Wij publiceren hier een kritische editie van het reisverslag van Coenraad Ruysch, verzorgd door Alan Moss van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hieronder staan links naar de tot nu toe verschenen delen: Ten geleide Verantwoording Deel I: mei 1674 – Van Amsterdam tot Hamburg | Google Earth Deel II: juni 1674 –Van Hamburg tot Ulm | Google … [Lees meer...] overHet reisverhaal van Coenraad Ruysch. Deel XV: Rome en Napels
17e eeuw
Palamedes van ongekrenkt naar ongekreukt
In 1652, als Willem III nog op een hobbelpaard rijdt, herschrijft Vondel de Palamedes. De eerste versie was in 1625 verschenen onder grote politieke druk, en zo vijandig ontvangen door de gomaristen dat Vondel een nieuwe uitgave niet eerder aandurfde. Aan het begin van het Eerste Stadhouderloze Tijdperk verschijnt de nieuwe versie van het stuk in maar liefst acht edities (als … [Lees meer...] overPalamedes van ongekrenkt naar ongekreukt
De Musyck Kamer in teken van Louis Grijp
Op zaterdagmiddag 27 februari gaat De Musyck Kamer, het live programma met oude muziek van de Concertzender, weer open. De opnamen vinden plaats vanaf 14.00 uur in de Dekenkapel van de Pieterskerk in Utrecht. Deze editie van De Musyck Kamer zal voornamelijk in het teken staan van de onlangs overleden musicoloog en luitist Louis Peter Grijp. Leden van Camerata Trajectina zijn … [Lees meer...] overDe Musyck Kamer in teken van Louis Grijp
De krakende notenboom en de Loosduinse kindertjes
Willem Godtschalck van Focquenbroch hanteert een succesvolle stijl: burlesk en spottend. Hij trapt met verve de heilige huisjes van het decorum omver. Vaak werkte hij samen met zijn vriend Joannes Ulaeus, die een traditionele stijl hanteert. Juist als ze hun gedichten naast of achter elkaar afdrukken accentueert dat de platte grappigheid van meester Fok. Een voorbeeld is de … [Lees meer...] overDe krakende notenboom en de Loosduinse kindertjes
Theater Kwast speelt Vondels prequel over de Bataafse Opstand
Op 21 februari 2016 speelt Theater Kwast eenmalig Joost van den Vondels tragedie Batavische Gebroeders in het Amsterdamse VondelCS. Een tragedie over de vermeende ontstaansgeschiedenis der Nederlanden in het rijk der Batavieren. De broers Nicolaas en Julius Burgerhart uit het oude koningsgeslacht der Batavieren strijden een ongelijke strijd tegen de Romeinse overheersers. … [Lees meer...] overTheater Kwast speelt Vondels prequel over de Bataafse Opstand
Focquenbroch op Sypesteyn
(Herhaalde plaatsing) Op zaterdag 16 april 2016 organiseert de Stichting Willem Godschalck van Focquenbroch een bijeenkomst op Kasteel-Museum Sypesteyn te Loosdrecht. Hiermee zal dichter en toneelschrijver Willem van Focquenbroch (1640-1670) ‘virtueel herenigd’ worden met zijn geliefde Maria van Sypesteyn. Naast rondleidingen door het kasteel en de bijbehorende tuin staan … [Lees meer...] overFocquenbroch op Sypesteyn
De eerste druk van Vondels derde tragedie: Palamedes (1625)
Van het derde pianoconcert van Beethoven kan je zo verschillende versies horen, dat je je afvraagt: wat is toch eigenlijk het concert dat Beethoven geschreven heeft? Voor literatuur geldt dat nog sterker: auteurs redigeren hun teksten opnieuw voor een heruitgave, zetters doen hun duit in het zakje, roofdrukkers pikken hun graantje mee, tijden veranderen, editeurs menen het … [Lees meer...] overDe eerste druk van Vondels derde tragedie: Palamedes (1625)
Krijn Onverstant: k.o. in acht klappen
Door Ton Harmsen Van de kluchten die in de zeventiende en achttiende eeuw geschreven zijn, is ongetwijfeld veel verloren gegaan. Kluchten die in de Amsterdamse Schouwburg vertoond zijn hebben een behoorlijke overlevingskans, maar veel dat op de markt in Deventer of in een schuur in Hoogmade werd gespeeld, is er gewoon niet meer. Toch zijn er nog ruim 500 bewaard. Gemiddeld zijn … [Lees meer...] overKrijn Onverstant: k.o. in acht klappen
