Door Marten van der Meulen Een van de casus die ik onderzoek in het kader van mijn proefschrift is de kwestie ‘een aantal mensen is/zijn’. De laatste dagen heb ik flink wat data doorgespit, en dat heeft mij in ieder geval wat nieuwe inzichten gegeven. Meervoud of enkelvoud, dat gaat namelijk helemaal niet alleen maar over het werkwoord, maar ook over iets anders. En juist … [Lees meer...] overEen aantal mensen is of zijn?
Nieuwe YouTube-reeks: Verbale parels
Voor de populaire website Scholieren.com zijn twee scholieren een YouTube-reeks begonnen over de 'bijzonderste woorden of uitdrukkingen' van de Nederlandse taal: Verbale parels. De eerste aflevering gaat over oikofobie. De makers zouden graag wat inbreng willen hebben voor hun reeks. Kennen jullie toevallig bijzondere woorden en/of uitdrukkingen die middelbare scholieren … [Lees meer...] overNieuwe YouTube-reeks: Verbale parels
Etymologische discussies, 19e-eeuwse roddels en een geheime baard
Achter de schermen bij het eerste etymologische woordenboek van het Nederlands Door Pascale Eskes en Anouk Mudde Historische taalwetenschap en etymologie klinkt als een vrij braaf vakgebied, maar ook in deze discipline kan het een slagveld zijn. Etymologen hebben regelmatig tegengestelde meningen en dit levert vaak onenigheid op. Zo ook in de late negentiende eeuw toen … [Lees meer...] overEtymologische discussies, 19e-eeuwse roddels en een geheime baard
Pas verschenen: オランダ語の基本
Nieuw leerboek Nederlands in het Japans Door Anne Dykstra Van de Germanist Makoto Shimizu is onlangs een nieuw leerboek Nederlands voor gevorderden verschenen. De doelgroep bestaat uit Japanstaligen die zich willen verdiepen in het Nederlands. Shimizu (1958) is sinds 2000 hoogleraar taalkunde aan de Faculty of Humanities and Human Sciences, Hokkaido University. … [Lees meer...] overPas verschenen: オランダ語の基本
Uit kracht dan van de bevoegdheid
Door Ton van der Wouden “Het is de doem van de taalkundige om voortdurend met zijn objekt van studie gekonfronteerd te worden”, aldus de laatste stelling, behorende bij het proefschrift van Jack Hoeksema (Groningen 1984). Dat werd maar weer eens bewezen toen ik nietsvermoedend een Leidse promotie bijwoonde. De kandidaat had zich met succes door het rituele spel van vraag … [Lees meer...] overUit kracht dan van de bevoegdheid
Verschijning De Gids 2019/5: Het geslachtelijke onbehagen
Menselijk leven is vooralsnog onmogelijk zonder een geslacht. Dat is een bron van plezier en avonturen, maar ook van verwarring, vragen en verdriet. Biologisch gezien zijn er al meer dan twee sekse-varianten, en de harde tweedeling tussen de sociale rol van Man en Vrouw blijkt in de werkelijkheid van gewone mensenlevens ronduit ongemakkelijk en wreed uit te pakken. Voor een … [Lees meer...] overVerschijning De Gids 2019/5: Het geslachtelijke onbehagen
Heeft Curriculum.nu een beetje geluisterd?
Door Coen Peppelenbos Afgelopen donderdag werden de voorstellen van Curriculum.nu in de eindversie aan de minister overhandigd. Overlegronde na overlegronde heeft plaatsgevonden en iedereen die in het onderwijs werkzaam was mocht meepraten, waardoor je op het eind een soort amalgaam aan ideeën voorgeschoteld kreeg. Ik was wat huiverig om de uiteindelijke voorstellen op het … [Lees meer...] overHeeft Curriculum.nu een beetje geluisterd?
