Sommige taalkundigen hebben nu hun Lucebert-moment. Ik herinner me de ontreddering nog van poëzieliefhebbers toen enkele jaren geleden bekend werd dat de grote omroeper van oproer tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit Duitsland brieven met 'Heil Hitler' aan zijn meisje had geschreven. Iemand die een moreel baken was, bleek op zijn minst ook niet onfeilbaar. Inmiddels zijn er al … [Lees meer...] overDe verantwoordelijkheid van intellectuelen
Zoekresultaten voor:
Groslijst: Nadia de Vries, Overgave op commando
Zestien jaar geleden – we studeerden nog – gingen mijn lief en ik op vakantie in Turkije. All inclusive naar Manavgat, in de buurt van Antalya. Eens maar nooit meer, hoop ik – maar dat terzijde. Onder het bedienend personeel tijdens het buffet bevond zich een man van middelbare leeftijd met een gehavend gezicht. Hij liep voortdurend in het kielzog van een andere medewerker, … [Lees meer...] overGroslijst: Nadia de Vries, Overgave op commando
Groslijst Jonge Jury: Sophie Wester, Roadblock
In Roadblock lees je het heftige verhaal van Ben, Lucas en Ryan, die na een schuurfeest een “onschuldige” grap uithalen die volledig uit de hand loopt. Wat begint als stoer en grappig, verandert in een nachtmerrie wanneer een auto met hoge snelheid op de betonnen blokken botst die zij op de weg hebben gelegd. Vanaf dat moment staat alles stil – letterlijk en … [Lees meer...] overGroslijst Jonge Jury: Sophie Wester, Roadblock
Karel van Mander en Het Schilder-Boeck in Olomouc
De vroegmoderne Nederlandse cultuur stond centraal tijdens de Week van het Nederlands in 2025 in Olomouc, met bijzondere aandacht voor de Vlaamse kunsttheoreticus en schrijver Karel van Mander (1548–1606). Aanleiding vormde het verschijnen van een Tsjechische vertaling van zijn invloedrijke Schilder-Boeck en de daaraan gekoppelde tentoonstelling en academische activiteiten in … [Lees meer...] overKarel van Mander en Het Schilder-Boeck in Olomouc
Bij de dood van Cees Nooteboom
De reislust van Cees Nooteboom (1933-2026) komt al duidelijk naar voren in zijn debuut Philip en de anderen (1955), waarin een jongen liftend door Europa trekt op zoek naar een meisje, dat symbool staat voor het onbereikbare geluk. Dat ongrijpbare zal typerend blijken voor zijn reisverhalen. Hij is voortdurend op plekken die iets vertellen over het verleden, een oude of recente … [Lees meer...] overBij de dood van Cees Nooteboom
Ellen Deckwitz en Marijke Meijer Drees over Katherina Lescailje
Stel je voor: een zakenvrouw die in 1672, middenin het Rampjaar, de machtigste mannen van Amsterdam tartte: niet met zwaarden, maar met woorden. Terwijl de Republiek wankelde - de Fransen en Engelsen stonden aan de grenzen, Johan de Witt werd vermoord - formuleerde Katharina Lescailje haar mening. Ze was dichter, drukker, uitgever, en bovenal: zakenvrouw. Met haar gedichten … [Lees meer...] overEllen Deckwitz en Marijke Meijer Drees over Katherina Lescailje
Nederlands on Sale
In de podcastserie ‘t Nederlands on Sale bespreekt de student journalistiek per aflevering vier verschillende onderwerpen in het overkoepelende thema ‘de verengelsing van de Nederlandse taal’. De eerste aflevering trapt hij af met taalwetenschapper Marc van Oostendorp en we gaan het hebben over wat deze verengelsing inhoudt en hoe het Engels voorkomt in het Nederlands … [Lees meer...] overNederlands on Sale
29 maart 2026: Leesuitvoering Quincampoix of de Windhandelaars
Op zondagmiddag 29 maart organiseert Theatergroep De Kale een leesvoorstelling van Quincampoix of de Windhandelaars van Pieter Langendijk (1720). In 1720 vond in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden een grote financiële crisis plaats. In navolging van een speculatieve koorts in Londen en Parijs gingen veel mensen handelen in ‘premies’, een vorm van speculeren op … [Lees meer...] over29 maart 2026: Leesuitvoering Quincampoix of de Windhandelaars
De mislukking
