Precies 100 jaar nadat schrijver Gerard Reve werd geboren (14 december 1923) draagt acteur Hugo Koolschijn Reves spraakmakende pleidooi uit het Ezelsproces voor waarin hij pleitte voor volledige vrijheid van de kunst. Een artistiek en juridisch hoogtepunt uit de Nederlandse geschiedenis. Hoe luisteren we 55 jaar later naar de woorden van Reve? Voorafgaand aan de voordracht … [Lees meer...] over100 jaar Gerard Reve
20e eeuw
Stank om mee te nemen
In hoofdstuk acht komen Jozien en Yentl terug bij het Literatuurmuseum om met Jennie Barbier hoofdstuk 8 te bespreken én om het konijn van Gerard Reve te bekijken en aan te raken. Ze bespreken de grande entree van Bep Spanjaard (love Bep) en de betekenis van een knuffelkonijn en diens aanwezigheid in een museum. Want wat doet dat konijn in de vitrine als de auteur dood … [Lees meer...] overStank om mee te nemen
Onze lieve dictator
10 dagen Reve (7) In hoofdstuk zeven gaan Jozien en Yentl langs bij vertaler en literatuurwetenschapper Alexa Stoicescu en schrijver en virtual-reality-ontwerper Lisa Weeda. De vier gezworenen gaan in gesprek over hoe het is om De avonden te lezen als je niet uit Nederland komt, verdiepen zich in Roemeense moppen en bespreken zowel God als het dansen in Sociëteit de Kring. … [Lees meer...] overOnze lieve dictator
De Frits van de vriendengroep
In hoofdstuk zes gaan Jozien en Yentl in gesprek met redacteur en dichter Sophia Blyden. Wat is het effect van herlezen op een lezer? Is Frits van Egters een corpsbal? Houdt hij van vrouwen? En wat natuurlijk besproken moet worden: Maurits Duivenis duikt weer op! Ook komen ze erachter dat Sophia zelf in haar gedichten onbewust wordt beïnvloed door De avonden. Het manuscript … [Lees meer...] overDe Frits van de vriendengroep
Wunderkammer voor Jules Deelder
De Doelen in Rotterdam heeft een Wunderkammer ingericht, een gigantische kijkdoos. De eerste aflevering is een ode aan de iconische Rotterdammer Jules Deelder, de swingende dichter, schrijver en musicus. De Wunderkammer is ingericht door A.M.C. Fok en Ari Deelder, die eerder het ABCDeelder samenstelden, een kijk in het archief van Jules. Op de video geeft Mieke van der Linden, … [Lees meer...] overWunderkammer voor Jules Deelder
Tien dagen Reve (de eerste vijf dagen)
We zijn helemaal vergeten de eerste afleveringen van de podcastreeks Tien dagen Reve hier te posten. We maken het snel goed, hier zijn de eerste vijf, om op Tweede Kerstdag te bingen. Vanaf morgen braaf verder. (Hoei boei.) … [Lees meer...] overTien dagen Reve (de eerste vijf dagen)
Moed, arbeid & aanvaarding
Vandaag zullen de echte revianen beginnen met het lezen van De avonden, dat zich immers afspeelt in de donkere dagen tussen 22 en 31 december van het jaar 1946. Een echte reviaan ben ik niet, maar onlangs merkte ik weer dat de magnetiserende werking van zijn beste teksten niet is verminderd. Zo schafte ik dan toch weer her en der - antiquariaat, kleine uitgevers - enkele boeken … [Lees meer...] overMoed, arbeid & aanvaarding
Westerbork à travers le regard de Philip Mechanicus
Westerbork est le nom d’une petite localité de la province de la Drenthe, dans le nord-est des Pays-Bas, à une bonne vingtaine de kilomètre de l’Allemagne. Wester renvoie à « ouest », le point cardinal, tandis que bork est un terme régional peu usité qui désigne la partie rugueuse et croûteuse de l’écorce d’un arbre, plus particulièrement l’écorce du chêne, broyée ou non, que … [Lees meer...] overWesterbork à travers le regard de Philip Mechanicus
Jan Klaassen, de Nederlandse Petroesjka (9)
