De belangrijkste functie van canonieke werken is, denk ik, dat ze apocriefe teksten mogelijk maken. Mij lukt het anders niet om naar literatuurlijstjes te kijken. De cruciaalste vijftig boeken van het decennium, de vijftien titels die het voor- of najaar kleuren, twintig romans voor bij het kerst- of paasvuur, de ideale bundels voor een actieve luiervakantie, de miskendste … [Lees meer...] overVan loopgraaf naar guerrilla
letterkunde
Anton de Kom in de canon
De beste manier om iemand in de literaire canon te krijgen is waarschijnlijk niet door hem of haar in de canon te zetten: een lijst met namen te publiceren die je 'de canon' noemt en daar dan jouw held in te plaatsen. Er ontstaat dan wel enige tijd rumoer over jouw lijst – het maakt niet uit wie je op de lijst zet, rumoer ontstaat er toch – maar daarna is iedereen alles weer … [Lees meer...] overAnton de Kom in de canon
De canon is geen kwestie van smaak
Vanochtend trok ik eerst bleek weg, schoot ik toen in de lach en werd ik daarna gelukkig. Ik trok bleek weg van de tekst van Freek Van de Velde op deze site over de ‘verontwaardiging’ rond de matige representatie van vrouwelijke auteurs in de canon, waarover later meer. Het stuk deed me dan wel weer in de lach schieten toen ik Van de Velde met droge ogen zag beweren dat Annie … [Lees meer...] overDe canon is geen kwestie van smaak
3 november 2022: Dag van de Literatuurkritiek
Locatie: de Brakke Grond, Nes 45, Amsterdam Tijd: 10.30 - 16.30 De Dag van de Literatuurkritiek is er weer! Na twee jaren met een (deels) virtueel programma, organiseren de deBuren en literair-kritisch platform deReactor op donderdag 3 november opnieuw een volledige nascholingsdag voor middelbareschooldocenten Nederlands. De auteurs en literatuurcritici die … [Lees meer...] over3 november 2022: Dag van de Literatuurkritiek
Verschenen: Cultuur en plein public. Emancipatie en cultuurparticipatie in de Lage Landen
Op 29 augustus nam Lizet Duyvendak afscheid als hoofddocent letterkunde aan de Faculteit Cultuurwetenschappen van de Open Universiteit. Ter gelegenheid van dit afscheid werd op zaterdag 8 oktober, na haar afscheidscollege, de bundel Cultuur en plein public. Emancipatie en cultuurparticipatie in de Lage Landen gepresenteerd. In deze bundel bieden 16 cultuurwetenschappers een … [Lees meer...] overVerschenen: Cultuur en plein public. Emancipatie en cultuurparticipatie in de Lage Landen
Vrouwen in de canon: vanwaar die verontwaardiging?
Als co-auteur van het rapport over de canon-enquête, waar nu zoveel om te doen is, en als onderzoeker die zich buigt over gender en literatuur, heb ik me verbaasd over de teneur in heel wat stukken van de enorme stortvloed van reacties op ons rapport met onder andere allerlei stukken op Neerlandistiek. Het valt me op dat nogal wat mensen verontwaardigd zijn over het geringe … [Lees meer...] overVrouwen in de canon: vanwaar die verontwaardiging?
Een verdieping lager in de werkelijkheid
Oktober met Manon Uphoff Er zou eens een theoloog of godsdienstwetenschapper moeten schrijven over het werk van Manon Uphoff. Er klinken altijd, zij het meestal zacht, religieuze ondertonen in haar werk, en haar fascinatie voor mythen en verhalen als manieren om zin te geven aan ons getourmenteerde bestaan kun je ook interpreteren als een zoektocht. De studie van die … [Lees meer...] overEen verdieping lager in de werkelijkheid
Wie joeg mij hol de wereld in?
Van literatuurlessen op de middelbare school herinner ik me dat elk boek gegarandeerd een ‘motief’ of zelfs een ‘leidmotief’ had. Dat klonk als een misdaad, een stelling die bevestigd werd door de bijbehorende opdracht dat we dat (leid)motief moesten opsporen. Toen ik zelf begon te publiceren leek het me dus wel handig in elk geval die vraag te kunnen beantwoorden. Dus … [Lees meer...] overWie joeg mij hol de wereld in?
