De recente vakantie in Ierland was voor mij aanleiding om Trinity te herlezen. Met dat boek is mijn interesse in de Ierse geschiedenis begonnen. Mijn vader was een grote fan van Leon Uris. Als ik het me goed herinner, heb ik al diens boeken uit de kast thuis gelezen toen ik in mijn eerste studiejaar een tijdje ziek was en daarom bij mijn ouders … [Lees meer...] overKomma’s uit de jaren ’70
Artikel
Avant-garde op literaire pockets
Over Literaire Pockets van De Bezige Bij, 1957-1966 Na de Tweede Wereldoorlog werd een nieuwe generatie lezers geboren. Om voor deze latere scholieren en studenten boeken toegankelijker, aantrekkelijker en vooral goedkoper te maken, verschenen vanaf eind jaren vijftig bij tal van uitgeverijen pocketseries. Tot de bekendste series behoren de Prisma Pockets van … [Lees meer...] overAvant-garde op literaire pockets
Hij is opnieuw gepoogd te vergiftigen
Jullie lazen het hier voor het eerst. 31 jaar geleden beschreef Peter-Arno Coppen in dit tijdschrift hoe hij met zijn vriendin de krant zat voor te lezen en zij hem tot zijn verbijstering zei: "En hij is ook nog gepoogd te vergiftigen”. En dat zij daar helemaal niets vreemds aan vond. Het was voor zover ik weet de eerste observatie van dit verschijnsel 'in het wild'. Dit … [Lees meer...] overHij is opnieuw gepoogd te vergiftigen
Frederik van Eeden, De kleine Johannes (1887)
Vijftig canonteksten in de klas (28) We kennen en waarderen allemaal Alice in Wonderland van Lewis Carroll uit 1865 en De kleine prins van Antoine de Saint-Exupéry uit 1943, maar we vergeten soms dat we in de Nederlandse literatuur ook beschikken over een mooi cultuursprookje, namelijk De kleine Johannes (deel 1) van Frederik van Eeden uit … [Lees meer...] overFrederik van Eeden, De kleine Johannes (1887)
Ontmoeting met Remco
Memorabele memoires (2): Remco Campert In deze rubriek blikt dichter Gerry van der Linden op bijzondere ontmoetingen terug. In de winter van 1974 liep ik met mijn geliefde en drie kunstenaarsvrienden langs een oud pakhuis aan de Oude Schans in Amsterdam, we zochten een plek om te wonen en werken. We spraken een grote man aan, handen als kolenschoppen, die in de … [Lees meer...] overOntmoeting met Remco
Waarom praten Nederlandse critici niet over geld?
De crisis van de literaire kritiek is al vaak uitgeroepen, maar in een interessant artikel in het tijdschrift TNTL beschrijven Marieke WInkler en Lina Samuelsson een onderzoek dat ze naar deze kwestie hebben gedaan, door in kranten te onderzoeken wat critici er zelf eigenlijk over zeggen. Ze deden dat in Nederland en in Zweden, zodat we ook nog eens deze twee landen met elkaar … [Lees meer...] overWaarom praten Nederlandse critici niet over geld?
Groslijst: Hans Heesen, Erfgenaam
Een aangename Danse Macabre In de Erfgenaam van Hans Heesen wordt de hoofdpersoon langzaam voor een duister karretje gespannen. Hij had ooit aan een vriend, Marcel, een bedrag van tienduizend euro geleend en er eigenlijk niet meer op gerekend dit terug te krijgen. Tot Marcel met hem wil afspreken in een café om hem een voorstel te doen. En laat dit nu het café … [Lees meer...] overGroslijst: Hans Heesen, Erfgenaam
‘Twaalf jaar oud, en het leven draaide om postzegels’
Over Ottmars zonen van Peter Buwalda Zes jaar geleden was ik al aan Ottmars zonen van Peter Buwalda begonnen, maar iets in of buiten me verzette zich tegen verder lezen dan... ik weet zelfs niet meer tot waar ik toen ben gekomen; dat er een bladwijzer, gedateerd 1 juni 2019, in het boek stak, wist ik niet meer; die viel eruit bij deze tweede leesgang, die ik aan ben gegaan … [Lees meer...] over‘Twaalf jaar oud, en het leven draaide om postzegels’
Op z’n ouder Nederlands
Korte indruk van het Colloquium Neerlandicum in Brussel Op 25 t/m 29 august jl. is het wereldcongres voor neerlandistiek in Brussel gehouden. Als halve/driekwart neerlandist (kandidaats, doctoraal bijvak [bij hoofdvak Friese taal- en letterkunde] en gepromoveerd op een neerlandistisch onderwerp [stadsdialect van Leeuwarden]) heb ik als gastonderzoeker van de Fryske Akademy … [Lees meer...] overOp z’n ouder Nederlands
‘Als Laura een zombie wordt, wil ze dat je haar neerschiet’
Interessante observatie, in het nieuwste nummer van het vakblad Linguistics and Philosphy. De taalkundigen Kai von Fintel en Robert Pasternak schrijven er over zinnen als: Opvallend aan deze zin is dat hij logischerwijs iets zegt over wat Laura's wensen zullen zijn op het moment dat ze in een zombie veranderd is: dat ze dan als zombie wil dat je haar neerschiet. Maar … [Lees meer...] over‘Als Laura een zombie wordt, wil ze dat je haar neerschiet’
Heb ik iets gemist?
