Amsterdamse levensverhalen, 1780-1940 De Moderne Tijd is het wetenschappelijke tijdschrift van de Werkgroep De Moderne Tijd en publiceert artikelen op het terrein van de geschiedenis en cultuur van de Lage Landen in de periode 1780–1940. Deze week verscheen een dubbelnummer (het derde/vierde nummer van de negende jaargang) met als thema Amsterdamse … [Lees meer...] overVerschenen: Themanummer De Moderne Tijd
autobiografie
Verschenen: IJdeltuiterij, opgeblazenheid en gewichtigdoenerij
Er zijn maar weinig Nederlandse historici die zich gewaagd hebben aan het genre autobiografie. Ze zijn opgeleid om te schrijven over mensen uit het verleden. Ze doen dat met wetenschappelijke distantie, voegen bewijslast toe in voetnoten en hebben geleerd om nooit het woord ‘ik’ in hun boeken te gebruiken. Dat alles vormt een rem op autobiografisch schrijven. Desondanks … [Lees meer...] overVerschenen: IJdeltuiterij, opgeblazenheid en gewichtigdoenerij
De zichtbare nederlaag
Een geweldige zin: ‘Op wandelvakanties pelt hij onderweg een ei en rolt dat over zijn bezwete voorhoofd, voor het zout.’ Ik trof hem aan in Mirjam van Hengels Ganzentijd. Dit boek over de dood van haar vader houdt zich op in een autobiogenre dat me niet ligt, maar blijkbaar weet Van Hengel me te overtuigen. De zin karakteriseert op een wijze waarin diverse reacties open … [Lees meer...] overDe zichtbare nederlaag
Verschenen: Het dagboek van Bram Porcelijn
Het schoolleven op het Vossius Gymnasium in Amsterdam, 1928-1929 Uitgegeven door Tom Porcelijn Bram Porcelijn begon op 26 januari 1928 een dagboek bij te houden. Hij was toen zeventien jaar en zat in de derde klas van het Vossius Gymnasium in Amsterdam. Het dagboek getuigt van scherp inzicht in zichzelf, zijn familie, zijn schoolgenoten en de leraren op de school, die … [Lees meer...] overVerschenen: Het dagboek van Bram Porcelijn
Een madeleine van Hollandse kaas
Een sleutelwoordgroep in veel autobiografische teksten die Nederlanders sinds 1750 schreven, is 'nog niet'. Dat is een van de vele inzichten waarop de Rotterdamse historicus Arianne Baggerman de lezer trakteert in haar boek De storm die wij vooruitgang noemen. Honderden dagboeken, en al dan niet officieel uitgegeven autobiografische geschriften van de afgelopen 250 jaar heeft … [Lees meer...] overEen madeleine van Hollandse kaas
Henriëtte de Beaufortprijs 2025 voor Bart Moeyaert
De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden heeft in haar bestuursvergadering van 14 maart 2025 de Henriëtte de Beaufortprijs voor (auto)biografieën 2025 toegekend aan Bart Moeyaert voor Een ander leven. De bekroonde autobiografie verscheen in 2024 bij de Arbeiderspers in de reeks Privé-Domein. De prijs wordt op zaterdag 11 oktober 2025 uitgereikt … [Lees meer...] overHenriëtte de Beaufortprijs 2025 voor Bart Moeyaert
Promotie: Anne-Fleur van der Meer over depressie en intertekstualiteit in hedendaagse autobiografische literatuur
Datum: 27 September 2018, 11.45 stipt Locatie: Aula, Vrije Universiteit te Amsterdam (Hoofdgebouw) Op donderdag 27 september 2018 om 11.45 precies zal Anne-Fleur van der Meer haar proefschrift Ladders naar het licht. Depressie en intertekstualiteit in hedendaagse autobiografische literatuur in het openbaar verdedigen in de aula van de Vrije Universiteit te … [Lees meer...] overPromotie: Anne-Fleur van der Meer over depressie en intertekstualiteit in hedendaagse autobiografische literatuur
Ilja Leonard Pfeijffer as a young man
