Charlotte Mutsaers kan na het verschijnen van een boek van haar hand maar beter elk interview afwijzen. Zodra zij in een gesprek fictie met haar persoonlijk doen of denken vermengt, wordt zowel haar boek als zij zelf daarop afgerekend. Mutsaers zou er beter aan doen te zwijgen en het boek voor zich te laten spreken. Of het nu Harnas van Hansaplast (2017), of het onlangs … [Lees meer...] overDe valkuil van Charlotte Mutsaers
letterkunde
De Zuid-Afrikaanse taal en geschiedenis
Misschien ken je woorden zoals ‘hijsbakkie’ en ‘muurprop’ wel, en het mag geen verrassing zijn dat de Zuid-Afrikaanse taal innig is verweven met de koloniale geschiedenis van het gebied. Maar wat betekent dit voor het gebruik van de taal, de literatuur en de identiteit van de Afrikaners? En bestaat er een toekomst voor deze taal in het moderne Zuid-Afrika na de apartheid? Dit … [Lees meer...] overDe Zuid-Afrikaanse taal en geschiedenis
Dwaalgast
Over een rare recensie op de nieuwe Mutsaers Elk boek van Charlotte Mutsaers is een spektakel en doet wat alleen de meest interessante literatuur doet: de grenzen opzoeken en daar dan bij voorkeur ook nog overheen gaan. Mutsaers legt in deze op het oog grenzeloze tijd steeds weer bloot dat er wel degelijk nog grenzen bestaan. Ik ben dan ook zeer benieuwd naar Moet … [Lees meer...] overDwaalgast
Zonder terugkeergarantie?
Over We gaan zo van Koos van Zomeren Vorig jaar verscheen We gaan zo, het derde boekdeel van Koos van Zomeren in de reeks ‘Privé-domein’. Als nummer 335. Dat hij voor de derde keer opgenomen werd in die serie vervulde hem met trots. Op zijn werkkamer bevond zich naar eigen zeggen ‘een boekenkast voor eigen werk (70 delen) en Privé-domein (130 delen)’. Imposante … [Lees meer...] overZonder terugkeergarantie?
Groslijst: Lieven Stoefs, De zomer toen
De titel van een boek is de vlag die de lading dekt. Tenminste, dat zou hij moeten zijn. Titels kunnen beschrijvend zijn, samenvattend of symbolisch. Een uitspraak, een naam van een personage, of een concrete gebeurtenis in het verhaal. De titel kan meerdere keren terugkomen in een boek, of slechts een keer en dan vooral verwarring oproepen. Aan de hand van de titel zou ik iets … [Lees meer...] overGroslijst: Lieven Stoefs, De zomer toen
Vader slaakt weer zo’n diepe zucht.
De openingszin van deze week komt uit Kopzorg (2024) van Edgar Cairo. Dit boek verscheen in drie verschillende versies, omdat Cairo het bleef herschrijven. Elke nieuwe versie werd uitgebreider en steeds meer gericht op een Nederlandstalig publiek. Kopzorg toont hoe het slavernijverleden nog steeds doorwerkt in de Surinaamse samenleving. Een Surinaamse man vertelt over de … [Lees meer...] overVader slaakt weer zo’n diepe zucht.
