Door Henk Wolf Toen mijn vrouw José en ik maandag van Groningen naar Leeuwarden reden, stonden we vlak bij de Gronings-Friese grens opeens voor een rood-wit gestreept hek. De weg was opgebroken. We hadden twee keuzes, dachten we. Naar rechts, naar het dorp Burum, of naar links, naar het dorp Visvliet. Omdat we nergens een aanwijzing voor een alternatieve route zagen, reden we … [Lees meer...] overCeci n’est pas un panneau
‘Eigenlijk’ is eigenlijk best nuttig
(Persbericht Max Planck Instituut) Woorden als ‘inderdaad’ en ‘eigenlijk’ hebben geen inhoudelijke betekenis en roepen daardoor bij veel mensen irritatie op. Toch hebben ze nut, zo laten onderzoekers van het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek zien. Deze zogenaamde ‘discoursemarkeerders’ vergemakkelijken de taalverwerking en maken zo communicatie efficiënter. Bij de … [Lees meer...] over‘Eigenlijk’ is eigenlijk best nuttig
Powervrouwen & politieke vluchtelingen in tragedie van Bredero
Op 14 september 2018 gaat op de beeldschone jongensbinnenplaats van het Amsterdam Museum Bredero’s tragikomedie Lucelle in première. Deze nieuwe productie van Theater Kwast is een onverwacht actuele tragedie met bizarre komische wendingen, zoals die alleen uit de pen van de beroemde Amsterdamse toneelschrijver kon vloeien. De invloeden van Amsterdam dat in 1615 uit zijn voegen … [Lees meer...] overPowervrouwen & politieke vluchtelingen in tragedie van Bredero
Onderzoek zonder Facebook, hoe ging dat eigenlijk?
De geschiedenis van de collectie Nederlands in de Verenigde Staten in tien vragen. Door Douwe Zeldenrust Recent is aan het Meertens Instituut onder leiding van Nicoline van der Sijs het onderzoeksproject ‘Vertrokken Nederlands’ gestart. De onderzoekers zetten tegenwoordig digitale technieken in en gebruiken Facebook voor de contacten met de informanten. Dat ging in de jaren … [Lees meer...] overOnderzoek zonder Facebook, hoe ging dat eigenlijk?
Nieuw op DBNL: verzameld werk Multatuli, toneelstukken van Bredero en meer
Volledige werken Multatuli beschikbaar op DBNL In 2020 wordt het tweehonderdste geboortejaar gevierd van Multatuli - pseudoniem van Eduard Douwes Dekker (1820-1887). Hierop vooruitlopend zijn de Volledige werken van Multatuli vanaf vandaag online beschikbaar op DBNL. Multatuli wordt algemeen beschouwd als een van de belangrijkste auteurs uit het Nederlandse taalgebied. … [Lees meer...] overNieuw op DBNL: verzameld werk Multatuli, toneelstukken van Bredero en meer
De verjaardag van Jan Stroop
Binnenkort viert de prominente Nederlandse taalkundige Jan Stroop een verjaardag (en wel een met een rond getal). Collega's van het Meertens Instituut bieden hem ter gelegenheid daarvan op vrijdag 28 september een klein taalkundig feestje aan! Iedereen is welkom; meldt u wel graag aan bij Simone.Wolff@Meertens.KNAW.nl. Vrijdag 28 september 2018; 15.00-17.30 Meertens … [Lees meer...] overDe verjaardag van Jan Stroop
Onderweg naar Kriekeputte
Een literair-historische omweg tijdens Vossen. Expeditie in het land van Reynaert Door Jan de Putter Voor Ingrid Biesheuvel. Ter gelegenheid van haar afscheid Velen zijn door de baas van de Katoen Natie, Fernand Huts, al verleid om op de fiets te stappen en deel te nemen aan zijn spektakel Vossen. Expeditie in het land van Reynaert. Reynaert gidst de bezoeker van de … [Lees meer...] overOnderweg naar Kriekeputte