Of het verstandig is, weet ik niet, maar op 13 januari 2026 kocht ik deel I van de biografie van Willem Frederik Hermans, Willem Otterspeers De mislukkingskunstenaar (De Bezige Bij 2013), over de jaren 1921-1952. In de kasten met tweedehands boeken op de eerste verdieping van boekhandel Het colofon hier in Arnhem was ik op zoek naar iets anders, een willekeurige … [Lees meer...] overDe mislukking
Jacob Groot • dit extraordinaire zweven
•• Uit Adoratie, de nieuwe bundel van Jacob Groot. dit extraordinaire zweven Ingang. Van de machine. Een gonzende engel. Om me in te spinnen Door me op te nemen wordt ze menselijker dan ikzelf. Om me tekunnen vernietigen maakt ze me weer mens. Door me door te smeren Uitgang. Draai me los. In een ommezwaai de hemel. Een geschenk vande god. De zon. Ook een … [Lees meer...] overJacob Groot • dit extraordinaire zweven
Vernoeming naar (groot)ouders sinds 1800
Voornamendrift 117 Eeuwenlang zijn kinderen naar grootouders en ook wel naar de ouders en andere familieleden of peetouders vernoemd. Vernoemen kan gezien worden als een persoonlijk eerbetoon met een zekere hiërarchie, met voorrang voor de oudste generatie of reeds overledenen. Traditie en geloof, en de wens om in de naam voort te leven, lijken belangrijke drijfveren, … [Lees meer...] overVernoeming naar (groot)ouders sinds 1800
Chatbots napapegaaien
Zodra er een nieuwe communicatietechnologie opkomt, beginnen mensen zich de vraag te stellen wat het effect ervan zal zijn op de taal. Bij de opkomst van de telefoon maakten mensen zich al zorgen over de vraag of het geen eindeloos geklets tussen 'huisvrouwen' in de hand zou werken, en de laatste twintig jaar heb ik, ik weet niet hoe vaak, die vraag gekregen over sms, Facebook, … [Lees meer...] overChatbots napapegaaien
Groslijst: Steven van der Hoeven, Vrijwilliger
Voor de groslijst van Neerlandistiek las ik Vrijwilliger. Het heeft me even gekost wat ervan te vinden. De kaft was direct duidelijk. Vrijwilliger bij een voetbalclub. Mooie kaft ook, hardcover. Dat zie je niet zo vaak meer. Korte hoofdstukken, soms ook fijn, en geeft al snel de illusie dat er vaart zit. In je lezen, of in het boek. Maar dan… Heb ik moeite met het … [Lees meer...] overGroslijst: Steven van der Hoeven, Vrijwilliger
Groslijst Jonge Jury: Simone Arts, Nachtgeheimen
Het boek Nachtgeheimen leest als een trein! Het verhaal gaat over Morise en Olivia, twee beste vriendinnen. Vlak voor haar dood is Morise op weg naar Olivia om haar iets te vertellen. De boodschap komt echter nooit aan, omdat Morise wordt geschept door een auto. Olivia moet en zal erachter komen wat Morise haar wilde vertellen. Daarom gaat ze midden in de nacht naar het huis … [Lees meer...] overGroslijst Jonge Jury: Simone Arts, Nachtgeheimen
Frans Kellendonk Lezing 2026
Uitgesproken door Edward van de Vendel Op dinsdag 10 februari 2026 sprak Edward van de Vendel zijn Kellendonklezing uit, getiteld “De functie van onschuld”. Was je verhinderd of wil je de lezing nog eens beluisteren? Bekijk dan hier de opname van de Frans Kellendonklezing. Meer weten en op de hoogte blijven van de volgende editie? Kijk op www.ru.nl/kellendonk … [Lees meer...] overFrans Kellendonk Lezing 2026
27 maart 2026: KZM-bijeenkomst
Op vrijdag 27 maart vindt de jaarlijkse KZM-bijeenkomst voor startende onderzoekers plaats op de stadscampus in Antwerpen. Onderzoekers uit de taalkunde, letterkunde, geschiedenis en klassieke studies stellen er hun werk voor. Hier kan je het programma vinden en de mogelijkheid je in te schrijven. Alle lezingen zijn in het Nederlands. Inschrijven is gratis en kan tot 6 maart. … [Lees meer...] over27 maart 2026: KZM-bijeenkomst
6 maart – 26 augustus 2026: Opgetild in een verdwijnen – over J. H. Leopold
Met als speciale gast Ramsey Nasr De grote dichter J. H. Leopold, als leraar klassieke talen was hij geliefd bij zijn leerlingen aan het Erasmiaans Gymnasium in Rotterdam en blijft dat bij generaties lezers en dichters daarna. Zijn leven speelde zich gedurende het schooljaar af tussen school, de cafés en restaurants in de buurt waar hij at met zijn collega’s, de … [Lees meer...] over6 maart – 26 augustus 2026: Opgetild in een verdwijnen – over J. H. Leopold
