Gisteren, op zaterdag 17 mei 2025, ben ik begonnen aan een nieuwe ervaring. Deze werd mede mogelijk gemaakt door de noodgedwongen aanschaf van een nieuwe Fairphone-telefoon (zeg maar gerust: handheld computer; de refubishedness van mijn oude Apple SE was echt niet meer op te krikken) en bijpassende draadloze ‘oortjes’ plus een aanbieding via mijn DPG-Volkskrant-abonnement, … [Lees meer...] overFluisterlezen – een ervaringsverslag
letterkunde
Een nieuw geluid
Toen ik in de zomer van 1990 met zo’n honderd jaargenoten als student Nederlands arriveerde in Utrecht, werden wij tijdens de feestelijke introductie net op tijd gewaarschuwd door een ouderejaars. ‘Schaf vooral die vuistdikke boeken van Knuvelder niet aan. Ze liggen in stapels bij De Slegte, maar je tilt je een breuk en ze zijn flink uit de tijd.’ Er waren inmiddels gloednieuwe … [Lees meer...] overEen nieuw geluid
Hoe het paard Prosody de poëziestudie bezighield
Poetry's Data van de Amerikaanse literatuurwetenschapper Meredith Martin gaat over allerlei onderwerpen die me interesseren. Poëzie. Klemtoon. Databases. Geschiedenis. En hoe al die dingen met elkaar te maken hebben. Het is geen gemakkelijk boek, en je moet denk ik wel in ál die onderwerpen geïnteresseerd zijn om het met plezier te kunnen lezen. Maar áls je dat bent, dan is het … [Lees meer...] overHoe het paard Prosody de poëziestudie bezighield
Verschenen: Romanreuzen
In Romanreuzen gaat interviewer Frénk van der Linden in gesprek met vijftig Nederlandse auteurs over wat hun meest dierbare roman van eigen hand is, en door welk meesterwerk van een andere schrijver hun eigen leven en literaire werk werden geïnspireerd. Wat is het verband tussen die werken? Op welke wijze verloopt het geheimzinnige creatieve proces tussen het lezen … [Lees meer...] overVerschenen: Romanreuzen
Een luchtige vinger op de zere plek
In de maand dat Suriname 50 jaar onafhankelijkheid viert (november), stelt Heel Nederland Leest het boek Onder de Paramariboom van Johan Fretz centraal. Een uitgave van dit boek zal in november 2025 gratis te verkrijgen zijn bij de openbare bibliotheken.Ik herlas het.Johannes heeft een Surinaamse moeder die op haar negentiende naar Nederland (de koelcel) kwam en een Haagse … [Lees meer...] overEen luchtige vinger op de zere plek
Piet Grijs, Wouter Buikhuisen en het zwijgen
Omdat de criminoloog Wouter Buikhuisen vorige week overleden is, herlas ik Hugo Brandt Corstius' pamflet-in-tien-columns Buikhuisen – dom én slecht. Hij gebruikte daarvoor zijn pseudoniem Piet Grijs. In de in memoriams voor Buikhuisen werd Grijs wel steeds genoemd, maar vooral als iemand die enorm tekeer was gegaan tegen Buikhuisen en daarmee verantwoordelijk was voor het feit … [Lees meer...] overPiet Grijs, Wouter Buikhuisen en het zwijgen
Verdacht
Over een boektitel van Anja Meulenbelt Wie voor een te schrijven geschiedenis van de literatuurkritiek in Nederland opmerkelijke data wil signaleren, moet in zijn of haar historisch overzicht niet nalaten om 7 mei 2025 te boekstaven. Dat is namelijk de datum waarop De Groene Amsterdammer verscheen met Esha Guy Hadjadjs kritiek over de recente boeken van Sinan Çankaya en … [Lees meer...] overVerdacht
‘Via via kende hij iemand in Driebergen’
De mensheid is één groot lichaam. Wat mij overkomt heeft onherroepelijk uiteindelijk invloed op jouw leven, en andersom. Vonne van der Meer, die in haar hele oeuvre steeds heeft geëxperimenteerd met manieren om in goed geschreven korte romans belangrijke vragen aan te snijden, laat in Ik verbind u door (2004) zien wat dat betekent. Ik verbind u door is dus het verhaal van de … [Lees meer...] over‘Via via kende hij iemand in Driebergen’
Achter de verhalen 2026: oproep tot bijdragen