23 november 2019, Brugge: Studienamiddag over Guido Gezelle en de muziek
“’t Is waarlijk geheel schoon en goed geschikt om er muziek over te maken.” Studienamiddag georganiseerd door het Guido Gezellegenootschap, in aanloop naar het Ryelandt-stadsfestival Zaterdag 23 november 2019, Orgelzaal van het Stedelijk Conservatorium Brugge, van 13.30 tot 16.30 uur Er wordt gezegd dat Guido Gezelle niet zo’n goede zanger was. Dit neemt niet weg dat … [Lees meer...] over23 november 2019, Brugge: Studienamiddag over Guido Gezelle en de muziek
Sam Smith en hun voornaamwoorden
Door Ronny Boogaart Volgens het Algemeen Dagblad van 13 september jl. wil de Britse zanger Sam Smith voortaan niet meer met hij worden aangesproken, maar met hen of hun, aangezien hij zich niet exclusief mannelijk of vrouwelijk voelt. Ik vraag me af hoeveel lezers van het AD dit bericht begrijpen. Ikzelf in elk geval niet meteen. Wat moet ik nou zeggen als ik Sam tegenkom … [Lees meer...] overSam Smith en hun voornaamwoorden
Debat ‘Spraakmakend Nederlands?’: Hoe maken we het Nederlands relevanter dan ooit?
Hoe maken we het Nederlands relevanter dan ooit? Wat zijn de valkuilen, en vooral, wat zijn de mogelijkheden? Daarover vond een debat plaats op 10 oktober in Humanity House in Den Haag. Aan tafel zaten taalkundige Marc van Oostendorp, vertaalster Els Snick en Henriëtte Louwerse, docent Nederlandse taal en voorzitter van de Internationale Vereniging voor … [Lees meer...] overDebat ‘Spraakmakend Nederlands?’: Hoe maken we het Nederlands relevanter dan ooit?
Ilja Leonard Pfeijffer in kamer 17
Door Susanne Onel Onderaan op bladzijde 16 van Ilja Pfeijffers roman Grand Hotel Europa wijst de majordomus Montebello aan het ik-personage Ilja Pfeijffer zijn kamer: nummer 17! Waarom dit nummer? Een luguber grapje van de auteur? Het getal 17 is namelijk in Italië een ongeluksgetal, zoals 13 dat in Nederland is. Is het personage Ilja zo ongelukkig … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer in kamer 17
Nieuwe podcast: Kletsheads
De taalkundige Sharon Unsworth (Radboud Universiteit) begon een (Nederlandstalige) podcast, Kletsheads, over meertaligheid bij kinderen. In iedere aflevering (er staan er nu 2 online) interviewt ze een deskundige. … [Lees meer...] overNieuwe podcast: Kletsheads
Vacature: leden Raad van advies Nederlands Letterenfonds
Het Nederlands Letterenfonds zoekt nieuwe leden voor de Raad van advies. De leden spelen een belangrijke rol bij de advisering over alle aanvragen. Per subsidieregeling wordt een commissie samengesteld. Binnen die commissie adviseren de leden gezamenlijk over de voorgelegde aanvragen voor nieuw werk of nieuwe projecten. Daarnaast geven de leden individueel schriftelijke … [Lees meer...] overVacature: leden Raad van advies Nederlands Letterenfonds
Nederlands Letterenfonds zoekt een nieuw lid voor de Raad van Toezicht (v/m)
Vanwege de beëindiging van de bestuurstermijn van één van leden van de Raad van Toezicht is het Nederlands Letterenfonds op zoek naar een opvolger. Het nieuwe lid leest graag een goed boek, heeft in bredere zin affiniteit met letteren en cultuur, en heeft in het bijzonder ervaring op het gebied van PR, interne en externe communicatie en media. Hij of zij heeft gevoel voor … [Lees meer...] overNederlands Letterenfonds zoekt een nieuw lid voor de Raad van Toezicht (v/m)
Curriculum.nu: Kern van het leergebied Nederlands
Vandaag worden in Den Haag de plannen van Curriculum.nu gepresenteerd. In deze video wordt in (heel) kort bestek uitgelegd wat die plannen behelzen voor het vak Nederlands. … [Lees meer...] overCurriculum.nu: Kern van het leergebied Nederlands
Neemt KNAW afscheid van Fryske Akademy?
Persbericht FNP De Statenfractie van de FNP stelt schriftelijke vragen aan gedeputeerde Fokkens over de actuele positie van de Fryske Akademy (FA). Naar eigen zeggen heeft de Koninklijke Academie van Wetenschappen (KNAW) feitelijk al afscheid genomen van de Akademy als aangesloten instituut. De FNP wil garanties dat een nieuwe positie in het wetenschapsbestel niet ten koste … [Lees meer...] overNeemt KNAW afscheid van Fryske Akademy?
