Marita Mathijsen benadrukt terecht de grote betekenis van Gé van Bork voor het ALL – het Algemeen Letterkundig Lexicon. Hij behoorde tot de founding fathers ervan. Hij was een van de vier auteurs van het Letterkundig lexicon voor de neerlandistiek (samen met Piet Verkruijsse, George Vis en Henk Struik, en in een vroegere fase Willem Kuiper), dat sinds 2002 op de DBNL staat, … [Lees meer...] overGé van Bork en het ALL
letterkunde
Mariken van Nieumeghen (ca. 1500-1515)
Vijftig canonteksten in de klas (10) Waarover gaat Mariken van Nieumeghen? Over Mariaverering, zonde, boete, duivels en mirakels. Allemaal thema’s die onze leerlingen van vandaag niet direct zullen aanspreken. Om dit werk te kunnen actualiseren op een aantrekkelijke manier, zul je als leraar gekke toeren moeten uithalen. Tenzij je er natuurlijk in slaagt hun … [Lees meer...] overMariken van Nieumeghen (ca. 1500-1515)
Schrijver Annet Schaap over laat durven pieken
Pieter van der Wielen in gesprek met Annet Schaap. (podcast) … [Lees meer...] overSchrijver Annet Schaap over laat durven pieken
Gé van Borks betekenis voor de neerlandistiek
Het zijn niet alleen de spraakmakenden die van betekenis zijn voor de neerlandistiek. Van minstens zo groot belang zijn de dienstvaardigen, de bescheidenen, die met hun inzet op allerlei manieren voor het voortbestaan van het vak zorgen. Dat kan zijn door tekstedities te verzorgen van oudere literatuur, door taalkundige woordenboeken samen te stellen, ervoor te zorgen dat een … [Lees meer...] overGé van Borks betekenis voor de neerlandistiek
Dat steeds andere handen dezelfde dingen aanraken
Wie de besprekingen van Eilandgasten van 26 jaar geleden leest, ziet af en toe teleurstelling. Ja, Vonne van der Meer had zich in de decennia ervoor leren kennen als een een meesterlijk schrijver, en de verhalen in Eilandgasten waren stuk voor stuk uitstekend geschreven. Maar ze eindigen allemaal goed, ze omarmen het leven. Het meisje dat naar Vlieland gaat met de gedachte dat … [Lees meer...] overDat steeds andere handen dezelfde dingen aanraken
Büch’s Boeken: Peter van Zonneveld (1985)
Boudewijn Büch en neerlandicus Peter van Zonneveld spreken in Leiden over de negentiende-eeuwse literatuur. Uitgezonden op 9 februari 1985. … [Lees meer...] overBüch’s Boeken: Peter van Zonneveld (1985)
De ‘fokking’ ReinAard van Tom Lanoye in de klas?
Wat gebeurt er als je de grootste verbale geweldenaar van de hedendaagse Nederlandse literatuur loslaat op de meest iconische canontekst uit de middeleeuwen? Dan krijg je gegarandeerd verbaal vuurwerk, bombarie en bombast en een heuse tsunami van vulgaire woorden en rauwe metaforen, allemaal onder het motto: ‘En klinkt het niet? Dat botst het maar.’ (p. 9) We hebben het niet … [Lees meer...] overDe ‘fokking’ ReinAard van Tom Lanoye in de klas?