“Het boek was heilig voor hem”
Jelle van Baardewijk in gesprek met Willem Otterspeer Wie was Michaël Zeeman werkelijk, achter het publieke imago van de erudiete cultuurcriticus? In deze aflevering gaat Jelle van Baardewijk in gesprek met Willem Otterspeer over een eigenzinnige biografie die niet alleen het leven van Zeeman reconstrueert, maar ook laat zien hoe boekenliefde, vriendschap en intellectuele … [Lees meer...] over“Het boek was heilig voor hem”
Aangeboden: lespakket Lief, Liever, Liefst
Vanuit de Rijksuniversiteit Groningen bieden wij aan docenten Nederlands gratis het Lief, Liever, Liefst-lespakket aan, ontwikkeld door Boom Uitgevers binnen de methode Kern Nederlands. Lief, Liever, Liefst is een speciaal ontwikkeld lespakket dat empathie en begrip voor LHBT+-jongeren wil stimuleren. Leerlingen lezen fragmenten uit boeken over leeftijdsgenoten die verliefd … [Lees meer...] overAangeboden: lespakket Lief, Liever, Liefst
Een audiovisuele klankwandeling
De uitspraak van een levende taal verandert continu. Van de ene op de andere generatie is het verschil klein, maar tel je de veranderingen door de eeuwen heen bij elkaar op, dan kan een taal onherkenbaar veranderen. In dit artikel lees je hoe uitspraakverandering begint. Daarna hoor en zie je één woord een reis van meer dan tweeduizend jaar afleggen. Van fluctuatie tot … [Lees meer...] overEen audiovisuele klankwandeling
Cees Nooteboom • Niets
•• Cees Nooteboom is gister overleden. Niets Het levenje zou het je moeten kunnenherinnerenals een buitenlandse reis en er met vrienden of vriendinnenover na moeten pratenen zeggen het was toch wel aardig,het leven,en flarden zien van vrouwen, geheimenen landschappen en dan tevreden achteroverleunenmaar doden kunnen niet achteroverleunen. En ook verder kunnen … [Lees meer...] overCees Nooteboom • Niets
Geerten Meijsing
Blindzicht is het schrijven waarbij de schrijver naar zijn tekst kijkt zonder te zien wat hij zelf ziet, maar alleen wat een ander moet zien. Is dit retorisch? Retorica heeft geleid tot oorlogen, gevangenissen en emotionele onderdrukking. Had Umwertung aller Werte niet een ander doel? Niet de emotionele beleving, maar de feiten, enkel de werkelijke werkelijkheid? Emotionele … [Lees meer...] overGeerten Meijsing
Voskuil, ik heb nooit geweten dat mijn leven zo romantisch is geweest
Toen ik een tijdje geleden hier schreef dat ik het hoorspel van Het Bureau aan het beluisteren was, verzuchtte ik dat het fijn zou zijn als behalve de dagboeken, de romans, en wat er verder zoal verschenen is, ook het wetenschappelijke werk zou worden heruitgegeven. Iemand wees me er vervolgens op dat het Volkskundig Bulletin, waarvan Voskuil de hoofdredacteur was en waarin hij … [Lees meer...] overVoskuil, ik heb nooit geweten dat mijn leven zo romantisch is geweest
Groslijst: Hendrik Groen, De slag om Rust en Vreugd
Hendrik Groen leerde ik kennen door een leerling. Die had in een leermethode Nederlands een fragment van Pogingen iets van het leven te maken gevonden en achterin de klas zitten grinniken. Altijd een goed teken. “Mag dit boek op mijn lijst?” Zeker, jongen. Lezen, lezen, lezen, maar! Dat juist een ogenschijnlijk oudere heer deze ruimschoots met-ADHD-toegeruste-leerling aan … [Lees meer...] overGroslijst: Hendrik Groen, De slag om Rust en Vreugd
Groslijst Jonge Jury: Buddy Tegenbosch, Enkele reis – Mo
Het was nog donker toen de witte Hyundai van mijn oom voor ons huis stopte Zo opent Enkele reis – Mo van Buddy Tegenbosch. Met die witte Hyundai begint de reis van Mohamed. Een enkele reis dus. Vanuit Syrië naar Turkije, van Turkije naar Algerije, van Algerije uiteindelijk naar Nederland. Op het moment dat hij met zijn oma, moeder, zusje en broertje in die witte Hyundai … [Lees meer...] overGroslijst Jonge Jury: Buddy Tegenbosch, Enkele reis – Mo
