Niet lang geleden raakte ik in de knoop bij verwijswoorden in de eerste zinnen van een roman. Raar, omdat de verwarring zich pas bij kalme lectuur openbaarde. Op het gehoor was er niets aan de hand. Inmiddels moet ik denken aan soortgelijke openingszet in een duet van Willy en Willeke Alberti uit 1983: Niemand laat zijn eigen kind alleenJe bouwt het … [Lees meer...] overOnder de radar
letterkunde
Boekenweektentoonstelling Literatuurmuseum
Op woensdag 12 maart opent in het Literatuurmuseum / Kinderboekenmuseum in Den Haag een tentoonstelling ter viering van de negentigste editie van de Boekenweek. In 90 x Boekenweek: Literatuur op de rode loper komt aan de hand van archiefstukken een aantal bijzondere verhalen uit de rijke geschiedenis van dit cultureel fenomeen aan bod. “Ik ben er trots op dat we deze … [Lees meer...] overBoekenweektentoonstelling Literatuurmuseum
Het laboratorium van het individu
"De romanciers die er werkelijk toe doen", schrijft Jabik Veenbaas, "hebben nooit genoegen genomen met schoonheid alleen." Het is een definitie van 'er werkelijk toe doen' die hij zelfs tot de titel van zijn nieuwe boek heeft gemaakt: Meer dan mooie woorden, waarin hij twintig moderne romans (de eerste is van Proust, de laatste van Houellebecq) beschouwt. "Ze hebben altijd … [Lees meer...] overHet laboratorium van het individu
Postdoc-vacature: Geur in vroegmoderne Nederlandse letterkunde
Wat betekent het om te ruiken? Schrijvers van de vroegmoderne tijd waren gefascineerd door deze vraag. Het door NWO gefinancierde project ‘The Poetics of Olfaction in Early Modernity’ (POEM), geleid door Jan van Dijkhuizen (Universiteit Leiden), onderzoekt op welke wijzen zij gebruik maakten van geurtaal. Welke betekenissen kenden zij toe aan geuren en aan geurwaarneming? Hoe … [Lees meer...] overPostdoc-vacature: Geur in vroegmoderne Nederlandse letterkunde
12 maart 2025: lezingenavond – Berlage di Nusantara
Berlage di Nusantara is een vertaling en nieuwe vertelling van een vergeten koloniaal verhaal. Een multimediaproject bestaande uit een boek, podcast serie en street-art route om Berlage’s ‘Mijn Indische Reis’ naar het nu te brengen en óók in Indonesië te delen. De gastsprekers zijn Petra Timmer en Ester van Steekelenburg. Aanmelden voor deze lezingenavond is verplicht, … [Lees meer...] over12 maart 2025: lezingenavond – Berlage di Nusantara
De Balie boekenclub: Daddy Issues
In De Balie Boekenclub nodigen we elke editie twee schrijvers uit om een maatschappelijk thema vanuit een literair perspectief te onderzoeken. Deze keer staat het programma in het teken van vaders. Het literaire landschap lijkt vaak te worden gedomineerd door verhalen over moeders en moederschap, maar hoe zit het met vaders? Wanneer je zoekt naar boeken over vaderschap kom … [Lees meer...] overDe Balie boekenclub: Daddy Issues
Het hoeft niet binnen een uur uit
Dit jaar wil ik al het werk van Vonne van der Meer lezen. Aan het begin van Vonne van der Meers eerste roman, Een warme rug, gaat de verteller, Prikkebeen, naar Schiphol om haar zus op te halen. Die zus heeft jarenlang in Toronto gewoond, maar wil nu scheiden en komt terug naar huis. "Gelukkig heeft ze me geschreven", zegt Prikkebeen, "dat ze niet meer blond is maar rood, … [Lees meer...] overHet hoeft niet binnen een uur uit
Dwalen door Het archief
Wat krijgt een plek in ons cultureel bewustzijn? Wat vergeten we weer? En is dat vergeten kwalijk? Naar aanleiding van het verschijnen van Het archief, de nieuwe roman van Thomas Heerma van Voss, duiken we samen met Olga Zuiderhoek, Adriaan van Dis, Simone Atangana Bekono en Thomas in ons culturele archief. We halen herinneringen op en bespreken hoe onze kijk op cultuur in de … [Lees meer...] overDwalen door Het archief
De familie Heerma van Voss
