Door Marc van OostendorpIn dit zondagochtendminicollege ga ik in op de prangende vraag waarom je de n makkelijker weg kunt laten in teke(n)s dan in teke(n)t. … [Lees meer...] overTekes
Gesmoort in hooploos leidt
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (45) Het Nederlandse sonnet bestaat 450 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp In zijn boek De vergeten wetenschappen beschrijft Rens Bod hoe de geschiedenis van de muziek en de musicologie een voortdurend heen en weer is van theorie en praktijk. Er worden fraaie wiskundige modellen … [Lees meer...] overGesmoort in hooploos leidt
Leve de wetenschap
Door Marc van Oostendorp Pamfletten als het gisteren verschenen Weg met de wetenschap van Willem Otterspeer kunnen niet genoeg geschreven worden: erudiet en betrokken, en met nét dat vleugje onzin dat nodig is om je wakker te houden. Het is een vooral een betoog voor een academische opleiding met een brede algemene ontwikkeling, een opleiding tot intellectueel, weg van de … [Lees meer...] overLeve de wetenschap
IVN-mededelingen november
Sinds ongeveer een jaar maken Wim Klooster en Guido Leerdam voor de IVN een maandelijkse nieuwsbrief voor neerlandici, de IVN-mededelingen. In het novembernummer onder andere aandacht voor een particuliere verzameling dichtersstemmen, Het stenen bruidsbed en de Woutertje Pieterse Prijs. Het archief staat hier. … [Lees meer...] overIVN-mededelingen november
Wat betekent niet veel.
Door Marc van OostendorpDe ware taalliefhebber herken je misschien wel aan haar fascinatie voor woorden als dat, wat, die en wie. Het zijn kleine woordjes die op het eerste gezicht heel weinig betekenen, maar waarover je als je maar even nadenkt allerlei vragen kunt stellen.Is het bijvoorbeeld toeval dat vrijwel alle woorden die iets bevragen met een w beginnen? … [Lees meer...] overWat betekent niet veel.
Kinderen denken dat een d een t is (maar niet andersom)
Door Marc van Oostendorp Je hoort als kind je ouders praten, je hoort ze allerlei klanken maken, en dan is het je taak om uit te zoeken wat er wel of niet toe doet – welk van al die duizenden subtiele verschilletjes belangrijk zijn in je taal en welke niet. De k in kier is bijvoorbeeld licht anders dan die in koer. Je bent je daar misschien niet van bewust, maar dat … [Lees meer...] overKinderen denken dat een d een t is (maar niet andersom)
Koffies to go
Door Marc van OostendorpWat is het meervoud van koffie? Bij Café Abel in Leiden weten ze het niet precies. Je kunt er je koffie meenemen, en het maakt daarbij niet uit wat voor koffie het is.Ze hebben daar met plakletters op het raam geplakt: koffies to go. Je begrijpt wat ze bedoelen, maar er is iets vreemds mee. Misschien hebben ze om die reden op het raam ernaast … [Lees meer...] overKoffies to go
Geen genade voor wie niet in wonderen gelooft
Door Marc van OostendorpIn de winter van 1444-1445 vond Margriet een Mariabeeldje onder het ijs in een gracht in Amersfoort. Ze had al een paar nachten gedroomd dat Onze Lieve Vrouwe zelf haar de opdracht had gegeven om naar dat beeldje te zoeken.Al snel begint het wonderen te regenen rondom het beeldje. Een kaars die Margriet aansteekt, blijft drie keer zo lang branden, maar … [Lees meer...] overGeen genade voor wie niet in wonderen gelooft
Verschenen: TNTL, Vol 131, Nr 3 (2015)
InhoudsopgaveArtikelen Word Distributions in Dutch Tweets. A quantitative appraisal of the distinction between function and content words Hans van Halteren, Nelleke Oostdijk 189-226 Karel van de Woestijne, aristocraat, discomaan. De grammofoon en de constructie van een auteurspostuur Bram Lambrecht, Tom Willaert 227-244 Lezen in beweging. Over … [Lees meer...] overVerschenen: TNTL, Vol 131, Nr 3 (2015)
Netjes Rotterdams praten
Door Marc van OostendorpIn mijn zondagochtendcollege van vandaag de belangrijke vraag: hoe kun je aan iemand horen dat hij of zij uit Rotterdam komt, ook als hij of zij 'netjes' praat? … [Lees meer...] overNetjes Rotterdams praten
Onseker hoop
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (44)Het Nederlandse sonnet bestaat 450 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpDat de metriek van P.C. Hooft bijna perfect was, durfde ik vorige week op deze plaats te beweren. Binnen enkele decennia had de regelmatig afwisselende versregel de Nederlandse poëzie veroverd, en P.C. Hooft was er al … [Lees meer...] overOnseker hoop
Is het Nederlands triviaal?