XIX. Met Jan Klaassen kon je zelfs je verkeersdiploma halen. In 1956 werd onze pop in Jan Klaassen, kijk uit! de mascotte voor Veilig Verkeer Nederland[1] en in hetzelfde jaar schreef B.J. Haenen Verkeersavonturen van Jan Klaassen. XX. Van een heel ander kaliber is het anti-oorlogsstuk van Paul Rodenko uit 1955, Jan Klaassen en de vredesmachine, Een spel voor … [Lees meer...] overJan Klaassen, de Nederlandse Petroesjka (9)
Dichtersbloed
Ik was zeventien en zocht de poëziewaar ze niet was, in mijn klein leven toen,de krampjes van elk woord, echolalie.Wel wortels, maar geen takken, laat staan groen. Ik werkte in een ziekenhuis als klerk,de poli van de zenuwarts De Jong.Daarnaast bezong ook ik de reine berk(geneurie eigenlijk, met die stijve tong). Plots stond de dichter Aafjes voor mijn neus.Ik las hem al, … [Lees meer...] overDichtersbloed
Toevalswonderen
Ik wilde het in één adem uitlezen. Dat ging niet. Dit boek wil langzaam gelezen worden. Judith Herzberg schreef met Jo - een boek met dagboekaantekeningen, een vroeger gedicht en een toneelscene - een ode aan Jo Bakx, een gewone vrouw (het woord 'kindermeisje' valt nergens), die ongewoon moedig was toen het er in de oorlogsjaren werkelijk op aankwam. In 1991 kreeg Herzberg … [Lees meer...] overToevalswonderen
Verschenen: een nieuwe Parelduiker met Remco Campert
Er is weer een nieuwe aflevering van De Parelduiker verschenen, de laatste van deze achtentwintigste jaargang. Op het omslag een jonge Remco Campert. Graa Boomsma bekeek een oerversie van Remco Camperts beroemde verhaal ‘Alle dagen feest’ en merkte dat die korte vertelling uit 1949 allerminst feestelijk is. Zonder enige ironie schreef Campert over … [Lees meer...] overVerschenen: een nieuwe Parelduiker met Remco Campert
Twee philipdeschommelariaden
1. Het verhaal dat bij Razoux De geschiedenis van Philip den Schommelaar heet kent twee bewerkingen/vervolgen/imitaties. De eerste is Het meisje dat niet stil zit, (ziet staat er abusievelijk in de titel – je vindt in kinderboeken veel slordigheden) in De kameraadjes van Pietje Smeerpoets uit 1900. Het begint als een heel aardig gedichtje, een … [Lees meer...] overTwee philipdeschommelariaden
Twee hanskijkindeluchtiaden
1. Het is geen dromer, Ongehoorzame Piet, in Piet met de speen, Lize met de speen uit 1905, maar hij valt net als Hans Kijk-in-de-lucht wel in het water (van een beekje), waar hij uit wordt gevist en vervolgens uitgelachen wordt: Daar gaat nu Pietje druipend heen,Tot groot vermaak van iedereen. En dan krijgt hij thuis ook nog een pak … [Lees meer...] overTwee hanskijkindeluchtiaden
Jan Klaassen, de Nederlandse Petroesjka (8)
XV. Niet altijd had Jan Klaassen iets met Jan Klaassen te maken. Uit 1946 dateert de roman De geboorte van Jan Klaassen van J.J. Klant. Hierin is Jan Klaassen ontsnapt uit de poppenkast op de Dam en zwerft als mens – of liever gezegd dichter – door de stad. Zijn karakter heeft weinig of niets van de pop, en het boek weinig of niets van het spel, behalve wat figuren die aan … [Lees meer...] overJan Klaassen, de Nederlandse Petroesjka (8)
Wandeling met Gerrit
Een klim, die wandeling naar de ruïnevan Mourcairol, Chapelle Saint Michel.Verlaten heiligdom van ’t ongeziene.Herinnering, tot ik hem vergezel. Hij licht de klink en opent het gedichtvan steen. Een drinkbak die de leegte tartligt voor ons. Adem die voor stilte zwicht.Het bidden van een langzaam kloppend hart. Hij nadert haast voorgoed een leeg altaar,elk woord gedoofd. … [Lees meer...] overWandeling met Gerrit
Eenzaam strijden voor de beschaving
Anil Ramdas (1958-2012) was een man van engagement, nee, meer dan dat: hij was een man van idealen. En het hoogste ideaal was voor hem de beschaving – wat een schrijver moest doen is die beschaving verder helpen. Kan dat nog, in de 21e eeuw? Hij zelf lijkt uiteindelijk te hebben besloten van niet – toen hij bijna 12 jaar geleden, in februari 2012 zichzelf het leven … [Lees meer...] overEenzaam strijden voor de beschaving