13 oktober 2019, Gent: lezing ‘Ter ontluiking van de Nederlandse volksgeest’, Janneke Weijermars
Op 26 juli jl. was het precies tweehonderd jaar geleden dat de Gentse rederijkerskamer De Fonteine bij Koninklijk Besluit de toestemming kreeg tot het voeren van de titel ‘Koninklijke Maatschappij’. Graag willen we dat samen met u op zondag 13 oktober 2019 in het gebouw van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren (Koningstraat 18, 9000 Gent) gedenken. We … [Lees meer...] over13 oktober 2019, Gent: lezing ‘Ter ontluiking van de Nederlandse volksgeest’, Janneke Weijermars
bericht over/van
Verwarwoordenboek Vervolg (138) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een … [Lees meer...] overbericht over/van
Ida Gerhardt, Vogelvrij. Over het Nederlandse vers
Door Jos Houtsma Kinderen van een prachtig ras– ik kwam hun noordelijk dorp voorbij – scholden en achtervolgden mijen één smeet raak met een pol gras.En toen ik hen ontkomen waszat ik tussen een wilgenrij,een oude vrouw in de maand meien sloeg de kluiten van mijn jas.Kinderen zijn oprecht en wreed:zij zagen mij de dichter aanen deden frank, wat meer discreetde wereld … [Lees meer...] overIda Gerhardt, Vogelvrij. Over het Nederlandse vers
De officieuze spellingshervorming
Door Lauren Fonteyn Een van de simpelste dingen die je kan doen om een taalkundige een diepe zucht vol Weltschmerz te doen slaken, is iets zeggen over spelling of punctuatie en doen alsof dat over taalkunde gaat. Ik kan dat bevestigen. Als ik pakweg op date zou zijn, ofzo – en ik ben er helemaal klaar voor, onderbroek met klein strikje aan enzovoorts – en het zou over … [Lees meer...] overDe officieuze spellingshervorming
Waarom ons talige brein zo complex is
Persbericht Max Planck Instituut In een overzichtsartikel verschenen in Science pleit Peter Hagoort voor een nieuw model van taal in de hersenen. Hagoort is hoogleraar cognitieve neurowetenschappen aan de Radboud Universiteit en directeur van het Max Planck instituut voor Psycholinguïstiek in Nijmegen. In het nieuwe model werken verschillende hersennetwerken samen. Het model … [Lees meer...] overWaarom ons talige brein zo complex is
Mike Kestemont over DBNL
Voor het 20-jarig jubileum van de DBNL vertellen bekende Nederlanders en Vlamingen over wat de DBNL voor hen betekent en hoe zij de DBNL gebruiken. Docent digitale tekstanalyse Mike Kestemont vertelt hoe hij de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren (DBNL) gebruikt voor onderzoek en onderwijs. In de DBNL vind je meer dan 16.000 teksten uit de literatuur- en … [Lees meer...] overMike Kestemont over DBNL
Honderd jaar Willem Kloosfonds: 1919-2019
Persbericht Literatuurmuseum Op 24 oktober 2019 is het op de dag af een eeuw geleden dat P.C. Boutens, Jac. van Looy en anderen in Den Haag het nog steeds actieve Willem Kloosfonds oprichtten. Een fonds ter ondersteuning van ‘schrijvers en hun nagelaten betrekkingen’ die in moeilijke financiële omstandigheden verkeren. Ter gelegenheid van dit eeuwfeest boekstaafde literair … [Lees meer...] overHonderd jaar Willem Kloosfonds: 1919-2019
Gevonden: concepten romans S. Vestdijk
Bij het catalogiseren van boeken afkomstig van de Torenlaan te Doorn, uit de nalatenschap van Mieke en Simon Vestdijk, is onlangs een dummy-exemplaar van een paperback uitgave van De Ziener (de Bezige Bij, 1966) tevoorschijn gekomen met daarin in handschrift concepten voor een of meerdere romans. Het geheel beslaat 56 pagina’s in handschrift. Sommige pagina’s bevatten … [Lees meer...] overGevonden: concepten romans S. Vestdijk
Symposium Indische Letteren “De Indonesische stem”
Op zondag 3 november 2019 zal te Arnhem (Bronbeek-Kumpulan, Velperweg 147, 6824 MB Arnhem) het jaarlijkse symposium van Indische Letteren plaatsvinden. Het symposium is gewijd aan het thema “de Indonesische stem”. Waar in de Indische letteren vaak de ziens- en leefwijzen van de (Indische) Nederlander op de voorgrond staan, hebben wij dit jaar gekozen voor een thema dat juist … [Lees meer...] overSymposium Indische Letteren “De Indonesische stem”