De student stelt zelf de leeslijst samen
Onlangs, tijdens een boekpresentatie bij uitgeverij Prometheus in Amsterdam, sprak ik met een aantal schrijvers over – hoe kan het ook anders – lezen en schrijven. Schrijvers zijn lezers. Wij hink-stap-sprongen van het ene boek naar het andere in een sfeer van leeftijdloze geestdrift en herkenning. Ja, zei ik met enige ironie, het lezen heeft ons veel gebracht. Schrijven … [Lees meer...] overDe student stelt zelf de leeslijst samen
Maurice Gilliams
Podcast over het raadselachtige leven van een schrijver uit Antwerpen Maurice Gilliams zag het leven vanuit een adelstand die hij nauwelijks nog met een stamboom kon achterhalen en die hij zich al helemaal niet kon permitteren. Toch verdient hij een plaats in onze herinnering als iemand die kon slaan met een bijtend vers en ontroeren met zijn sensuele beschrijving van de … [Lees meer...] overMaurice Gilliams
Verschenen: Kerst, Pasen en Pinksteren in zondagsschoolboekjes en andere negentiende-eeuwse lectuur voor de jeugd
Ooit waren zondagsschoolboekjes als lectuur om de jeugd te winnen voor het christelijk geloof een begrip. Kinderen kregen ze cadeau op het kerstfeest of ter gelegenheid van andere feestelijke gebeurtenissen. In dit boek wordt het vrijwel vergeten en verguisde genre van de protestantse jeugdliteratuur van het stof ontdaan en op zijn merites beoordeeld. Door de analyse van uit de … [Lees meer...] overVerschenen: Kerst, Pasen en Pinksteren in zondagsschoolboekjes en andere negentiende-eeuwse lectuur voor de jeugd
Cyrille Offermans wint KANTL-prijs voor Essay
Persbericht KANTL Als onderdeel van haar werking reikt de Koninklijke Academie voor Taal en Letteren (KANTL) elk jaar een literaire prijs uit. De prijzen worden in een vierjaarlijkse cyclus afwisselend toegekend voor proza, essay, poëzie en kinder- en jeugdliteratuur. De prijzen worden gefinancierd door de samengevoegde fondsen uit vroegere … [Lees meer...] overCyrille Offermans wint KANTL-prijs voor Essay
16 oktober 2022: Geen Shakespeare maar Oedipus in Maassluis
Op zondagmiddag 16 oktober 2022 speelt Theater Kwast in het stijlvolle Gemeenlandshuis te Maassluis de 18e-eeuwse tragedie Oedipus aan het hof van Admetus van Margareta van der Werken (1734-1796); dé toneelschrijfster die als eerste Shakespeare vertaalde en naar de Nederlandse podia bracht. De oude Oedipus koning van Thebe is blind uit zijn stad verbannen, als straf voor … [Lees meer...] over16 oktober 2022: Geen Shakespeare maar Oedipus in Maassluis
Lezen zonder genderbril
Over vrouwen in de nieuwe literaire canon, of het gebrek daaraan Voor het eerst in twintig jaar is in het Nederlandse taalgebied een enquête gehouden over onze literaire canon. Toen in 2002 een rondvraag bij academici werd gedaan, leidde dat tot een lijst van voornamelijk dode, witte, mannelijke schrijvers. Zal het nu anders zijn? Op 1 oktober, tijdens De Week van het … [Lees meer...] overLezen zonder genderbril
5 oktober – 9 november 2022: De lezer door de eeuwen heen: wie las wat, en waarom?
In een nieuwe collegereeks over de Nederlandse literatuur leggen we het perspectief niet op de auteur en zijn of haar werk, maar stellen we de lezer centraal, en soms ook de luisteraar, vanaf de Middeleeuwen tot de dag van vandaag. Zonder lezer bestaat de literatuur niet. Wie lazen er nu eigenlijk literaire teksten in de middeleeuwen? Lazen ze wel of was het toen alleen maar … [Lees meer...] over5 oktober – 9 november 2022: De lezer door de eeuwen heen: wie las wat, en waarom?
