Door Michiel de Vaan wulk zn. ‘eetbare zeeslak, kinkhoren (Buccinum undatum)’ Middelnederlands wilken mv. (1429, Vlaanderen), wilcken (1485), daarnaast willox mv.? (1351-1400, Vlaanderen), willoxen mv. (1401-1434, Holland). Of de plaatsnaam Mnl. wulkebroec (1287, West-Vlaanderen) ook ‘wulk’ bevat, is onzeker. Nieuwnl. willocxen mv. (1510), wulk (1758), ulk (1885). Komt in … [Lees meer...] overEtymologie: wulk
langzaam / traag
Verwarwoordenboek Vervolg (40) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overlangzaam / traag
18 oktober 2017: installatie nieuwe leden KANTL en uitreiking Prijs voor Taalkunde
De openbare bijeenkomst van de KANTL op 18 oktober 2017 wordt een feestelijke aangelegenheid. Er worden twee nieuwe leden 'geïnstalleerd' en er is ook de uitreiking van de vierjaarlijkse prijs voor taalkunde. Terwijl auteur Annelies Verbeke en letterkundige Marc Van Vaeck op 18 oktober officieel worden 'geïnstalleerd' als nieuwe leden van de Academie, ontvangen zowel Eline … [Lees meer...] over18 oktober 2017: installatie nieuwe leden KANTL en uitreiking Prijs voor Taalkunde
Football of voetbal: wanneer passen we leenwoorden aan?
Door Marten van der Meulen Het Nederlands stikt van de niet-Nederlandse woorden. Duits, Frans, Engels, Latijn: het houdt niet op. De laatste jaren lenen we vooral woorden uit het Engels. Dat vindt niet iedereen even leuk. Sommige mensen denken dat Engelse leenwoorden onze taal bedreigen (dat is gelukkig niet zo), andere mensen zijn bang voor de toenemende culturele invloed van … [Lees meer...] overFootball of voetbal: wanneer passen we leenwoorden aan?
27 oktober 2017: 9e Dag van de Friese Taalkunde
Het programma en de samenvattingen van de 9th Dag van de Friese Taalkunde staat online, hier en hier. De Dag wordt gehouden op vrijdag 27 oktober 2017 op de Fryske Akademy, Doelestraat 8 te Leeuwarden en begint met koffie om 09:30 en sluit af met een borrel om 16:30. Iedereen is welkom. Er zijn geen kosten aan deelname verbonden. … [Lees meer...] over27 oktober 2017: 9e Dag van de Friese Taalkunde
De Gids 180 jaar
(Bericht redactie De Gids) Het literaire tijdschrift De Gids viert zijn 180e verjaardag. We vieren dit met een speciaal jubileumnummer waarin verschillende schrijvers én kunstenaars zich buigen over de vraag hoe onze omgeving onze identiteit beïnvloedt. Weinig is immers zo bepalend voor de Nederlandse identiteit als het Nederlandse landschap. Schrijvers en dichters hebben zich … [Lees meer...] overDe Gids 180 jaar
Nieuwe TLPST verschenen
TLPST is een nieuwsbrief voor de onderbouw van het middelbaar onderwijs, die wordt gemaakt door de redactie van de lesmethode Nieuw Nederlands van Wolters Noordhoff en de redactie van Taalpost (Erik Dams en Marc van Oostendorp, namens het Genootschap Onze Taal). Iedere maand (tijdens het schooljaar) verschijnt er een nieuwsbrief met telkens vier taalonderwerpen uit de … [Lees meer...] overNieuwe TLPST verschenen
‘Taal baart men zorgen’
Door Roland de Bonth In de laatste aflevering van de ‘Slowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?’ merkt Peter-Arno Coppen tot zijn spijt op dat er geen enkele anekdote is toegevoegd over de die week geboren en gestorven neerlandici. Had ik dan toch melding moeten maken van het T-shirt dat ik in het begin van de jaren negentig had laten bedrukken met een portretgravure van … [Lees meer...] over‘Taal baart men zorgen’
Prof. Gerhard van Huyssteen over morfologie van het Afrikaans
In het radioprogramma Die groot ontbyt vertelt Gerard van Huyssteen over (onder andere) de morfologie van het Afrikaans. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overProf. Gerhard van Huyssteen over morfologie van het Afrikaans
7 oktober verschijnt: Ton der Boon, De taal der liefde. Literair woordenboek van seks en erotiek