Pas verschenen: De detective ontmaskerd
Over de mogelijkheden en beperkingen van het speurdersverhaal Van Rompaey slaagt erin met een minimum aan theoretische onderbouw een geloofwaardig beeld te schetsen van een uitermate populair genre, het speurdersverhaal. […] ‘De detective ontmaskerd’ is een nuttige verzameling topische beschouwingen over de fluïditeit van verhaalonderdelen, met name de spanning en de … [Lees meer...] overPas verschenen: De detective ontmaskerd
Verlangen naar liefde en God, in 1783 en 2024
Nader tot de romans van Lucky Fonz III en Mr. Rhijnvis Feith Eeuwen scheiden Van de goden vervuld (2024) van Lucky Fonz III en Julia (1783) van Mr. Rhijnvis Feith, maar wat de tijd scheidt, kan de lezer bij elkaar brengen. Daar is bij beide romans ook alle aanleiding toe. De tijd heeft de afstand tussen beide romans onlangs aanzienlijk verkleind. De roman van Feith is … [Lees meer...] overVerlangen naar liefde en God, in 1783 en 2024
Tussenbalans Sluiteronderzoek: meer studie gewenst
Conclusie onderzoekers informatiepunt Willem Sluiter Het werk van dichter Willem Sluiter (1627-1673) is nog lang populairder geweest dan tot begin deze eeuw werd gedacht. Deze conclusie is eenvoudig te trekken op basis van een stroom aan digitaal onderzoek en publicaties in de afgelopen tien jaar (zie ook artikel Wat Willem Sluiter lang aantrekkelijk hield en houdt). Zijn … [Lees meer...] overTussenbalans Sluiteronderzoek: meer studie gewenst
Verschenen: nieuwe delen reeks Studiecentrum voor Experimentele Literatuur
In de stilaan indrukwekkende reeks van het Studiecentrum voor Experimentele Literatuur (SEL), onder hoofdredactie van Lars Bernaerts, Hans Vandevoorde en Bart Vervaeck, verschenen zopas twee nieuwe boeken: SEL-reeks 18: Vernieuwing in verstrengeling Dynamische netwerken van tijdschriften Jan Lampaert en Maxime Van Steen (red.) Tijdschriften zijn cruciaal voor … [Lees meer...] overVerschenen: nieuwe delen reeks Studiecentrum voor Experimentele Literatuur
Geheime prenten bij een verboden tekst
Toen de Maastrichtse journalist en dichter Theodoor Weustenraad, 43 jaar jong, overleed aan cholera, was zijn epische gedicht in Maastrichts dialect Percessie van Scherpenheuvel nog niet af. Hoewel in afschrift wijdverbreid en bewonderd, verscheen de Percessie pas in druk in 1931. Waarom duurde het 82 jaar voordat het gedicht het licht mocht zien? En waarom moesten de … [Lees meer...] overGeheime prenten bij een verboden tekst
En weg was het boek, terug in de vergetelheid
Over Een honger van Jamal Ouariachi Jamal Ouariachi gaat zich in deze, nu tien jaar oude, roman op kundige wijze (aanvankelijk weet hij de aandacht wel vast te houden) te buiten aan ontelbare literaire kunstoefeningen van een of andere schrijfcursus voor middelbare scholieren: meervoudige vertelstructuur, verknipte verhaallijnen, ontwrichting van de chronologie, … [Lees meer...] overEn weg was het boek, terug in de vergetelheid
Nieuw Antwerps Liedboek te zien in Utrecht
De installatie Nieuw Antwerps Liedboek, die veel weg heeft van een klassieke, openbare telefooncel, herbergt een dertigtal hedendaagse herwerkingen van liederen uit het bekende Schoon Liedekensboeck ofwel Antwerps Liedboek, dat in 1544 in Antwerpen door Jan Roulans gedrukt werd. Deze verrassende en boeiende herwerkingen zijn te lezen en te beluisteren in de hal van de … [Lees meer...] overNieuw Antwerps Liedboek te zien in Utrecht
Frida Vogels
De enige die van mij hield was de poes. Ziek en met haar laatste krachten verliet ze het huis en kwam toch terug. Ik heb haar zien sterven. Wat een mens mist, is een poezenluikje. Daarom gaat het vaak mis tussen mensen en is de muziek de enige een troost. Schrijven is muziek maken, muziek spelen is schrijven. De poes, daar werd ik vrolijk van. … [Lees meer...] overFrida Vogels
18 mei 2025: Lezing over Albert Kuyle
Op zondagmiddag 18 mei aanstaande organiseert Salon Saffier in Utrecht een lezing over de schrijver Albert Kuyle. De lezing wordt gehouden door Mathijs Sanders, hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde in Groningen, met medewerking van de actrice Marjan Volbeda. In de jaren twintig van de twintigste eeuw gold Albert Kuyle (pseudoniem van Louis Maria Albert Kuitenbrouwer, … [Lees meer...] over18 mei 2025: Lezing over Albert Kuyle