Door Marc van Oostendorp De Britse wiskundige Alex Bellos schreef gisteren in The Guardian een artikel dat ook in Nederland enig stof deed opwaaien. In dat stuk besprak Bellos het feit dat de Engelse spelling triviaal is: als je ieder woord ziet als een vermenigvuldiging, en iedere letter als een variabele in die vermenigvuldiging, dan kun je bewijzen dat … [Lees meer...] overIs het Nederlands triviaal?
Driejoek
Door Marc van OostendorpToen ik onlangs de door mijzelf geproduceerde, geregisseerde én gecaterde kaskraker Huh! The Movie online zette, dwaalden ook jullie gedachten onwillekeurig natuurlijk af naar het bijna gelijknamige artikel Ha! Een analyse van de Utrechtse fonologen Wim Zonneveld en Mieke Trommelen uit 1997 (helaas niet online, voor zover ik zien kan).Die … [Lees meer...] overDriejoek
Een pleidooi voor grondwettelijke universiteiten
Door Marc van OostendorpSoms is het nuttig wanneer iemand een mening verwoordt die je zelf eigenlijk al een tijdje koestert zonder dat je hem zelf al expliciet hebt gemaakt – omdat je dan ineens beseft wat er niet klopt aan die mening. Dat overkwam me eergisteren toen ik een lezing bijwoonde van de Britse wijsgeer David Carr die zijn publiek voorhield dat goede … [Lees meer...] overEen pleidooi voor grondwettelijke universiteiten
Dag van de Nederlandse zinsbouw
Op 20 november wordt de negende editie van de Dag van de Nederlandse zinsbouw gehouden. Het overkoepelende thema van dit jaar betreft de relatie tussen de synchrone syntaxis van het Nederlands en andere gebieden van de taalkunde. Iedereen is welkom: deelname is gratis.De belangrijkste informatie vindt u hieronder. Voor praktische informatie en eventuele updates verwijzen wij u … [Lees meer...] overDag van de Nederlandse zinsbouw
Zien lezen doet lezen
Door Marc van OostendorpHet is een wat wonderlijk betoog, dat Lisa Kuitert houdt in haar boek Het boek en het badwater. Je vraagt je af waarom het eigenlijk geschreven is. Het wil een pleidooi zijn vóór het gedrukte boek, maar het belangrijkste argument daarbij lijkt te zijn dat er zoveel mensen van gedrukte boeken houden, dat ze liever papier in hun handen hebben dan een … [Lees meer...] overZien lezen doet lezen
Plaatsnamen lijken op de namen van balspelen
Door Marc van OostendorpWaarom, oh, waarom ligt de klemtoon in Dordrecht en Wageningen op de eerste lettergreep? Over de wonderlijke vorm van Nederlandse plaatsnamen is nu een artikel verschenen, dat geschreven is door de Duitse, nu in Amerika werkzame, taalkundige Björn Köhnlein. (Tot deze zomer werkte hij bij Duits in Leiden, waar hij ook promoveerde – bij mij – maar hij … [Lees meer...] overPlaatsnamen lijken op de namen van balspelen
Stervend Nederlands
Door Marc van Oostendorp In mijn zondagochtendcollege vandaag aandacht voor het stervende Nederlands van Frans-Vlaanderen. Het begin komt uit een video van Mark Ingelaere. Het besproken boek is het veertigste jaarboek De Franse Nederlandse / Les Pays Bas Français. … [Lees meer...] overStervend Nederlands
De woordtjes alle drie