Persbericht Van Dale Liefde en seks – er is in onze taal geen ander onderwerp waar zó veel woorden en uitdrukkingen over gaan. In De taal der liefde verzamelde Ton den Boon allerlei erotische woorden, verlucht met kaderteksten en citaten van meer dan 400 mannelijke en vrouwelijke schrijvers uit de Nederlandse en Vlaamse literatuur – van 1945 tot nu, van canon tot cult. Voor … [Lees meer...] over7 oktober verschijnt: Ton der Boon, De taal der liefde. Literair woordenboek van seks en erotiek
Etymologie: wroeten
Door Michiel de Vaan wroeten ww. ‘woelen, graven’ Middelnederlands vroeten (1285), wroeten (1350–1420), wruedt ‘wroet’ (ca. 1400). Nieuwnl. wroeten (1540), wrooten (1573), vroeyen (Brussel, 1693). Centrale en oostelijke dialecten hebben een klinker eu of uu die op umlaut van de (pendant van) oe teruggaat, bijv. vruten, vreuten in Antwerpen, Noord-Brabant, Noord-Limburg, … [Lees meer...] overEtymologie: wroeten
Vrouwendienst, het vrouwbeeld bij Vestdijk
Naar eigen zeggen hield Simon Vestdijk het meest van zijn vrouwelijke personages. Toch is er over zijn ‘vrouwvolk’ veel te doen geweest. De meningen lopen uiteen van ‘heeft geen verstand van vrouwen’ tot aan ‘zij zijn een feest voor de lezer.’ Heeft de Vestdijkkunde wel een compleet vrouwbeeld opgeleverd? Valt er nog wat aan toe te voegen of op af te dingen? Jazeker! Dat zal … [Lees meer...] overVrouwendienst, het vrouwbeeld bij Vestdijk
omslachtig / omstandig
Verwarwoordenboek Vervolg (39) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] overomslachtig / omstandig
Wat ek vandag wil kom loop staan vertel
Deur Jana Luther In Neerlandistiek.nl het Marc van Oostendorp gister, onder meer, geskryf oor Nederlandse sinne soos die volgende: Hij zit zich vreselijk op te winden. (Hy sit hom vreeslik en opwen.) Ik zit me al weken te vervelen op Vlieland. (Ek sit my al weke op Vlieland en verveel.) Wat is die vernaamste verskil tussen dié Nederlandse en Afrikaanse sinne? … [Lees meer...] overWat ek vandag wil kom loop staan vertel
28 oktober 2017: Kletskoppen, het eerste kindertaalfestival van Nederland
Hoe werkt dat eigenlijk, leren praten? Tijdens het Kletskoppen kindertaalfestival op zaterdag 28 oktober in Nijmegen leren kinderen het spelenderwijs. Een wetenschapsdag voor het hele gezin, vol leuke experimentjes, demonstraties en interactieve lezingen over kindertaal. Laat je verrassen door het veelzijdige taalonderzoek van de Radboud Universiteit en het Max Planck Institute … [Lees meer...] over28 oktober 2017: Kletskoppen, het eerste kindertaalfestival van Nederland
8 december 2017: 11e Dag van de Nederlandse zinsbouw
De Dag van de Nederlandse Zinsbouw is een jaarlijkse workshop waar taalkundigen vanuit verschillende achtergronden (disciplines, theorieën) in debat gaan over thema’s die betrekking hebben op de zinsbouw van het Nederlands. Het overkoepelende thema van dit jaar betreft de relatie tussen de synchrone syntaxis van het Nederlands en andere gebieden van de taalkunde. Iedereen is … [Lees meer...] over8 december 2017: 11e Dag van de Nederlandse zinsbouw
Poëzie in Nederland: wijdverspreid genre & gedeelde ervaring
(Persbericht Letterenfonds) Kila van der Starre (Universiteit Utrecht) onderzocht hoe volwassenen in Nederland met poëzie in aanraking komen. Poëzie wordt vaak gezien als een niche-binnen-een-niche, maar het blijkt een zeer wijdverspreid genre: 97% van de volwassen Nederlanders komt weleens in aanraking met poëzie. Dat gebeurt bijvoorbeeld in de openbare ruimte, bij speciale … [Lees meer...] overPoëzie in Nederland: wijdverspreid genre & gedeelde ervaring
Nieuwe Parelduiker: Brakman in de oorlog