Arend Jan Heerma van Voss: Als kind luisterde ik naar de groenoog radio, die naar je knipoogde als je de zenderknop afstemde. Vanuit de wereld kwamen allerlei buitenberichten die ik vertrouwde. Gustavo Bernardo José Hiltermann, De toestand in de wereld, mensberichten zoals weersberichten. Een mens heeft een internbrein en een externbrein, daartussen zit vliesdun het bewustzijn, … [Lees meer...] overDe familie Heerma van Voss
De relationele literatuurgeschiedenis van Alexa Stoicescu
De voornaamste reden waarom wij vorig jaar bij Achter de verhalen aanwezig wilden zijn, was om de keynote lecture van Alexa Stoicescu te kunnen bijwonen. Deze zomer was Stoicescu al te gast met een videobijdrage op een panelgesprek dat FRP organiseerde tijdens Theater aan Zee. In dat gesprek probeerden we een antwoord te formuleren op de vraag waarom er zo … [Lees meer...] overDe relationele literatuurgeschiedenis van Alexa Stoicescu
16 maart 2025: Onthulling schrijverssteen Bredero
Op 16 maart hebben we de eer om in De Nieuwe Kerk een schrijverssteen voor Gerbrandt Adriaenszoon Bredero (1585-1618) toe te voegen aan het schrijverspantheon van de nationale kerk. Je kunt dit bijzondere moment bijwonen met een ticket voor de tentoonstelling Ontdek de Nieuwe Kerk. Wil je graag bij dit bijzondere moment aanwezig zijn? De onthulling is toegankelijk met … [Lees meer...] over16 maart 2025: Onthulling schrijverssteen Bredero
Nieuw digitaal leermiddel over Een revolverschot (1911) van Virginie Loveling
De Oost-Vlaamse schrijfster Virginie Loveling, die leefde van 1836 tot 1923, was de tante van Cyriel Buysse. Virginie en haar zus Rosalie vormden samen een invloedrijk literair duo in de 19de eeuw. Haar gevarieerde literaire productie bevat romans, poëzie en essays, maar ze is vooral bekend voor haar realistisch proza. Lovelings werk geeft de maatschappelijke toestanden van … [Lees meer...] overNieuw digitaal leermiddel over Een revolverschot (1911) van Virginie Loveling
Een imaginaire opponent
Van Oostrom over De Putter. De Putter over Van Oostrom Deel II Frits van Oostrom heeft veel waardering voor mij, dat staat buiten kijf. In de Reynaert. Leven met een meesterwerk bedankt hij mij uitvoerig. Voor zijn onderzoek kon hij gebruik maken van mijn onderzoek over Simon Vestdijk, Menno Ter Braak, Aloïs Blommaert en Camille Huysmans. Ook heeft hij uit mijn artikel … [Lees meer...] overEen imaginaire opponent
Verschenen: Vriendenboek voor Gerard Termorshuizen
Literatuuronderzoeker, publicist op het gebied van de Nederlands-Indische letteren en journalistiek, docent en bevlogen spreker Gerard Termorshuizen werd in januari 2025 negentig jaar. Dit was aanleiding voor oud-collega’s, vrienden en familie tot het samenstellen van een vriendenboek. In vijftig bijdragen wordt Termorshuizen persoonlijk gefeliciteerd en professioneel … [Lees meer...] overVerschenen: Vriendenboek voor Gerard Termorshuizen
Den vaderlant ghetrouwe
Toen de zogenaamde ‘Dichter des Vaderlands’ bedacht werd, was het al een stom plan – uitgevonden door een stel corpsballen aan een borreltafel bij Poetry International. NRC Handelsblad werd al snel mede-initiatiefnemer voor het idee dat destijds kaderde in de ‘Nationale gedichtendag.’ Via stemming zou de eerste ‘Dichter des Vaderlands’ gekozen worden. NRC kondigde het aan op … [Lees meer...] overDen vaderlant ghetrouwe
Leve de nieuwe Dichter des Vaderlands
Schaf het instituut van Dichter des Vaderlands maar af. Of nee, laten we het overnemen, nu de plaats vakant is. Degenen die de titel tot nu toe onder zich hielden, dreigen hem nu te verkwanselen. Tijd dat wij hem ons eigen maken. De afgelopen dagen kwam het bericht dat de huidige (en dus laatste) die deze titel droeg, hem niet meer wil. In plaats daarvan wil Babs Gons zich … [Lees meer...] overLeve de nieuwe Dichter des Vaderlands
‘Komen ze in contact met een kinderversie van het verhaal en…’
Een discussie over Arendt Van Oostrom over De Putter. De Putter over Van Oostrom (1) De lof van Frits van Oostrom voor mijn bijdragen aan het Reynaertonderzoek is niet gering. In zijn boek De Reynaert. Leven met een meesterwerk bedankt hij mij zelfs speciaal voor het delen van visies en leessuggesties. Na zoveel lof wil je dan ook wel weten hoe Van Oostrom zich verhoudt … [Lees meer...] over‘Komen ze in contact met een kinderversie van het verhaal en…’