22-23 september, Amsterdam: gesprek over meertaligheid tijdens Festival voor het Afrikaans
Op zaterdag 22 en zondag 23 september wordt in Vlaams Cultuurhuis De Brakke Grond in Amsterdam de vierde editie gehouden van het Festival voor het Afrikaans. Tijdens dit festival staan kunst en cultuur in het Afrikaans centraal, een van de elf officiële talen van Zuid-Afrika. Een bijzonder interessant programmaonderdeel is het gesprek over meertaligheid, dat wordt georganiseerd … [Lees meer...] over22-23 september, Amsterdam: gesprek over meertaligheid tijdens Festival voor het Afrikaans
Nee, dankjewel
Door Riny Huijbregts Naar aanleiding van een onderzoek van N.J. Enfield (MPI, Nijmegen) en collega's naar hoe, en hoe vaak, universele gevoelens van dankbaarheid en sociale reciprociteit in verschillende taalculturen worden uitgedrukt, merkt mede-auteur Mark Dingemanse in de wetenschapsbijlage van NRC (24 mei 2028) terecht op dat er ook andere dingen zijn om je druk over te … [Lees meer...] overNee, dankjewel
Heel erg nerd: woorden die bijvoeglijknaamwoordje spelen
Door Henk Wolf Met de volgende zinnen is iets vreemds aan de hand: A. Meneer Jansen is een enorme wegwerker. Mevrouw Pietersen is een dikke matrone. B. Meneer Jansen is een enorme geldwolf. Mevrouw Pietersen is een dikke schat. In de A-zinnen heeft het onderstreepte woord z'n woordenboekbetekenis: meneer Jansen is een wegwerker die enorm is, mevrouw … [Lees meer...] overHeel erg nerd: woorden die bijvoeglijknaamwoordje spelen
Een uur Nederlands… méér, alstublieft
Door Carl De Strycker en Yves T'Sjoen Docenten Nederlands die maandagochtend vanuit de hele wereld naar Leuven reisden waar dezer dagen het internationale Colloquium Neerlandicum plaatsvindt, en die de krant kochten, moeten onderweg daarheen wel versteld hebben gestaan. Zij hebben gelezen dat het vak dat zij in de wereld uitdragen, en waarvoor groeiende interesse is (DS, … [Lees meer...] overEen uur Nederlands… méér, alstublieft
Vergeten woorden en onbekende betekenissen
Literatuur lezen om je woordenschat te vergroten Door Roland de Bonth Zittend onder een parasol in een on-Nederlands warme tuin, waarin de planten nog meer naar water snakken dan ik, onderneem ik een poging mijn boekenlijst van de middelbare school te reconstrueren, want een geschreven lijst heb ik helaas niet meer in mijn bezit. Met de historische letterkunde heb ik weinig … [Lees meer...] overVergeten woorden en onbekende betekenissen
Taal op tv is zeg maar een ding.
Een reisprogramma over taal en cultuur als inspiratiebron. Door Petra Poelmans Met enige regelmaat kunnen we ons verheugen op aandacht voor taal op de televisie. Vaak is dat in de vorm van een spelletje zoals bij 10 voor Taal en S.P.E.L. Marc van Oostendorp schreef al eerder over hoe jammer het is dat taal veelal tot spelling en regeltjes verwordt in een spelformat. Over taal … [Lees meer...] overTaal op tv is zeg maar een ding.
Help! Sagaam dreigt te verdwijnen!
Door Roland de Bonth Eind 2017 schreef ik voor de rubriek Neerlandistiek voor de klas een bijdrage met de titel ‘Betekenisvol schrijven – Sagaam’. Het volledige artikel is hier te lezen. Sagaam, zo schreef ik daar, is een in december 2015 gelanceerd online internetplatform, waar bijzondere herinneringen en gebeurtenissen uit iemands leven kunnen worden gedeeld met anderen. Het … [Lees meer...] overHelp! Sagaam dreigt te verdwijnen!