Jos Joosten als probeerder
In de vorige eeuw was het heel gebruikelijk dat literatuurcritici en hoogleraren in de letterkunde van tijd tot tijd een bundel uitbrachten van hun verspreid verschenen artikelen. Garmt Stuiveling en Albert Westerlinck, Kees Fens en Paul de Wispelaere, Hugo Brems en Wiel Kusters: allemaal hebben ze een rijtje van dat soort boeken op hun naam. En wie zelf weinig of niet aan … [Lees meer...] overJos Joosten als probeerder
Zo op een kier was het goed
'Een keuze uit eigen werk', staat op het omslag van Vonne van der Meers bundel De verhalen uit 1997. In boekvorm waren er op dat moment twee verhalenbundels van de schrijver verschenen: het debuut Het limonadegevoel & andere verhalen in 1985 en Nachtgoed uit 1993. Die bundels zijn allebei bijna integraal opgenomen in De verhalen. Uit Limonadegevoel is het verhaal 'Rook' … [Lees meer...] overZo op een kier was het goed
Call: Ritme en rijm in Nederlandstalige gedichten en liederen
Call voor een themanummer voor TNTL In de neerlandistiek is er toenemende aandacht voor teksten op muziek. Die onderzoeksfocus vraagt op minstens drie manieren om het leggen van verbindingen tussen disciplines: tussen taal- en letterkunde, tussen moderne en historische letterkunde, en tussen neerlandistiek en muziekwetenschap. In dit kader is TNTL op zoek naar … [Lees meer...] overCall: Ritme en rijm in Nederlandstalige gedichten en liederen
Digitaal leermiddel over De stille kracht van Louis Couperus (1900)
Naar aanleiding van de publicatie van de literaire canon in 2015 kon je op de website van de KANTL lezen: ‘Als het één van de kenmerken mag heten van een ‘klassieker’ dat het werk telkens opnieuw opeenvolgende generaties aanspreekt, dan geldt dit bij uitstek voor De stille kracht (1900) van Louis Couperus.’ De roman De stille kracht behoort tot de zogenaamde … [Lees meer...] overDigitaal leermiddel over De stille kracht van Louis Couperus (1900)
16 mei 2025: ‘Mooi is nooit ongeveer’. Hommage Mark Insingel
Mark Insingel (1935-2024) is de auteur van poëzie, romans, verhalen en hoorteksten die de taal als begin- en eindpunt hebben. De woordkarigheid, herhalingen met variatie, cirkelvormen en cirkelredeneringen maken zijn werk tegelijk experimenteel én toegankelijk. Hoe sprankelend, geestig en treffend zijn hele werk ook verwoord is, Insingels teksten maken tevens duidelijk dat … [Lees meer...] over16 mei 2025: ‘Mooi is nooit ongeveer’. Hommage Mark Insingel
Een empathische poëzietolk
Tekstportret: Michiel van Kempen In de serie Tekstportretten laat Jan Renkema iemand poseren in zijn tekstatelier, ter gelegenheid van een bijzondere aanleiding. Onlangs nam hoogleraar Nederlands-Caraïbische Letteren, Michiel van Kempen, afscheid van de Universiteit van Amsterdam. Inderdaad, de Kempen Ik was een paar jaar oud, en ging mee naar de familie … [Lees meer...] overEen empathische poëzietolk
Wat zou Thomas hiervan vinden?
Over een lezing over Het archief Microsoft Teams haperde een beetje, maar toen ik eenmaal ‘binnen’ was, zag ik het spreekgestoelte en daarachter een groot scherm waarop reclame voor een literair festival gemaakt werd. In de chat zeiden mensen dat het geluid het niet deed. Zo gaat het eens in de twee weken op woensdagavond. Sinds een paar jaar volg ik namelijk elk … [Lees meer...] overWat zou Thomas hiervan vinden?
Te verschijnen ‘Breken is bouwen’ van Graa Boomsma
De complete geschiedenis van de Vijftigers Breken is bouwen. 75 jaar Vijftigers vertelt voor het eerst het volledige verhaal van de literaire beweging rond Lucebert, Kouwenaar, Schierbeek, Claus en vele anderen. Hoe beroerde de Tweede Wereldoorlog hun hoofd en hart? Waar en hoe in hun werk werden ze aangeraakt door expressionisme, dada, surrealisme of andersoortige … [Lees meer...] overTe verschijnen ‘Breken is bouwen’ van Graa Boomsma
Permanente internering in het staatsasiel
Als brompot lijkt het me heilzaam te worden geconfronteerd met werkelijkheden die onomkeerbaar zouden zijn. Zoals met poëzie van de broodnuchtere milieuvernietiging genaamd Generatieve AI. In een vakartikel stonden twee gedichten, waarbij je mocht raden welke was gemaakt door iemand van vlees en bloed (‘echt’) en welke het resultaat was van algoritmes (‘nep’). De … [Lees meer...] overPermanente internering in het staatsasiel