In de Volkskrant stond laatst een beschouwing van een maaltijd in een hamburgertentje ergens in Noord-Holland, waarin een zin voorkwam die ik niet begreep. De schrijfster van het stuk vertelde eerst dat ze op allerlei gerechten een geel goedje kreeg dat voor kaassaus moest doorgaan, maar dat niet de eigenschappen van kaas had en dat ze ook niet lekker vond. Vervolgens … [Lees meer...] overHeb ik iets gemist?
Leve de dode schrijvers
Gerbrand Bakker vindt het ‘goed’ dat het Couperus Museum gesloten is, schrijft hij in Aan mij heb je niks, zijn vierde dagboek in de privé-domein-reeks. ‘Een Belcampo-biografie. Prima,’ zegt hij, ‘als zijn boeken maar niet opnieuw verkocht worden.’ ‘Al die dode schrijvers hebben hun tijd gehad,’ stelt Bakker. De verkoop van boeken van dode schrijvers gaat ten koste van het … [Lees meer...] overLeve de dode schrijvers
Verantwoordelijkheid voor de cultuur
Er is een tijd geweest – nog niet eens zo heel lang geleden – dat de twee belangrijkste dagbladen van Nederland, NRC Handelsblad en de Volkskrant, een wekelijkse culturele bijlage hadden, waarin ruimte was voor uitgebreide essays over kunst, literatuur, film enzovoorts. Op den duur waren daar ook nog eens aparte wekelijkse boekenbijlagen van afgesplitst. Misschien moet er … [Lees meer...] overVerantwoordelijkheid voor de cultuur
‘Ik noemde mijn broertje en zus niet meer bij hun nomber de cariño’
Over Verboden taal van Ruthline Margarita Het meisje Yu houdt heel veel van het Papiamentu. Helaas groeit ze op in de jaren zestig van de vorige eeuw en wordt haar op allerlei manieren duidelijk gemaakt dat die liefde ongewenst is: eerst op school op Curaçao, waar kinderen op de vingers wordt geslagen als ze de taal spreken. Later in Amsterdam, in Hulanda, als ze bij haar … [Lees meer...] over‘Ik noemde mijn broertje en zus niet meer bij hun nomber de cariño’
Groslijst: Edzard Mik, Damian
Als Damian zijn moeder ergens mee associeert, dan is het wel met harde wind, wind die nooit zal luwen en voor altijd door hem heen zal blijven gieren alsof hij uit niets dan kieren en gaten bestaat. Dit is de derde zin van de eerste pagina van Damian (2025) van Edzard Mik. Daarmee zet de schrijver de relatie tussen de protagonist en diens moeder direct op heldere wijze … [Lees meer...] overGroslijst: Edzard Mik, Damian
Betrapt!
Over de ‘Bronzen Uil’ en mijn rol als geheim agent Kortgeleden heb ik mij hier uitgelaten over het bizarre reglement van de ‘Bronzen Uil’, dat genomineerde debutanten dwingt aanwezig te zijn bij hun uitreikfeestje, want anders verspeelt de auteur zijn of haar kans de prijs te winnen. Het verbaasde mij in de reacties vooral hoeveel mensen toch nog die dwang van het geld … [Lees meer...] overBetrapt!