Een dakloos museum
Oosterbeek, de Concertzaal, Museum Veluwezoom, Jan Kneppelhout en de gemeente Renkum Welk dorp met zo’n elfduizend inwoners kan er zich op beroepen zelf een concertzaal te hebben? Die bovendien bijzonder mooi ligt tussen de Rijn en een beboste heuvelrug, met in de diepte zicht op het historische kerkje, en in de hoogte zicht op het landgoed de Hemelsche Berg? Die … [Lees meer...] overEen dakloos museum
Hans Goedkoop over de verwerking van Nederlands koloniale verleden in Indonesië
In Nederland is er nog veel dat aan Indië en Indonesië herinnert en andersom zijn er nog veel sporen van de Nederlandse overheersing in Indonesië te vinden. Hoe gaan beide landen om met dit koloniale verleden? En staan er nog rekeningen open? In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, docent-onderzoeker, van de Universiteit … [Lees meer...] overHans Goedkoop over de verwerking van Nederlands koloniale verleden in Indonesië
Nieuw in de DBNL, januari 2026
2026 zetten we goed in met twee nieuwe oude drukken op DBNL. Zo verschijnt Stichtelyke gedichten (1763) van Jacoba Petronella Winckelman. Deze postume dichtbundel handelt over haar geestelijke ervaringen. De protestantse Winckelman leidde een zeer vrome levensstijl. Ze reflecteerde veel op haar eigen vroomheid en zuiverheid: was die wel voldoende? Aan het begin … [Lees meer...] overNieuw in de DBNL, januari 2026
Ontdek de ‘emotiebarometer’ op gezelle.be
AI herkent emoties in historische brieven Het Guido Gezellearchief van de Openbare Bibliotheek Brugge werkt samen met het Gezellegenootschap, de KANTL en de UAntwerpen sinds 2017 aan een digitale uitgave van Gezelles brieven. Meer dan 2600 brieven zijn al getranscribeerd en van notities voorzien. Ze zijn te raadplegen via GezelleBrOn en bevatten een schat aan informatie … [Lees meer...] overOntdek de ‘emotiebarometer’ op gezelle.be
En wie schrijdt er binnen als een gewone winkelier? . . . Lodewijk van Deyssel
Ik moest vanmorgen denken aan de beroemde schrijver Lodewijk van Deyssel. Al in de jaren dertig was de meest gevreesde van de Tachtigers een levend monument geworden. Een ongenaakbaar iemand die je niet zomaar kon aanspreken. Zelfs zijn stadgenoot Speenhoff die aan het Frans Halsplein in Haarlem woonde in een te duur huis met veertien kamers. Hij durfde Van Deyssel niet aan te … [Lees meer...] overEn wie schrijdt er binnen als een gewone winkelier? . . . Lodewijk van Deyssel
Zeegazelle
De bundel Verblijf (2025) van Yasmin Namavar eindigt met een indrukwekkend gedicht dat met alles wat er momenteel in Iran gebeurt de moeite waard is om te lezen of herlezen. Het gaat over een gebeurtenis van iets meer dan een jaar geleden die alweer uit de aandacht is weggedrukt. Zeegazelle voor ahoo daryāyi omdat hij mijn woning bezet, zijn gedrongen lijftegen mijn … [Lees meer...] overZeegazelle
Groslijst: Sigrid Bousset, Wat ik haar niet vertelde
Een daad van liefdevolle ontluistering Ivo Michiels (1923–2012) geldt als een van de grote vernieuwers van de Vlaamse literatuur. Hij was een onvermoeibare stimulator van het nieuwe in literatuur, film en beeldende kunst, een begeesterend filmdocent, redacteur van invloedrijke tijdschriften en een belangrijke ambassadeur van Vlaamse schrijvers in het Nederlandse literaire … [Lees meer...] overGroslijst: Sigrid Bousset, Wat ik haar niet vertelde
Ilja Leonard Pfeijffer en Olga van Marion over Tesselschade Roemers
In deze aflevering van Historische Klassiekers beklimmen we de smalle trappen van het Muiderslot. Boven, op de galmende, krakende zolder, wacht Tesselschade Roemers: dichter, denker, musicus. Buiten strijken kauwen neer in de boomgaard, binnen klinken woorden die vier eeuwen trotseerden. Hier ontvouwt zich een bestaan vol hartstocht, verlies en scherpzinnig taalspel. Zinderend … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer en Olga van Marion over Tesselschade Roemers
Plein Publiek: Han van Wieringen
Han van Wieringen schrijft proza, poëzie, toneel, essays én beschouwingen over toneel. Zijn nieuwe roman Niet zonder mijn broer is een intiem verhaal over familieverhoudingen, identiteit, het raadselachtige en de liefde. Programmamaker Ianthe Mosselman interviewt Han van Wieringen over zijn nieuwe boek, schrijven en het kijken naar kunst. Han van Wieringens prozadebuut De … [Lees meer...] overPlein Publiek: Han van Wieringen
Ivo Michiels