Nog enkele plaatsen vrij in docentontwikkelteams
Door Erwin Mantingh namens de Meesterschapsteams Nederlands Op de namiddag van 19 september a.s vindt in Utrecht de (door)start plaats van een aantal docentontwikkelteams, die ditmaal een looptijd van een half of heel jaar zullen hebben. In drie teams is er voor het schooljaar 2018-2019 nog plaats voor een aantal enthousiaste docenten die onder het motto van de … [Lees meer...] overNog enkele plaatsen vrij in docentontwikkelteams
Dubbelpresentatie biografie Jan Walravens door Jos Joosten
Begin september verschijnt De verdeelde mens: Jan Walravens (1920-1965), schrijver, ijkpunt, avantgardist: de langverwachte, biografie van de Vlaamse avant-gardist en schrijver Jan Walravens, gescheven door Jos Joosten, hoogleraar Nederlandse letterkunde aan de Radboud Universiteit. Walravens was een centrale figuur in het naoorlogse Vlaamse cultuurleven. Hugo Claus dacht … [Lees meer...] overDubbelpresentatie biografie Jan Walravens door Jos Joosten
‘Normaal gesproken’. Naar aanleiding van een onverwachte bestseller
Door Marc Kregting Wolkers is terug! Dat dacht ik, terwijl de bejubelde roman De avond is ongemak (2018) door Marieke Lucas Rijneveld het woord tot mij richtte: Ik was tien jaar en deed mijn jas niet meer uit. Die ochtend smeerde moeder ons een voor een in met uierzalf tegen de vrieskou, die kwam uit een geel blik van Bogena en werd normaal gesproken alleen gebruikt tegen … [Lees meer...] over‘Normaal gesproken’. Naar aanleiding van een onverwachte bestseller
KANTL-prijzen voor Thijs Lijster en Tom Verschaffel
De grote vlucht inwaarts van Thijs Lijster is bekroond met de Essayprijs van de KANTL. Voor De weg naar het binnenland ontvangt Tom Verschaffel de Leonard Willemsprijs voor de studie van oudere taal, literatuur en cultuur. … [Lees meer...] overKANTL-prijzen voor Thijs Lijster en Tom Verschaffel
glanzen / glimmen
Verwarwoordenboek Vervolg (83) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overglanzen / glimmen
Verschenen: Mussenlust. De huismus in 50 gedichten en 150 tekeningen van Peter Vos
Een ode aan de mus en een hommage aan Peter Vos, mussentekenaar bij uitstek In deze bundel zijn 50 gedichten over de huismus bijeengebracht, 39 gebloemleesd uit binnen- en buitenland en 11 geschreven voor deze gelegenheid (o.a. Esther Jansma, T. van Deel, Eva Gerlach, Mark Boog en Ad Zuiderent). En het zou toch wat zijn als in Mussenlust de absolute oorsprong van het gedicht … [Lees meer...] overVerschenen: Mussenlust. De huismus in 50 gedichten en 150 tekeningen van Peter Vos
Nieuw: Platform leest
Een nieuwe website, sinds vandaag: Platform leest, 'open wetenschapsplatform over Nederlandse literatuur en cultuur', door een groep Nederlandse letterkundigen. We zijn benieuwd! … [Lees meer...] overNieuw: Platform leest
Een mention door de Raad voor Cultuur
Door Kila van der Starre Dit jaar publiceerde de Raad voor Cultuur een adviesrapport aan de sector ‘letteren en bibliotheken’ met de titel De daad bij het woord. Onder het kopje ‘De letteren zijn overal’ parafraseert de Raad een van de conclusies uit mijn onderzoeksrapport Poëzie in Nederland (2017) en verwijst naar dat rapport in een voetnoot. Erg gaaf om te zien dat mijn … [Lees meer...] overEen mention door de Raad voor Cultuur
Overleden: Corrie Joosten (1950-2018)
Ons bereikt het bericht dat een week geleden de neerlandica Corrie Joosten overleden is. Joosten was tot aan haar pensioen docente Nederlandse letterkunde aan de NHL Hogeschool, met als specialisme middelnederlandse letterkunde. Ook werkte ze mee aan het Basisboek Literatuur en de literatuurmethode Metropool. Haar voormalige collega Coen Peppelenbos schreef een in memoriam op … [Lees meer...] overOverleden: Corrie Joosten (1950-2018)
De kleuter en de peuter – nog meer afstandelijkheid in relaties
Door Sterre Leufkens Hartverwarmend en veelvuldig, dat waren de reacties op dit stukje over een taaltrend: het spreken over je partner als 'de vriend(in) ' en 'de vrouw/man'. Jullie doen en zien dit ook voortdurend. En het verschijnsel staat niet op zichzelf, want er is nog een andere geliefde, die regelmatig met de benoemd wordt: de peuter dan wel kleuter. Eerst een paar … [Lees meer...] overDe kleuter en de peuter – nog meer afstandelijkheid in relaties
Dinsdag 18 september, Haarlem: Avond rondom Bredero, met biograaf René van Stipriaan
Op dinsdag 18 september organiseert Stichting Literair Haarlem i.s.m. de Kennemer Boekhandel een avond rondom de bruisende dichter en toneelschrijver Bredero, wiens vierhonderdste sterfdag dit jaar herdacht wordt. Biograaf René van Stipriaan, van wie het bejubelde en in NRC Handelsblad met 5 sterren gewaardeerde De hartenjager - Leven, werk en roem van Gerbrandt Adriaensz. … [Lees meer...] overDinsdag 18 september, Haarlem: Avond rondom Bredero, met biograaf René van Stipriaan