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (43)Het Nederlandse sonnet bestaat 450 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpWat is precies de omvang van een woord? Als je het Woordenboek der Nederlandsche Taal mag geloven, kan het alles zijn: van 'belangrijke mededeeling' tot 'kleinste isoleerbare geheel van spraakgeluiden (kleinste … [Lees meer...] overDe woordtjes alle drie
Oproep: lacunes in datasets voor neerlandistisch onderzoek
Binnen de geesteswetenschappen van de KNAW ontwikkelt een consortium momenteel plannen om een onderzoeksagenda voor de toekomst (2025) te formuleren, getiteld DESIDERIA (Dutch Extensible and Searchable Infrastructure for Digital Explorative Reading and Information Analysis). Die agenda is gericht op onderzoek aan de hand van grote tekstcorpora en sluit aan bij huidige … [Lees meer...] overOproep: lacunes in datasets voor neerlandistisch onderzoek
Fast auß dem Holländischen
Door Marc van Oostendorp Dat wij hier vanuit Leiden en Amsterdam een weblog maken in het Nederlands en niet in het Duits, dat had je tweeduizend jaar geleden toch ook niet kunnen zien aankomen. Er was in die tijd weinig reden om aan te nemen dat wij zouden vinden dat we een andere taal spreken dan de Dusseldorpers, terwijl de laatsten op hun beurt dan wél weer dezelfde taal … [Lees meer...] overFast auß dem Holländischen
Wetenschapsagenda en geen gesprek
Door Marc van OostendorpWas de Nationale Wetenschapsagenda (NWA) maar een experiment geweest, dan had hij tenminste kunnnen mislukken. Helaas, het was geen wetenschappelijke proef maar een project waar zich tevoren al het ministerie en de KNAW, NWO, de VSNU en Beatrice de Graaf achter hadden gesteld. Dus zitten we nu met een project dat door allerlei gremia geprezen zal worden … [Lees meer...] overWetenschapsagenda en geen gesprek
De emancipatie van?!
Door Marc van OostendorpHet feit dat niet op de voorpagina's van alle weblogs heeft gestaan dat Voor altijd voor het laatst van Tjitske Jansen het Nederlandse taalbouwwerkje van het jaar is, betekent dat het boekje wordt onderschat, vind ik. De dichteres is zich sinds haar succesvolle debuut uit 2003 langzaam aan het transformeren in een prozaschrijfster, maar op de omslag … [Lees meer...] overDe emancipatie van?!
Schrijven PVV’ers een apendialect?
Door Marc van OostendorpMag je iemand ooit afrekenen op een taalfout? Mag je bijvoorbeeld in een discussie over willekeurig onderwerp naar voren brengen dat je tegenstander een woord verkeerd gespeld heeft? Het lijkt mij dat beschaafde mensen zoiets niet doen; net zoals je iemand nooit voor de voeten mag werpen dat hij een raar kapsel heeft. De uitzondering is natuurlijk: … [Lees meer...] overSchrijven PVV’ers een apendialect?
Urgent committee meeting on work pressure
Er komt hulp in ons spannende managershorrorverhaal De verleden tijd van lijken. Door Marc van Oostendorp"Riet!" riep Femke zenuwachtig tegen haar oudere collega, de deskundige op het gebied van de geschiedenis van de neerlandistiek voor 1800, terwijl ze wapperde met haar mobieltje."Femke!" riep deze vrolijk terug, want ze had net heel prettig college gegeven, zo'n college … [Lees meer...] overUrgent committee meeting on work pressure