Vormen van lezen Universiteit Gent, 15-17 april 2026 Achter de verhalen is het tweejaarlijkse congres van de moderne Nederlandse letterkunde, dat in 2026 twintig jaar bestaat en al aan verschillende universiteiten van Nederland en Vlaanderen georganiseerd werd. Het congres verwelkomt bijdragen van onderzoekers op het brede gebied van de moderne Nederlandse letterkunde uit … [Lees meer...] overAchter de verhalen 2026: oproep tot bijdragen
Twee middeleeuwse balladen
Vijftig canonteksten in de klas (12) Tot de canon van de Middelnederlandse literatuur behoren twee liedteksten, waarmee de medioneerlandistiek het altijd wat moeilijk heeft gehad: de zogenaamde balladen van Heer Halewijn en van de Twee koningskinderen, afkomstig uit een wat schimmige, Keltische of Germaanse traditie van orale liedkunst. Over Heer Halewijn schrijft F. van … [Lees meer...] overTwee middeleeuwse balladen
En velen, zelfs de verstoktste gamers, veerden op
Ik ren niet meer voor iedere nieuwe bundel naar de boekhandel, maar als er een nieuwe bundel van Annemarie Estor is, maak ik een uitzondering. Haar poëzie heeft alles wat een mens van hedendaagse poëzie kan verwachten. Dat is in de eerste plaats taal: bijzondere woorden, die tesamen intrigerend, ja zelfs mooi, klinken. "In de hoogmoed van de oogstverwachting", staat in het … [Lees meer...] overEn velen, zelfs de verstoktste gamers, veerden op
Nachoem W. Wijnberg
Hij is dichter, schrijver en hoogleraar bedrijfskunde. Er verschenen romans van zijn hand als Landschapsseks en Alle collega’s dood. Hij schreef meer dan twintig dichtbundels, zoals Hoe het werkt en Namen noemen, en met zijn poëzie viel hij meermaals in de prijzen. Zo ontving hij de Jan Campertprijs en de P.C. Hooft-prijs voor zijn oeuvre. … [Lees meer...] overNachoem W. Wijnberg
Een bevlogen idealist voor een toegankelijke letterkunde
Laudatio Cees Klapwijk Gisteren reikte de KANTL de Taalpenning uit aan Cees Klapwijk, oprichter van de DBNL. Ik schreef daarvoor de bijgaande laudatio. Cees Klapwijk, die de KANTL vandaag eert, is de verpersoonlijking van een ideaal: het ideaal van de vrije toegankelijkheid van kennis over boeken, van kennis over de Nederlandse taal en letterren, vrije toegankelijkheid … [Lees meer...] overEen bevlogen idealist voor een toegankelijke letterkunde
Den Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc
Vijftig canonteksten in de klas (11) Wat doe je als je plotseling te horen krijgt dat je heel binnenkort gaat sterven? Op die vraag wil het vijftiende-eeuwse toneelstuk Elckerlijc, dat letterlijk ‘Iedereen’ of ‘iedere mens’ betekent, een antwoord geven. De volledige titel is Den Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc. Hoe dat elckerlijc mensche wert ghedaecht Gode … [Lees meer...] overDen Spyeghel der Salicheyt van Elckerlijc
De weg van de meeste weerstand
Waarom leerkrachten basisonderwijs en Nederlands lezers moeten zijn Robert Frost schreef in het prachtige The Road not Taken over een splitsing in een bos waarbij de wandelaar moet kiezen tussen een onbekend, onbetreden pad en een goed gebaande, vaak gekozen weg. Het is een prachtig gedicht, waar heel wat in zit. Naar verluidt schreef Frost het naar aanleiding van … [Lees meer...] overDe weg van de meeste weerstand
‘Ik zit hier goed, nog even’
Een van de wonderlijke aspecten van het schrijverschap van Vonne van der Meer is dat het zo aards is. Van der Meer beschrijft gewone mensen met een gewone baan tijdens een vakantie op Vlieland. Ze beheerst bovendien een stijl die heel geraffineerd is in zijn eenvoud. Zo begint het eerste verhaal van Laatste seizoen (2002) Het moest zo lang mogelijk een verrassing blijven. … [Lees meer...] over‘Ik zit hier goed, nog even’
Leslie’s beste vriendin verzint een list
Zij kwam voor hulp van Minke Douwesz is een van de eerste uitgaven van uitgeverij Velvet (zich noemende: Velvet Publishers), het tweede deel in een reeks van les-bi-queer pulpachtige literaire (dan wel literaire pulp-) werkjes, speciaal voor deze reeks geschreven. Wat betreft hoofdpersonage (een lesbische psychotherapeute) en de (inter)menselijke annex amoureuze thematiek is … [Lees meer...] overLeslie’s beste vriendin verzint een list