De nieuwe Parelduiker is verschenen en bevat behalve de vertrouwde artikelen over schrijvers over wie je altijd meer zou willen weten nog drie opmerkelijke stukken, waarvan twee over de oorlog: Brakman in de oorlog Willem Brakman-biograaf Nico Keuning neemt aan de hand van de autobiografische roman Debielen en demonen Brakmans oorlogsjaren onder de loep. Die vormden een … [Lees meer...] overNieuwe Parelduiker: Brakman in de oorlog
Van Ik heet Jan tot Ik noem Jan
Hoe zijn ontstaan en opmars van een Belgisch-Nederlandse constructie te verklaren? Door Luc de Grauwe Volgens het Bijbelboek Genesis (2:4b-25) boetseert Jahwe-God eerst de mens en “toen vormde hij uit aarde alle in het wild levende dieren en alle vogels, en hij bracht die bij de mens om te zien welke namen de mens ze zou geven: zoals hij elk levend wezen zou noemen, zo zou … [Lees meer...] overVan Ik heet Jan tot Ik noem Jan
23 september 2017: Laureatenmiddag, MNL
In 2017 bekroonde de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde de bundel Grond van Idwer de la Parra met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs en de roman De tolk van Java van Alfred Birney met de Henriette Roland Holst-prijs. De uitreiking van de toegekende prijzen vindt plaats in het Academiegebouw te Leiden tijdens de Laureatenmiddag op 23 september a.s. om 12:00 … [Lees meer...] over23 september 2017: Laureatenmiddag, MNL
East meets West on Subtitling
Terugblik op een cursus ondertitelen van het Nederlands naar het Hongaars, Pools, Slovaaks en Tsjechisch Door Agata Kowalska-Szubert De week van 4 tot 8 september werd de Brusselse campus van de KU Leuven het mekka van een twintigtal neerlandici extra muros die het ondertitelen onder de knie wilden krijgen. De cursus werd aangeboden aan freelancevertalers, universitaire … [Lees meer...] overEast meets West on Subtitling
Bart FM Droog over plagiaat
Door Bart FM Droog Een recente plagiaatzaak (buiten-literair) waarover ik geraadpleegd werd, bracht me ertoe een al eerder gekoesterd idee uit te voeren: een gedegen pagina over plagiaat. Ik behandel vooralsnog een beperkt aantal plagiaatbeschuldigingszaken, vooral over plagiaat in de literatuur, vertel wat plagiaat is, noem motieven van de plagiatoren en de belangrijkste … [Lees meer...] overBart FM Droog over plagiaat
Waar ontmoeten wetenschap en literatuur elkaar? Tweegesprek dichter Micha Hamel en letterkundige Lotte Jensen
We heten u van harte welkom bij dit tweegesprek op het snijvlak van kunst en wetenschap tussen Micha Hamel en Lotte Jensen. Aan de hand van enkele gedichten van Micha Hamel gaan zij in gesprek over onderwerpen als: hoe kijkt een dichter naar de wetenschap die hem/haar probeert te verklaren en is het maatschappelijk engagement van dichters in de 19e eeuw anders dan van … [Lees meer...] overWaar ontmoeten wetenschap en literatuur elkaar? Tweegesprek dichter Micha Hamel en letterkundige Lotte Jensen
Tragedie na 399 jaar terug in de Ridderzaal van het Muiderslot
Op 29 september 2017, exact 399 jaar nadat het stuk in de Grote Sale van het Muiderslot voor prins Maurits in première ging, speelt Theater Kwast op dezelfde plek deze unieke co-productie van Samuel Coster (1579-1665) en P.C. Hooft (1581-1647): de tragedie Isabella. Een tragedie van twee giganten Isabella is een unieke co-productie van twee van de invloedrijkste … [Lees meer...] overTragedie na 399 jaar terug in de Ridderzaal van het Muiderslot
Wij eten ook heel weinig vlees
Door Guusje Jol Sinds kort weet ik het zeker: veel mensen vinden mij irritant. Omdat ik vegetarisch eet. (Ik zeg dat liever dan dat ik vegetariër ben. Dat suggereert dat dat mijn eetvoorkeur de enige identificerende factor is. Ik maak mezelf graag wijs dat dat niet zo is.) Hoe kwam ik tot dit nuttige inzicht? Het stond laatst zo in het NRC: ‘Het verklaart wel waarom veel … [Lees meer...] overWij eten ook heel weinig vlees