Tot rood voor ogen stond. Pluk een zin, woorden uit een boek. Zinnen en woorden en maak een boeket. Herhaal en herhaal en luister naar de kleuren van de woorden. Steel, woorden capillaire woorden tegen de zwaartekracht in, naar het licht. Bevelen! Ik ben bang voor bevelen, de aantrekkingskracht van bevelen. Met het rood voor ogen ga ik naar het licht. De stof, door het woord … [Lees meer...] overIvo Michiels
Have all fowls nests begun
De Nederlandse poëzie is rond 1100 begonnen met een liedje in het Engels. Het is al lang bekend dat Hebben olla uogala werd neergeschreven in een klooster in Kent, en wel vermoedelijk door een Vlaamse monnik, maar de laatste jaren begint het idee steeds meer post te vatten dat de tekst die indertijd diende om een nieuw gesneden pen uit te proberen, waarschijnlijk een spel was … [Lees meer...] overHave all fowls nests begun
Te verschijnen: De nieuwe golf
Nederlandstalige hiphop is populairder dan ooit. Met het album New Wave bereikte het genre in 2015 definitief het grote publiek, en in 2018 waren acht van de tien meest gestreamde tracks Nederlandstalige hiphopnummers. Hiphop gaat in de kern over identiteit: over wie je bent, waar je vandaan komt, wat je daarvan meeneemt en met wie je je graag omringt. In hun tracks en … [Lees meer...] overTe verschijnen: De nieuwe golf
In gesprek met dichter Vince Noens
Vince Noens (2004) is dichter en student Taal- en Letterkunde aan de Universiteit Antwerpen. Hij schrijft poëzie met een scherp oog voor traditie én vernieuwing, en werd in 2023 benoemd tot eerste jeugddorpsdichter van Sint-Gillis-Waas. Sinds 2025–2026 is hij campusdichter van UAntwerpen. Zijn werk verscheen onder meer in Elders Literair, Het Gezeefde Gedicht, Poëziekrant en … [Lees meer...] overIn gesprek met dichter Vince Noens
16 januari 2026: Documentaire Astrid Roemer
Naar aanleiding van het overlijden vorige week van schrijfster Astrid Roemer (1947-2026) herhaalt Het Uur van de Wolf (NTR) morgen, vrijdag 16 januari om 14.00 uur op NPO 2, de documentaire Astrid H. Roemer: de wereld heeft gezicht verloren (2016), gemaakt door Cindy Kerseborn. Daarna is de documentaire een week lang te zien op NPO Start. Regisseur Cindy Kerseborn … [Lees meer...] over16 januari 2026: Documentaire Astrid Roemer
Lesbrief Anna Roemers
Hoewel ik wel van haar bestaan wist, had ik nog nooit een gedicht van Anna Roemers gelezen voordat ik met deze opdracht begon. Dit project werd daardoor mijn eerste echte kennismaking met haar werk, en wat voor een! Anna Roemers blijkt een ironische, grappige en kritische dichter die ons hele vooroordeel over onderdrukte vroegmoderne vrouwen die niets konden of mochten … [Lees meer...] overLesbrief Anna Roemers
Colla Bemelmans, schrijver/dichter
Onderstaand artikel verscheen in december 2025 in ‘Literatuurportret’, een online reeks op de site van het Koninklijk Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap (LGOG). ’t Hoes is laegde gaard is laegen ouch ’t hartis zjwart (‘t Huis is leeg / de tuin is leeg / en ook het hart / is zwart) Schrijven was zijn leven, poëzie zijn grote liefde en dichten een … [Lees meer...] overColla Bemelmans, schrijver/dichter
11 februari 2026: Het vergeten taalwonder Giacomo Prampolini
Op woensdagavond 11 februari vindt in het Leidse Academiegebouw de LUCAS publiekslezing van 2026 plaats, waarbij een onderzoeker uit het Leiden University Centre for the Arts in Society (LUCAS) voor een breder publiek over diens vakgebied spreekt. Dit jaar is de eer aan universitair docent Italiaanse letterkunde Carmen van den Bergh, met een lezing getiteld ‘Het vergeten … [Lees meer...] over11 februari 2026: Het vergeten taalwonder Giacomo Prampolini
Lezen = gelezen worden
Verschillende vrienden (zelf ook schrijvers) spraken me aan op de lijst met de boeken die ik vorig jaar heb gelezen. Ze meenden dat ik onmogelijk meer dan honderd boeken tot me genomen kon hebben. ‘Er zaten ook dunnetjes bij,’ bracht ik er zwakjes tegenin. ‘Waar haal je de tijd vandaan?’ vroegen ze. ‘Toon mij de screen time die u op uw smartphone doorbrengt en … [Lees meer...] overLezen = gelezen worden
Kunstmatige intelligentie: papegaai of echo?
De komst van zogeheten grotetaalmodellen en chatbots is sinds de introductie van ChatGPT ruim drie jaar geleden natuurlijk een belangrijk onderzoeksonderwerp voor de taal- en literatuurwetenschap. Ineens bestaat er een ding anders dan een levende mens die teksten weet voort te brengen. Wat betekent dat voor ons begrip van taal? En van verhalen? Allerlei discussies over die … [Lees meer...] overKunstmatige intelligentie: papegaai of echo?