De ontsnappingskunstenaar: Marijke Schermer
Wellicht zijn er twee soorten literatuur: teksten die een werkelijkheid beschrijven en teksten die een werkelijkheid tevoorschijn denken. De romans van Marijke Schermer behoren tot die tweede soort. In 2021 schreef zij: Veel gevoelens zou ik helemaal niet hebben als ik ze niet zou beschrijven, of ik zou ze in mezelf niet herkennen als ik ze niet al eens door iemand anders … [Lees meer...] overDe ontsnappingskunstenaar: Marijke Schermer
Etty Hillesum en de buitenwereld
Etty Hillesum was een schrijfster van de binnenkant. Weinig schrijvers hebben zo indrukwekkend letterlijk van binnenuit beschreven hoe het was om in een concentratiekamp te zitten. Om haar heen gebeurde vreselijke dingen, maar zij wist de kracht op te brengen om zich regelmatig terug te brengen en te schrijven. Ze schreef ook nog van binnenuit – niet als de journalist Philip … [Lees meer...] overEtty Hillesum en de buitenwereld
5 november 2022: Pacificatielezing door Stefan Hertmans
5 november 2022 om 15.00 uurin de Grote Kerk van Breda 'Niet onze wang, maar onze blik' Wat kunnen we leren van de diverse denkers en schrijvers die in de loop der eeuwen over het stichten van vrede hebben nagedacht? Jan Amos Comenius kwam de vredesgezanten in Breda toespreken in de hoop de Engels-Nederlandse oorlog te beëindigen door een vertoog over redelijkheid; … [Lees meer...] over5 november 2022: Pacificatielezing door Stefan Hertmans
13 oktober 2022: Nescio, leven en werk van J.H.F. Grönloh
Zaal open: 19.30Start programma: 20.00Prijzen:12,50 euro Zaal7,50 euro Livestream De Stichting Breukvlakken, i.s.m. de Stichting Psychoanalyse en Cultuur, organiseert op 13 oktober 2022 de eerste avond in het nieuwe seizoen van de succesvolle reeks DE BIOGRAFIE IN PSYCHOANALYSE. In Literair Theater Perdu in Amsterdam zal vanaf 20 uur Lieneke Frerichs spreken over haar … [Lees meer...] over13 oktober 2022: Nescio, leven en werk van J.H.F. Grönloh
Prijs voor boek dat twee eeuwen lag te wachten op vertaling
De Filter Vertaalprijs 2022 is toegekend aan Anne Sytske Keijser, Mark Leenhouts en Silvia Marijnissen voor hun vertaling De droom van de rode kamer van Cao Xueqin. De jury vatte de prijs op als een eerbetoon aan de creativiteit en het talent van vertalers die nieuwe denk-, belevings- en cultuurwerelden voor de lezer ontsluiten. Het moest ook om een bijzondere vertaling … [Lees meer...] overPrijs voor boek dat twee eeuwen lag te wachten op vertaling
Stel dat ik hier zou spreken
Om je onberispelijk te gedragen bestaat er etiquette. Een beetje lichaam kan daar desgewenst een eind mee komen, helemaal als het bijvoorbeeld een ingebouwd smakapparaat kan temmen. Maar oog in oog met kunst moet je redelijkerwijs de improvisatietour op. Hoe immers te reageren op een fenomeen dat opzettelijk altijd wel iets afwijkt van wat je gewoon bent? En dat dus ook een … [Lees meer...] overStel dat ik hier zou spreken
Unaniem
Als de jury van een grote (altijd: ‘prestigieuze’ zeggen) cultuurprijs besluit tot de weinig opzienbarende bekroning van alweer Arnon Grunberg, zou je toch op zijn minst verwachten dat men iets tracht te maken van het juryrapport c.q. persbericht. Kennelijk was daar de tijd niet voor. Het juryrapport lijkt net zo haastig geschreven als de helft van Grunbergs boeken. Maar, … [Lees meer...] overUnaniem
Nieuw nummer Nederlandse Letterkunde verschenen
Artikelen Geslachtelijke geschiedschrijving? Een distant reading van de evaluatie van mannelijke en vrouwelijke auteurs in Nederlandse literatuurgeschiedenissen Lieke van Deinsen & Freek Van de Velde Achter de schermen van het recht. Advocaat Arie Mout als bemiddelaar tussen literatuur en recht Ralf Grüttemeier, Lotte van den Bosch & Lennart Bartsch ‘Er … [Lees meer...] overNieuw nummer Nederlandse Letterkunde verschenen
‘Wij zijn veelstemmig onszelf’
Elf schrijvers hebben zich verenigd in een collectief onder de naam FixDit. Zo'n naam roept vragen op: wat is dit dat gefikst moet worden? En wie moet het fiksen? Er worden zeer uiteenlopende antwoorden op die vragen gegeven in het boekje Optimistische woede dat het collectief deze week uitbracht. Dat was waarschijnlijk ook de opzet van dit boekje: de schrijvers manifesteren … [Lees meer...] over‘Wij zijn veelstemmig onszelf’
Podcast: Leve(n) Lezen met Maaike Ouboter
Het nieuwe mediaseizoen is begonnen en dat laten we ons geen twee keer zeggen. We starten ons eigen seizoen met singersongwriter Maaike Ouboter, bekend van het nummer Dat ik je mis, en praten met haar over haar favoriete boek Het einde van de eenzaamheid (2016) geschreven door Benedict Wells. Een boek met veel grote thema’s. De dood vormt daar een belangrijke van, maar de … [Lees meer...] overPodcast: Leve(n) Lezen met Maaike Ouboter