De enige vrouw in al zijn blaadjes
Veertig jaar debuteerde Vonne van der Meer. In het kader daarvan wil ik dit jaar haar werk lezen of herlezen. Veertig jaar geleden verscheen het debuut van Vonne van der Meer, Het limonadegevoel & andere verhalen. In die veertig jaar is de bundel alleen maar sterker geworden, in ieder geval als je de recensies uit die tijd leest, want dan krijg je … [Lees meer...] overDe enige vrouw in al zijn blaadjes
18 april 2025: Lezing Nederlandstalige literatuur in het Frans
Op vrijdag 18 april 2025 wordt in Luik aan de ULiège een lezing gehouden over ‘Nederlandstalige literatuur in het Frans, tussen theorie en praktijk’. De avond begint met een lezing in het kader van de Koning Willem-Alexanderleerstoel door emeritus professor dr. Johan Heilbron (Centre européen de sociologie et de science politique de Paris; Erasmus … [Lees meer...] over18 april 2025: Lezing Nederlandstalige literatuur in het Frans
Plein Publiek: Manon Uphoff
Na haar zeer succesvolle roman Vallen is als vliegen richt schrijver Manon Uphoff zich in haar nieuwe boek Laat me binnen op een genre waar ze als geen ander van houdt: het korte verhaal. Een literaire vorm waar in de Nederlandse literatuur, in tegenstelling tot de VS, maar weinig aandacht voor is. Hoe kan dat? In de week van het korte verhaal spreken we met Manon Uphoff over … [Lees meer...] overPlein Publiek: Manon Uphoff
Elke patatkraam aan zee zou de Duitse vertaling van Bloem moeten verkopen
Adriaan en Simon spreken over: wederom verkouden en een koud huis / schrikachtigheid bij vreesaanjagende films / in gesprek met de Noordzee / J.C. Bloem auf Deutsch / over de Schoolmeester & Engelse hoeren / de invloed van fotografie op de schilderkunst / luisteraarspost / aankondiging boekenweekspecial met gast Paulien Cornelisse. … [Lees meer...] overElke patatkraam aan zee zou de Duitse vertaling van Bloem moeten verkopen
Ik wil poëzie niet meten en toetsen
Vorige week vertelde Sholeh Rezazadeh tijdens haar schrijversbezoek aan onze school hoe oprecht verbaasd ze was toen ze erachter kwam dat 'ons centraal eindexamen' op de middelbare school geen poëzie bevat. In bredere zin verbaasde ze zich er sowieso over dat poëzie zo weinig in de Nederlandse samenleving verweven zit. Dat was zij anders gewend. Niet lang daarna las ik het … [Lees meer...] overIk wil poëzie niet meten en toetsen
Gratis editie Wij slaven van Suriname in Amsterdam
Vanaf vandaag, 22 februari - de verjaardag van Anton de Kom - is Wij slaven van Suriname gratis af te halen in alle van de openbare bibliotheek van Amsterdam (OBA). De gratis uitgifte van Wij slaven van Suriname is een initiatief van de gemeente Amsterdam, in het kader van 80 jaar vrijheid sinds de Tweede Wereldoorlog en 80 jaar sinds de dood van Anton de Kom. De … [Lees meer...] overGratis editie Wij slaven van Suriname in Amsterdam
15 maart 2025: Programma rond De tienduizend dingen
In de Boekenweek organiseert De Parelduiker op zaterdagmiddag 15 maart een programma in de Amsterdamse Openbare Bibliotheek (Oosterdokskade) rond Maria Dermoûts bekende roman De tienduizend dingen (1955). Schrijvers Dido Michielsen en Maurice Seleky laten het publiek delen in hun leeservaring van de roman. Onder leiding van prof. Yra van Dijk volgt een discussie waaraan ook … [Lees meer...] over15 maart 2025: Programma rond De tienduizend dingen
Een vreemde tovenaar
Brieven van Frans Lodewijk Pannekoek aan Gerard Reve Zonder de vriendschap van Gerard Reve met Frans Lodewijk Pannekoek in hun Friese jaren zou waarschijnlijk slechts een enkele kunstverzamelaar van de etser en schilder Pannekoek hebben gehoord. Wat de beeldend kunstenaar betreft was dat misschien ook het beste geweest. In tegenstelling tot Reve, was FLP wars van het … [Lees meer...] overEen vreemde tovenaar