Focquenbroch op Sypesteyn
Op zaterdag 16 april 2016 organiseert de Stichting Willem Godschalck van Focquenbroch een bijeenkomst op Kasteel-Museum Sypesteyn te Loosdrecht. Hiermee zal dichter en toneelschrijver Willem van Focquenbroch (1640-1670) ‘virtueel herenigd’ worden met zijn geliefde Maria van Sypesteyn. Naast rondleidingen door het kasteel en de bijbehorende tuin staan er twee lezingen op het … [Lees meer...] overFocquenbroch op Sypesteyn
Call for papers: jaarcongres Werkgroep Zeventiende Eeuw
Op 27 augustus 2016 vindt in Leuven het jaarcongres van Werkgroep Zeventiende Eeuw plaats met als thema Oud… maar niet versleten! Ouderdom in de zeventiende eeuw. Waar jeugdcultuur in het verleden vaak het voorwerp van onderzoek was, weten we immers opvallend weinig over “ouderencultuur.” Dit congres wil de schijnwerpers op de lange zeventiende eeuw richten. Daarnaast willen we … [Lees meer...] overCall for papers: jaarcongres Werkgroep Zeventiende Eeuw
IJdelhooft en Harry Muesli
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (56)Het Nederlandse sonnet bestaat 451 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpHet is hoogst vermoeiend dat culturen de hele tijd veranderen. Er zijn mensen die denken dat P.C. Hooft en Joost van den Vondel onleesbaar zijn geworden doordat 'ze' – de regering, de elite, de politiek-correcten – de … [Lees meer...] overIJdelhooft en Harry Muesli
De stof van Vondels derde tragedie: Palamedes (1625)
Vondels Palamedes is bedoeld als een aanklacht over de dood van Oldenbarnevelt, in Vondels ogen een politieke moord. Een gevaarlijk onderwerp dus. Volgens Het leven van Joost van den Vondel door Geeraerdt Brandt (1682) zocht hij op aanraden van de Amsterdamse magistraat Albert Burgh naar een verhaal dat hij om zou kunnen werken tot een allegorie hierop. Het moest iets uit de … [Lees meer...] overDe stof van Vondels derde tragedie: Palamedes (1625)
P.C. Hooft was kaal!
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (55)Het Nederlandse sonnet bestaat 451 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpStel je bent Anna Roemer Visscher, en stel je hebt voor je goede vriend P.C. Hooft een pruik gemaakt. En hij bedankt je dan met een sonnet dat zo begint:D' aelouwde dichters kloeck in wijsheit nae te spoorenBeschrijven … [Lees meer...] overP.C. Hooft was kaal!
Plautus in Amsterdam: Bonjour, la Nuit
Door Ton Harmsen Wie Van Damme’s Amphitruo (1617) naast Peys’ Amphitrion (1670) leest (de eerste naar Plautus en de ander naar Molière), ziet een grote ontwikkeling in smaak. Valt over smaak te twisten? Stutterheim antwoordde een promovendus die zich bij zijn verdediging probeerde te redden met ‘de gustibus non est disputandum’: ‘Jawel! Daarvoor Zijn Wij Hier!’ Argumenten dus. … [Lees meer...] overPlautus in Amsterdam: Bonjour, la Nuit
De septades van Baeto
Door Poeta BatavusBaeto is back! Vierhonderdenvijfendertig jaar na de geboorte van zijn geestelijke vader P.C. Hooft keert Baeto op het toneel terug om zijn licht over de lage landen te laten schijnen. Hij schrijft geen middeleeuwse rondelen of renaissance sonnetten, maar eigentijdse septades. Een septade is een gedicht van zeven regels, waarvan de eerste gelijk is aan de … [Lees meer...] overDe septades van Baeto
Visseres? Visster? Visserin!
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (54)Het Nederlandse sonnet bestaat 451 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpHet Nederlands heeft allerlei manieren om een vrouwelijke beroepsaanduiding te vormen. In een recent artikel in Nederlandse Taalkunde (ik kom er binnenkort nog eens op terug) somt de Amsterdamse morfoloog Jan Don … [Lees meer...] overVisseres? Visster? Visserin!
