren uit etnische minderheidsgroepen, een eigen taalgebruik hadden ontwikkeld. De journalist gebruikte daar die term smurfentaal voor omdat hij dacht dat het om een vereenvoudigd … [Lees meer...] overSmurfentaal

Wij, de 17e-eeuwers, Vondel, en Olga

door Reageer

Door Marc van OostendorpWaar ter wereld bevinden de emoties zich? Volgens een stelling in het gisteren verschenen boek Beïnvloeden met emoties. Pathos en retorica, zijn ze in de loop van de eeuwen "vaak verhuisd". Aanvankelijk woonden ze in de ziel, schrijven samenstellers Jaap de Jong, Christoph Pieper en Adriaan Rademaker, daarna verplaatsten ze zich naar het hart, toen korte … [Lees meer...] overWij, de 17e-eeuwers, Vondel, en Olga

Het Nederturks heeft nog altijd naamvallen

door 2 Reacties

Door Marc van OostendorpLangzaam maar zeker groeien er op Nederlandse bodem nieuwe talen. Het Nederlands-Turks bijvoorbeeld – de taal van de nakomelingen van migranten uit Turkije die hier opgroeien, over het algemeen vloeiend Nederlands spreken, maar daarnaast ook nog altijd Turks als moedertaal hebben. Alleen groeit dat Turks vermoedelijk zachtjes weg van de taal zoals … [Lees meer...] overHet Nederturks heeft nog altijd naamvallen

Ik ben er speciaal voor naartoe gereden.

door 26 Reacties

Bijna vier jaar blog ik hier dag-in-dag-uit, bij regen en bij zonneschijn, vanuit Leiden en vanuit Arielli, en nog nooit, nog geen enkele van al die 1300 dagen blijk ik over parasitaire gaten te hebben geschreven. En dat terwijl toen ik jong was en het hele fenomeen bloggen dus nog niet bestond, Teun Hoekstra ons vertelde: als je eenmaal weet wat parasitaire gaten zijn, wil je … [Lees meer...] overIk ben er speciaal voor naartoe gereden.

Steeden vollickrijck

door 4 Reacties

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (46)Het Nederlandse sonnet bestaat 450 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van Oostendorp(Geen kalasjnikovs zullen ons verhinderen het allerkleinste te blijven horen.)Wanneer klinkt er precies een klinker? Gelukkig voor de dichters is dat niet altijd even duidelijk: op het moment dat de vaste regel wordt … [Lees meer...] overSteeden vollickrijck

Artis als het aards paradijs

door 5 Reacties

Door Marc van OostendorpIn de discussie over de dieren van Artis van de afgelopen weken heb ik de bijbelse invalshoek gemist. Zoals bekend wil de dierentuin de dieren eigenlijk geen namen meer geven, omdat dit de beesten teveel zou 'vermenselijken'. De meeste commentatoren op de sociale én de traditionele media gingen daarbij mijns inziens ten onrechte voorbij aan het feit dat … [Lees meer...] overArtis als het aards paradijs

Liever sterke mannen dan stervende mannen

door 1 Reactie

Eindelijk een volwassen Nederlandse hexameterDoor Marc van OostendorpDe hexameter-oorlog gaat een nieuwe fase in. In de afgelopen decennia hebben Imme Dros en H. J. de Roy van Zuydewijn allebei vertalingen gemaakt van de Ilias en de Odyssee, en dat ging niet zonder gekibbel over wie nu het juiste ritme getroffen had.Nu ja, voor zover ik kan zien kwam het gekibbel vooral van De … [Lees meer...] overLiever sterke mannen dan stervende mannen

Afrikaans Grammar: Descriptive and Theoretical Perspectives | August 25-26, 2016 | Amsterdam

door Reageer

Afrikaans is unique among the Germanic languages in several ways: Notably, it is the only language of the Germanic family that originated outside of Europe and that is spoken primarily in Africa. Due to the unique historical context in which Afrikaans developed, it has grammatical features setting it apart from the rest of the Germanic family. Afrikaans is also the first … [Lees meer...] overAfrikaans Grammar: Descriptive and Theoretical Perspectives | August 25-26, 2016 | Amsterdam