Wildwest met Gerrit Kouwenaar
Ik loop met jou in Berkeley over straat.Kijk nou hoe rustig deze zin hier staatna zoveel jaar. Maar je wordt kwaaden komt pas uren later tot bedaren.Je rookte een sigaret, dat had het ’mgedaan, was tegen het totaalverbod.Een cowboy sprak je daarop aan, vrij bot,maar ja, een Hollands dichter kauwt geen gum.Het was meteen al duidelijk in het huisen bij het zwembad van professor … [Lees meer...] overWildwest met Gerrit Kouwenaar
Verschenen: Ten Berge Handboek
H.C. ten Berge (1938) is de schrijver van een even veelzijdig als samenhangend oeuvre, waarvan poëzie de wezenskern vormt. In het jaar waarin hij zijn vijfentachtigste verjaardag viert, betreedt zijn schrijverschap het zevende decennium: van zijn debuutbundel Poolsneeuw (1964) tot en met Een kinderoog (2022). Ten Berge ontving een groot aantal literaire prijzen, waaronder de … [Lees meer...] overVerschenen: Ten Berge Handboek
Oproep: Een jaar dagelijks Gerrit Komrij in citaten
Op 30 maart 2024 zou Gerrit Komrij (1944-2012), een van de meest productieve, veelzijdige en spraakmakende Nederlandse schrijvers van de laatste halve eeuw, tachtig jaar zijn geworden. Komrij grossierde in sprankelend Nederlands, als dichter, columnist, essayist, romancier, toneelschrijver en, niet te vergeten, begenadigd spreker. Met een enorm vocabulaire, een speelse geest … [Lees meer...] overOproep: Een jaar dagelijks Gerrit Komrij in citaten
Het beste van boekwinkeltjes: Cees Nooteboom, De zwanen van de Theems (1959)
Helge Bonset schrijft iedere maand over Nederlandstalige boeken die je zou moeten (her)lezen Wie weet dat Cees Nooteboom ooit op 26-jarige leeftijd een toneelstuk heeft geschreven? Ik, want ik zag het op 15-jarige leeftijd in Grand Theater Gooiland in Hilversum. Het werd gespeeld door de Nederlandse Comedie, onder regie van Han Bentz van den Berg, en met acteurs Joan … [Lees meer...] overHet beste van boekwinkeltjes: Cees Nooteboom, De zwanen van de Theems (1959)
Eén soepheiniade
Ik vond maar één bewerking van dit verstervingsverhaal, deze politiek geëngageerde hongerstaking, deze kreet om gehoord te worden, deze eerste beschrijving in de literatuur van de eetstoornis boulimie. In De Struwelpetertjes van Daan Hoeksema uit 1927, heet de hoofdpersoon ook Soep-Hein. Heintje zei, ik eet niet meerEn gooit stout z’n lepel neer,Maar zijn Pappie … [Lees meer...] overEén soepheiniade
Jan Klaassen, de Nederlandse Petroesjka (7)
XIII. In 1929 schreef Leonard Roggeveen de tekst van de krantenstrip De wonderlijke reis van Jan Klaassen, getekend door Felix Hess – de man van Eliza Hess-Binger, die in 1930 samen met Ljoeba Dworson IJscokar en Bagage van Samoeïl Marsjak zou vertalen voor de Haagse uitgeverij Servire (als IJsco en De reis door Rusland) in de … [Lees meer...] overJan Klaassen, de Nederlandse Petroesjka (7)
Die eigenaardige, hortende bezwerende vorm
Brieven die in de richting gaan van poëzie, pelgrimsliederen volgens Gerbrandy, en uiteindelijk in poëzie overgaan: blijkbaar heeft poëzie kwaliteiten die in gewoon proza niet direct te vinden zijn. In een interview met Jessurun d’Oliveira uit 1964, toen Op weg naar het einde net was verschenen, heeft Reve zich het meest duidelijk uitgelaten over wat hem tot het … [Lees meer...] overDie eigenaardige, hortende bezwerende vorm
Verdriet van Geldrop
40 jaar tandeloos (75) Toen A.F.Th. van der Heijden in 1983 aan De tandeloze tijd begon, was de Tweede Wereldoorlog misschien nog wel hét thema van de Nederlandstalige literatuur. Harry Mulisch had bijvoorbeeld een jaar eerder De aanslag gepubliceerd, en Hugo Claus publiceerde zijn Verdriet van België in hetzelfde jaar als De slag om de Blauwbrug. Strepen aan de hemel van … [Lees meer...] overVerdriet van Geldrop