7 – 10 juli 2025: Studieweekeinde Mystiek en literatuur
In 2025 organiseert het Titus Brandsma Instituut net als voorgaande jaren weer een studieweek mystiek. Dit jaar richten we ons op de mystiek vanuit poëtische literatuur. Poëzie onderhoudt van oudsher een nauwe relatie met de mystiek. De christelijke mystici Hadewych, Johannes van het Kruis en Angelus Silesius, en de islamitische mysticus Rumi getuigden in … [Lees meer...] over7 – 10 juli 2025: Studieweekeinde Mystiek en literatuur
Maatschappelijke tweedeling
Taal: brug of barrière? Een pleidooi voor gelijke onderwijskansen in het Koninkrijk (12) 'Taal: Brug of barrière' is de titel van een boek van Juana Kibbelaar. Wij hebben toestemming van de auteur deze prikkelende tekst over onderwijstaal in de Benedenwindse eilanden als serie op Neerlandistiek te plaatsen. Het boek kan ook hier worden gedownload. Onvoldoende … [Lees meer...] overMaatschappelijke tweedeling
Rustig, zo rustig
Vorige week werd in België een openliggende zenuw geraakt bij het nieuws dat studenten mochten worden begeleid door een Reuzegommer. Amper was het getemd, of Paul Demets ontving een grote poëzieprijs voor een bundel waarin een reeks aan de schandalige dood van Sanda Dia is gewijd. De bundel heet De schaamsoort en de reeks heet ‘Gula’. … [Lees meer...] overRustig, zo rustig
Een goede verteller verliest nooit zijn streken
Over het belang van schrijvers voor de klas De auteur staat op het speciaal voor dit moment opgezette podium, dat ingericht is met twee sofa’s, een salontafeltje en een boekenrekje met oude boeken. Headset op, boek in de hand en voor zijn neus 200 jonge luisteraars, aan hun stoel en aan zijn stem gekluisterd, gevangen in een verhaal. Setting: geen theaterruimte met … [Lees meer...] overEen goede verteller verliest nooit zijn streken
Verschenen: Hertaling Orpheus in de dessa van Augusta de Wit
De novelle Orpheus in de dessa van Augusta de Wit, ooit veel op scholen gelezen maar in de schaduw geraakt van andere koloniale werken als Oeroeg en Max Havelaar, is opnieuw beschikbaar. Uitgeverij kleine Uil en hertaler Rosanna Del Negro brengen het boek uit in hedendaags Nederlands. Rosanna Del Negro, afgestudeerd in Europese talen en literatuur, werkte met … [Lees meer...] overVerschenen: Hertaling Orpheus in de dessa van Augusta de Wit
Het maagdenvliezige stukje vel dat tong en onderkaak verbond
Vonne van der Meer is een meester in de alledaagse sensualiteit. In haar verhalen is er soms maar weinig nodig om iemand lichamelijk helemaal in de war te laten raken. Het zesde verhaal in de bundel De avondboot (2001) is daarvan een heel goed voorbeeld. Een man gaat met zijn uitgebreide gezin – vrouw, kinderen, kleinkinderen – naar een huisje in Vlieland, maar door … [Lees meer...] overHet maagdenvliezige stukje vel dat tong en onderkaak verbond
Te verschijnen: Cahier Jeroen Brouwers
Het eerste Cahier Jeroen Brouwers komt eraan. 128 rijk geïllustreerde pagina’s met bespiegelingen over Brouwers’ oeuvre, onbekende documenten uit zijn archief, analyses van zijn werk en persoonlijke getuigenissen. Het nummer ligt vanaf 30 april in de boekhandel, maar kan nu al worden besteld via de website tegen de actieprijs van € 22,50 (winkelprijs € 25). Vroege … [Lees meer...] overTe verschijnen: Cahier Jeroen Brouwers
18 juni 2025: Multatuli Internationaal
Graag nodigen wij u uit voor het symposium Multatuli Internationaal, dat op woensdag 18 juni 2025 plaatsvindt op de Vrije Universiteit in Amsterdam. Bezoekers kunnen zich aanmelden via dit formulier. Datum 18 juni 2025Tijd 10:00-17:00 uur (schema volgt spoedig)Locatie Vrije Universiteit, Nieuwe Universiteitsgebouw (ruimte 5A57), Boelelaan 1111 in … [Lees meer...] over18 juni 2025: Multatuli Internationaal