De taal van Ilja Leonard Pfeijffer (3) Door Marc van Oostendorp Ja, mensen, ik heb een van de oudste tekstjes van de vooraanstaande Nederlandse dichter Ilja Leonard Pfeijffer in handschrift in mijn bezit. 19 was hij toen hij het bovenstaande schreef: hij had nog 20 jaar in Leiden voor de boeg, en daarna 20 jaar Genua, en daarna nog vele jaren op een andere plaats die … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer as a young man
Rondje voor mijn vijanden
Door Marc van Oostendorp Ik heb kennelijk vijanden en die gaan smullen van mijn stukje van vandaag. Veel plezier ermee, vijanden! Ik heb de afgelopen 15 jaar een beetje op en af voor de Universiteit Leiden gewerkt. Ik deed dat gratis omdat het Meertens Instituut mijn salaris doorbetaalde en voor veel mensen in Leiden was dit een reden om mij geregeld in te wrijven wat … [Lees meer...] overRondje voor mijn vijanden
Twintig jaar doctor
Door Marc van OostendorpIk kan me de 16 oktober 1995 nog tot in groot detail voor de geest halen. Het is de dag dat ik mij voor het eerst dr. mocht noemen nadat ik in Tilburg dit proefschrift had verdedigd. Voor de gelegenheid heb ik dat proefschrift weer eens doorgenomen. Hoe verouderd was het inmiddels?Aan de ene kant vind ik het nog steeds niet zo verouderd. Het … [Lees meer...] overTwintig jaar doctor
Met flauwekul de kost verdienen
Door Marc van Oostendorp "Wie zelf ook aan het verzamelen van taal wil beginnen," schrijft Wim Daniëls in zijn nieuwe boek De taal achterna, "moet één ding heel goed beseffen: je moet het vooral voor jezelf doen. Andere mensen vinden het niet zo’n probleem dat er taalgekken zijn, maar ze meekrijgen in die taalgekte is een heel ander verhaal, of, zoals mijn vader het ooit zei: … [Lees meer...] overMet flauwekul de kost verdienen
Geen moedertaal zonder vreemde taal
De taalkundige als jonge man (4) Door Marc van Oostendorp Wetenschap begint met vergelijken. Taalwetenschap begint wanneer je opmerkt dat wat je zelf gedachteloos doet, voor een ander helemaal niet vanzelf spreekt. Omdat die ander een andere taal spreekt bijvoorbeeld, of een ander dialect. Dat andere dialect, dat heb ik helaas gemist. Als typisch kind van de jaren … [Lees meer...] overGeen moedertaal zonder vreemde taal
Je weet niet wat je weet
De taalkundige als jongeman (3)Door Marc van OostendorpDe leraar Nederlands! De mythische leraar Nederlands! Wie is er niet door hem geïnspireerd, voor wie zijn de poorten van de taal en de letteren niet opengegaan nadat een inspirerende docent het simsalabim uitsprak?Ik heb in zes jaar tijd vijf verschillende leraren Nederlands gehad en nu ik met gemiddeld zo'n dertig … [Lees meer...] overJe weet niet wat je weet
Liggend op een dekentje werd ik taalkundige
De taalkundige als jonge man (1)Door Marc van OostendorpWaarom wordt iemand taalkundige? Hoe kom je op zo'n raar, of toch in ieder geval vrij zeldzaam idee? Hoe ben ikzelf daarop gekomen?Mij interesseert die vraag al heel lang. Ik vraag er regelmatig ook collega's naar. Je krijgt dan, vind ik, interessante verhalen. Maar je leest er slechts zelden iets over. Taalkundigen … [Lees meer...] overLiggend op een dekentje werd ik taalkundige
Het beter ik van Simon Carmiggelt
Door Marc van Oostendorp Omdat Simon Carmiggelt vandaag honderd jaar zou zijn geworden, gaf Van Oorschot onlangs een keuze van honderd verhalen uit zijn werk: Gedundrukt. Koop dat boek vandaag, dan kan het de hele week op de woonkamer liggen en elke dag kunt u er even in snuffelen en u verheugen op aanstaande zondag wanneer u het helemaal kunt lezen.Ik vermoed dat er … [Lees meer...] overHet beter ik van Simon Carmiggelt