Plautus in Parijs: toespraak tot de lantaarn
Isaac van Damme vertaalde de Amphitruo van Plautus in 1617; in 1635, toen hij twee keer zo oud was, maakte hij een nieuwe bewerking voor Amsterdamse rederijkers door er enkele elementen aan toe te voegen. Zijn nieuwe spel begint met een vergadering van de godenraad en dan volgen twee tableaux vivants: Jupiter ziet Alcmene afscheid nemen van Amphitruo, en de Thebanen vechten … [Lees meer...] overPlautus in Parijs: toespraak tot de lantaarn
Waarom P.C. Hooft niet bij de AKO ligt
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (53)Het Nederlandse sonnet bestaat 451 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpEen ingewikkelde syntaxis geldt niet als aanbeveling voor een schrijver. Van moderne Nederlandse auteurs als Maartje Wortel worden de korte zinnen geprezen (bijvoorbeeld ). Iedere bijzin doet de wenkbrauwen fronsen, zo … [Lees meer...] overWaarom P.C. Hooft niet bij de AKO ligt
Plautus in Leiden: Jupiter verwekt Hercules
Door Ton Harmsen De Thebaanse koning Amphitruo laat zijn hoogzwangere vrouw Alcumena thuis achter als hij ten strijde trekt tegen de Theleboërs, niet wetend dat Jupiter verliefd op haar is: . Dees’ stadt sal Theben sijn, Amphitruo woont daer . De welck’ ghelaten is van Griecksche ouders naer. . Hy … [Lees meer...] overPlautus in Leiden: Jupiter verwekt Hercules
Een schoone historie van Palmerijn van Olijve : Hoofdstuk 53
Een seer schoone ende ghenoechelickehistorie vanden aldervroomsten ende vermaertsten ridderPalmerijn van Olijve,sone van den coninck van Macedonien, ende van de schoone Griane,dochter van Remicius, keyser van Constantinopelen,de welcke vele wonderlicke avontueren in haren leven ghehadt hebben,seer ghenoechelick ende playsant om lesen.Eigenzinnig uit het Frans vertaald en soms … [Lees meer...] overEen schoone historie van Palmerijn van Olijve : Hoofdstuk 53
Vondels Roskam: niet in de pas en niet in de maat
Door Ton Harmsen Ik hoor dat Nederlands het saaiste schoolvak is. Vroeger was dat niet zo: ik kreeg les van Piet Minnema. De broer van Sybren Polet, maar dat mochten wij niet weten omdat die iets over Piet zijn vrouw had geschreven dat niet door de beugel kon. Minnema kon prachtig vertellen over Hooft, Bredero en Vondel. Zijn Couperus-imitaties waren een daverend succes. Hij … [Lees meer...] overVondels Roskam: niet in de pas en niet in de maat
Een schoone historie van Palmerijn van Olijve : Hoofdstuk 52
Een seer schoone ende ghenoechelickehistorie vanden aldervroomsten ende vermaertsten ridderPalmerijn van Olijve,sone van den coninck van Macedonien, ende van de schoone Griane,dochter van Remicius, keyser van Constantinopelen,de welcke vele wonderlicke avontueren in haren leven ghehadt hebben,seer ghenoechelick ende playsant om lesen.Eigenzinnig uit het Frans vertaald en soms … [Lees meer...] overEen schoone historie van Palmerijn van Olijve : Hoofdstuk 52
Me moeder en me pa in de 17e eeuw
Door Sylvia WijsmanHet meest irritante woord van het jaar 2015 is het woord me, volgens een onderzoek van het Instituut voor Nederlandse Lexicologie (INL). Het woord me kreeg 30% van de 25.000 stemmen. Het is niet het woord zelf dat mensen de kriebels bezorgt, maar het verkeerde gebruik ervan. Me is namelijk een persoonlijk voornaamwoord, maar het wordt soms als bezittelijk … [Lees meer...] overMe moeder en me pa in de 17e eeuw
Kuin
Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (51)Het Nederlandse sonnet bestaat 450 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?Door Marc van OostendorpKunnen jullie even kuin gaan zitten? Nee, hè, dat kunnen jullie niet. Je weet niet eens hoe het precies moet, terwijl het woord nog wel een prominente rol speelt in een bekend sonnet van P.C. Hooft:Aen joffre Anne … [Lees meer...] overKuin
Handschrift van Spinoza’s klasgenoot ternauwernood gered
Door Ton Harmsen Dat je negen jaar later de opvolger van P.C. Hooft zal zijn als drost van Muiden, kan in 1657 niemand voorspellen. Maar voorspellen dat een burgemeesterszoon uit een van de rijkste families van Amsterdam, die als leerling van een privégymnasium in de schouwburg de hoofdrol speelt in een Latijns toneelstuk – voorspellen dat die jongen een flitsende carrière … [Lees meer...] overHandschrift van Spinoza’s klasgenoot ternauwernood gered