‘Het gore lef’ smaakt naar meer
De debuutbundel Het gore lef van Sarah Arnolds bevat voor het merendeel (zes van de zeven) korte verhalen, het derde, ‘Brand’, is echter maar liefst 62 bladzijden lang en verdeeld in meerdere hoofdstukken. Wat de verhalen gemeen hebben, is een vrij droge, luchtige stijl en een niet van humor gespeend, licht ironisch absurdisme waarin de verbazing is gevangen over hoe de … [Lees meer...] over‘Het gore lef’ smaakt naar meer
Op welk moment in de evolutie van homo sapiens is taal ontstaan?
Wat iedereen moet weten over taal (30) Als taal unieks is voor de mens rijst natuurlijk de vraag hoe en wanneer dat dan is ontstaan in de evolutie van homo sapiens. De verschillen die met andere vormen van dierencommunicatie waarover het ging in. vraag 10 vinden we ook bij de vergelijking met mensapen. Ook gorilla's, bonobo's en chimpanzees zijn sociale dieren die een … [Lees meer...] overOp welk moment in de evolutie van homo sapiens is taal ontstaan?
Duik op, Anthonis
Al ruim dertig jaar vergezelt Anthonis de Roovere me in mijn onderzoek. De eerste publicaties waarin hij opduikt, dateren, als ik het goed heb, uit 1995. Zowel in mijn proefschrift, De gratie van het gebed, als in een artikel dat teruggaat op een lezing die ik in september 1993 hield in Leuven, figureert de Brugse dichter, theatermaker en kroniekschrijver. De berijmde … [Lees meer...] overDuik op, Anthonis
Verbindend evenement van woorden en mensen
De 42ste Nacht van de Poëzie ligt weer achter ons. Twintig nachtdichters, een handvol spetterende entr’actes en tal van andere activiteiten werden in een uitverkochte grote zaal TivoliVredenburg met overgave omarmd en beleden door meer dan 1500 poëzieliefhebbers. Als Esther Naomi Perquin, die samen met Piet Piryns het publiek door de Nacht leidt, de zaal begroet met ‘Lieve … [Lees meer...] overVerbindend evenement van woorden en mensen
Onder de wol met Betje en Aagje
Als je tot laat naar een beeldscherm zit te turen, kun je slaapproblemen krijgen. Het blauwe licht van het scherm vertraagt de aanmaak van het slaaphormoon melatonine. Daardoor blijft je lichaam alerter en val je moeilijker in slaap. Het advies is dan ook om minstens een uur voordat je gaat slapen contact met beeldschermen te vermijden, zodat het lichaam de kans krijgt om te … [Lees meer...] overOnder de wol met Betje en Aagje
Symptomen van een dolgedraaid systeem
Stan van Pelt over slechte wetenschap Omdat de wetenschap een menselijk bedrijf is, maken wetenschappers voortdurend fouten. Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is daarom: voortdurend kritiek leveren op jezelf en op anderen. De momenten dat het de wetenschap gelukt is boven het gemodder en gepruts uit te stijgen, en sommige van de inzichten te formuleren waarop de … [Lees meer...] overSymptomen van een dolgedraaid systeem
Groslijst: Bert Natter, Aan het einde van de oorlog
Horen, zien en zwijgen Waarom een eerste bespreking van mij voor Neerlandistiek over een boek waarover al heel veel gerenommeerde recensenten hun licht hebben laten schijnen? Eerlijk is eerlijk, ik heb hier over getwijfeld. Maar het regeltje op de lijst aangemelde boeken voor de Libris stond nog steeds open, de afspraak was om alle boeken te bespreken en ik had het boek … [Lees meer...] overGroslijst: Bert Natter, Aan het einde van de oorlog
AS in Opus Gran
Niet lang nadat Harry Mulisch op 30 oktober 2010 overleed, begon ik aan een queeste waarvan de basis al was gelegd door letterkundigen Rudy Cornets de Groot en Marita Mathijsen. Het was hen opgevallen dat er personen in Mulisch’ werk voorkomen waarvan de voornaam met een A en de achternaam met een S begint. Voorbeelden zijn Archibald Strohalm in de gelijknamige debuutroman en … [Lees meer...] overAS in Opus Gran
Etymologica: Joat, oui!
Dit artikel is een hoofdstuk uit mijn boek Die goeie ouwe taal, dat onlangs genomineerd is voor de Taalboekenprijs 2025. Onder het artikel volgt een infographic die je nog meer vertelt over het Frans, waar het laatste deel over gaat. Dat veel talen werkwoorden vervoegen, is geen nieuws. Ik schrijf, jij schrijft, enzovoort. Maar er zijn er ook die het woord voor … [Lees meer...] overEtymologica: Joat, oui!
